Ayon kay Joyce Huang | 2026-06-08

Pinalalakas ng Tsina ang paninindigan nito sa Taiwan sa pamamagitan ng pagpaparusa sa mga dayuhang pulitiko at mamamahayag na sinasabi nitong lumampas sa mga red line nito. Layunin ng hakbang na ito na lalo pang ihiwalay ang demokratikong isla, ayon sa mga analyst.

Kinumpirma ng tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry na si Mao Ning noong Hunyo 4 na nagpataw ang Beijing ng isang taong pagbabawal sa pagpasok sa bansa sa apat na mambabatas ng New Zealand na bumisita sa Taipei noong Mayo sa kabila ng pagtutol ng Tsina.

"Ang kanilang aksyon ay lumalabag sa one-China principle at nakikialam sa mga panloob na usapin ng Tsina," sabi ni Mao sa isang press conference.

"Sinumang lalampas sa [red] line sa isyu ng Taiwan ay pagbabayaran ito," dagdag pa niya.

Ito ang unang pagkakataon na nagpataw ang Tsina ng ganitong pagbabawal sa mga pulitiko mula sa New Zealand, bagama't madalas nang pagbawalan ng Beijing ang mga pulitiko ng Europe o U.S. dahil sa kanilang pro-Taiwan na paninindigan.

Pressure sa mga ugnayan sa Taiwan

Tinawag ni Prime Minister Christopher Luxon ng New Zealand ang pagbabawal ng Tsina na "lubos na hindi nararapat," na sinasabing ang mga miyembro ng parlamento ay hindi kumakatawan sa pamahalaan at nakikilahok sa isang "matagal nang tradisyon" ng mga pagbisita sa parlamento.

Kinondena ng Ministry of Foreign Affairs and Trade ng New Zealand ang pagbabawal. "Ang mga ganitong pagbisita ay hindi salungat sa One China policy ng New Zealand," aniya.

Sinabi sa Radio New Zealand ni Laura McClure, isa sa mga ipinagbawal na mambabatas, na siya ay "lubos na nagulat at nabigla" at tinawag ang pagbabawal na "isang uri ng pananakot." Sinabi niya na "hindi siya hihingi ng paumanhin" sa pagbiyahe niya sa Taiwan.

Tulad ng Estados Unidos, pinapanatili ng New Zealand ang "one China" policy habang ipinagpapatuloy ang hindi opisyal na ugnayan sa Taiwan.

Ang mga hakbang ay bahagi ng mas malawak na pagsisikap na limitahan ang internasyonal na pakikipag-ugnayan ng Taiwan, ayon sa mga analyst.

"Patuloy na sinisiksik ng Tsina ang internasyonal na espasyo ng Taiwan, na naglalayong ikulong ang Taiwan sa [lokal na] balangkas ng cross-strait," sinabi sa Focus ni Arthur Ding, professor emeritus na dalubhasa sa pulitika ng Tsina sa National Chengchi University sa Taipei.

Dagdag pa ni Ding, ginagamit din ng Beijing ang mga sanction bilang sandata, na maaaring pag-usapan o alisin kung umaasa itong mapabuti ang ugnayan sa ibang bansa.

Pinatalsik na mamamahayag

Sa isang hiwalay na kaso, kinumpirma ng Tsina na pinatalsik nito ang isang reporter ng New York Times noong Pebrero.

Isiniwalat ng pahayagan na kumilos ang Tsina laban sa mamamahayag na nakabase sa Beijing bilang tugon sa pagpapakita sa pamamagitan ng video ni Pangulong Lai Ching-te ng Taiwan sa New York Times DealBook summit noong Disyembre.

Si Vivian Wang, isang tagapagbalita ng Tsina para sa pahayagan mula pa noong 2020, ay walang kinalaman sa DealBook event. Sinabi ng The Times na ilang buwan nang nagrereklamo ang mga opisyal ng Tsina tungkol sa kanyang pag-uulat, na madalas tumatalakay sa mga paksang itinuturing ng Beijing na sensitibo.

Tumugon ang Washington sa pamamagitan ng pagkansela sa visa ng isang Chinese na nagtatrabaho sa Estados Unidos para sa state news agency ng Tsina na Xinhua, ayon sa The Times, batay sa impormasyong ibinahagi ng isang taong may kaalaman sa desisyon.

Bilang tugon sa pagpapatalsik, inakusahan ni Lin Jian, tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry, ang The Times ng "pagbibigay sa mga awtoridad ng Taiwan ng plataporma para isulong ang retorika ng separatista na pro-Taiwan independence."

Epekto ng pananakot

Sa isang pahayag sa Facebook, kinondena ng tagapagsalita ng pangulo ng Taiwan na si Kuo Ya-hui (Karen Kuo), ang hakbang ng Tsina laban sa New Zealand. Ayon sa kanya, ang mga pagsisikap ng Beijing na pilitin ang mga organisasyon ng media na iwasan si Lai ay nagdudulot ng panganib sa kalayaang pamamahayag at sa kaligtasan ng mga mamamahayag.

Kinondena ng internasyonal na tagapagbantay ng pamamahayag na Reporters Without Borders (RSF) ang walang tigil na pagsugpo ng Tsina sa mga lokal at dayuhang mamamahayag.

Ang pagpapaalis ng Beijing kay Wang ay lumikha ng nakakakilabot na epekto sa mga dayuhang mamamahayag na nagtatrabaho doon, ayon sa Advocacy Manager ng RSF na nakabase sa Taipei na si Aleksandra Bielakowska.

"Sa palagay ko, nais ng rehimen ng Tsina na magpadala ng mensahe sa lahat ng media na nananatili sa Tsina, para sabihin sa kanila na kung patuloy kayong mag-uulat tungkol sa Taiwan, baka kayo na ang susunod... na ipagbawal sa Tsina," sabi ni Bielakowska sa Focus.

Ayon sa kanya, ginamit ng Beijing ang Taiwan bilang dahilan upang paalisin si Wang dahil matagal nang tinatarget ng Tsina ang mga etnikong Chinese na mamamahayag tulad niya. Ang kahusayan sa Mandarin ng mga reporter na ito ay nagpapalawak ng kanilang access sa mga mapagkukunan ng balita at nagbibigay-daan sa kanila na magsagawa ng mas malayang pag-uulat.

Sinabi ni Bielakowska na pinapanatili ng Beijing ang estratehiya ng dual visa sa pamamagitan ng pagpaparusa sa mga hindi kaaya-ayang mamamahayag o pagbibigay ng mga pangmatagalang visa sa mga itinuturing nitong pabor sa kanila.

Ang Tsina ang may pinakamalaking bilang ng mga nakakulong na mamamahayag sa mundo, na may 113 na kasalukuyang nakakulong, ayon sa mga pagtatantya ng RSF. Sa 2026 World Press Freedom Index ng RSF, ika-178 sa 180 bansa ang Tsina sa antas ng kalayaan sa pamamahayag. Tanging North Korea at Eritrea lamang ang naitala bilang mas mapaniil.