Nguồn: Focus và AFP | 2026-04-01

TOKYO -- Nhật Bản lần đầu tiên triển khai các tên lửa tầm xa có khả năng tấn công các căn cứ đối phương, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xây dựng năng lực phản công khi Tokyo điều chỉnh lại thế trận quốc phòng của mình.

Ngày 31/3, Bộ Quốc phòng Nhật Bản thông báo đã triển khai tên lửa chống hạm tầm xa Type 25 đặt trên đất liền (trước đây là phiên bản Type-12 được nâng cấp) tới căn cứ Kengun ở Kumamoto, đồng thời đưa tên lửa lướt tốc độ cao Type 25 tới căn cứ Fuji ở Shizuoka.

Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi nhấn mạnh: "Nhờ các năng lực phòng thủ từ khoảng cách an toàn, chúng ta có thể ứng phó với mối đe dọa từ các lực lượng địch muốn xâm nhập lãnh thổ, đồng thời bảo đảm an toàn cho lực lượng của mình".

Ông phát biểu tại cuộc họp báo ngày 31/3: “Đây là một sáng kiến có tầm quan trọng tối cao nhằm tăng cường năng lực răn đe và ứng phó của Nhật Bản, trong bối cảnh Nhật Bản đang đối mặt với môi trường an ninh nghiêm trọng và phức tạp nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ hai”.

Các đợt triển khai này cho thấy rõ sự thay đổi so với cách diễn giải lâu nay của Nhật Bản đối với hiến pháp hòa bình, vốn giới hạn quân đội chỉ trong vai trò phòng vệ thuần túy. Chúng đồng thời mang lại các năng lực được thiết kế để tấn công các mục tiêu của đối phương khi cần thiết.

Hệ thống tên lửa Type-25 có tầm bắn khoảng 1.000 km, đưa một phần lãnh thổ Trung Quốc vào tầm với -- Thượng Hải cách Kumamoto khoảng 900 km. Từ căn cứ ở Kyushu, phạm vi tác chiến của hệ thống này cũng vươn tới phần lớn Bắc Triều Tiên và nhiều khu vực của Biển Hoa Đông, bao gồm cả vùng biển phía đông bắc Đài Loan.

Động thái triển khai diễn ra trong bối cảnh lực lượng Trung Quốc tăng cường hoạt động xung quanh các đảo Tây Nam của Nhật Bản gần Đài Loan, đồng thời mở rộng hoạt động sâu hơn vào Thái Bình Dương. Trung Quốc được ước tính sở hữu khoảng 2.000 tên lửa phóng từ mặt đất với tầm bắn từ 1.000 đến 5.500 km, vượt xa số lượng tên lửa hiện có của Nhật Bản và Mỹ trong khu vực.

Chuyển dịch quốc phòng

Những năm gần đây, Nhật Bản đã đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa quân đội khi Trung Quốc, Nga và Bắc Triều Tiên mở rộng năng lực quân sự. Năm 2022, Tokyo đã phê duyệt một bước chuyển chiến lược cho phép phát triển năng lực phản công, được định nghĩa là khả năng tấn công vào các bệ phóng tên lửa của đối phương và các tài sản trọng yếu khác.

Sách Trắng quốc phòng năm ngoái nêu rõ việc chỉ dựa vào các hệ thống phòng thủ tên lửa sẽ không đủ để đối phó với các mối đe dọa ngày càng tiên tiến. Tài liệu này nhấn mạnh sự cần thiết phải có các phương án tấn công từ khoảng cách an toàn.

Các đợt triển khai hiện nay là một phần của kế hoạch tăng cường lực lượng theo nhiều giai đoạn. Trong năm tài khóa 2026, các đơn vị tên lửa lướt tốc độ cao bổ sung sẽ được đưa đến Hokkaido và Miyazaki, với kế hoạch mở rộng tầm bắn lên 2.000 km.

Đến năm tài khóa 2027, các phiên bản Type-25 phóng từ biển và trên không sẽ đi vào biên chế sớm. Trong đó có việc triển khai trên một tàu khu trục được cải tạo tại Yokosuka và tích hợp với máy bay tại căn cứ không quân Hyakuri.

Trong khi đó, lực lượng hải quân và không quân Nhật Bản đang đẩy nhanh việc phát triển năng lực tấn công tầm xa. Theo NHK, Lực lượng Phòng vệ Biển đã nâng cấp các tàu khu trục Aegis để trang bị tên lửa hành trình Tomahawk sản xuất tại Mỹ, dự kiến đi vào triển khai thực chiến vào khoảng tháng 9 sau các thử nghiệm ở nước ngoài.

Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản đang trang bị tên lửa Joint Strike Missile do Na Uy sản xuất và chuẩn bị tích hợp chúng với phi đội F-35A.

Các đợt triển khai diễn ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc gia tăng, liên quan đến tranh chấp quần đảo Senkaku trên Biển Hoa Đông, cũng như sự quan ngại ngày càng tăng tại Tokyo về Đài Loan, vùng lãnh thổ mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền.

Các đợt triển khai này phản ánh sự điều chỉnh chiến lược sau những sửa đổi quốc phòng của Nhật Bản năm 2022. Bộ Quốc phòng đã đẩy nhanh tiến độ một năm so với kế hoạch ban đầu, tăng tốc việc bố trí các hệ thống tên lửa tầm xa tại các đảo phía Tây Nam như một phản ứng trực tiếp trước hoạt động quân sự của Trung Quốc.