Tác giả: Zarak Khan | 2026-05-21

Ấn Độ và Việt Nam đang đẩy mạnh hợp tác quốc phòng và kinh tế trong lúc khu vực ngày càng quan ngại về động thái hung hăng hơn của Trung Quốc ở Biển Đông và lan sang khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong chuyến thăm Ấn Độ từ ngày 5 - 7/5 của Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm, giới chức hai nước đã ký một số thỏa thuận chủ yếu tập trung vào tăng cường hợp tác quốc phòng, thương mại và công nghệ.

Nâng cấp quan hệ lên "Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường", New Delhi và Hà Nội đặt mục tiêu nâng kim ngạch thương mại hàng năm giữa Ấn Độ và Việt Nam lên 25 tỷ USD vào năm 2030 và cam kết thúc đẩy hợp tác thương mại, đầu tư và công nghệ, theo tuyên bố chung của hai nước.

Kim ngạch thương mại giữa Ấn Độ và Việt Nam đạt hơn 16 tỷ USD trong năm tài chính của Ấn Độ vào tháng 3 vừa qua.

Tuyên bố chung cho biết, hai bên nhất trí tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ trọng yếu và mới nổi, bao gồm hạ tầng công cộng kỹ thuật số, công nghệ di động thế hệ thứ 6, trí tuệ nhân tạo, công nghệ vũ trụ và hạt nhân, khoa học biển, công nghệ sinh học, dược phẩm, vật liệu tiên tiến và khoáng sản quan trọng.

Cân nhắc mua tên lửa

Trọng tâm của mối quan hệ đối tác này là việc Hà Nội dự kiến mua tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos.

Nếu hoàn tất, thương vụ mua BrahMos này sẽ đưa Việt Nam thành nước châu Á tiếp theo mua hệ thống tên lửa này sau Philippines và Indonesia. Giá trị của thỏa thuận này ước tính khoảng 700 triệu USD, bao gồm cả dòng tên lửa dành cho lục quân và hải quân, tờ Hindustan Times đưa tin hôm 16/5.

Thương vụ mua tên lửa này được cho là sự thách thức trực tiếp của Việt Nam đối với sự quyết đoán của Trung Quốc ở Biển Đông.

Theo thông tin từ Bộ Quốc phòng Ấn Độ, ngày 19/5, Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh đã đến Hà Nội để hội đàm với Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam, Đại tướng Phan Văn Giang, tập trung vào vấn đề an ninh hàng hải, hợp tác công nghiệp quốc phòng, huấn luyện quân sự và sự ổn định khu vực.

Hai bên cũng thảo luận thêm về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh mạng, các cuộc tập trận chung và công nghệ quốc phòng, Ấn Độ cũng tái khẳng định sự ủng hộ đối với quá trình hiện đại hóa quân sự của Việt Nam.

Tàu, máy bay và tàu ngầm

Bên cạnh thỏa thuận tên lửa, Ấn Độ đề nghị cung cấp cho Việt Nam 3-4 tàu tuần tra xa bờ, 14 tàu tuần tra tốc độ cao, cũng như hỗ trợ bảo trì và đại tu cho máy bay chiến đấu Su-30 và tàu ngầm lớp Kilo, thông báo cho biết thêm. Nước này cũng đang đề nghị cung cấp pin tàu ngầm theo gói tín dụng trị giá 500 triệu USD.

Tờ báo trên cho biết: "Đó không chỉ là một giao dịch mua tên lửa. Đó là mối quan hệ quốc phòng toàn diện đang được xây dựng xung quanh một trọng tâm đã được chứng minh trong thực chiến".

Ấn Độ đã tiếp nhận một sĩ quan liên lạc quốc tế Việt Nam đến Trung tâm Hợp nhất Thông tin - Khu vực Ấn Độ Dương ở Gurugram để tăng cường hợp tác về nhận thức trong lĩnh vực hàng hải.

Một động thái khác có thể khiến Bắc Kinh chú ý là Việt Nam đã tham gia Sáng kiến Đại dương khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Ấn Độ, củng cố hợp tác chiến lược trong an ninh hàng hải và kết nối khu vực khắp khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.

Cân bằng khu vực

Ông Modi và người đồng cấp Lâm kêu gọi giải quyết các tranh chấp ở Biển Đông bằng biện pháp hòa bình dựa trên luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982.

Hai nhà lãnh đạo kêu gọi thực hiện đầy đủ Tuyên bố về Cách Ứng xử của các Bên ở Biển Đông và sớm hoàn thành "Bộ Quy tắc Ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất và hiệu quả… không làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của tất cả các nước”.

Theo tuyên bố chung, “các nhà lãnh đạo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc không quân sự hóa và kiềm chế trong tất cả các hoạt động của các bên tranh chấp cũng như tất cả các quốc gia khác, tránh các hành động có thể làm phức tạp tình hình hoặc leo thang tranh chấp ảnh hưởng đến hòa bình và ổn định”.

Trung Quốc đã tuyên bố chủ quyền đối với hơn 80% Biển Đông, bất chấp phán quyết năm 2016 của tòa án quốc tế bác bỏ tuyên bố này. Việt Nam, Philippines và Brunei cũng tuyên bố chủ quyền chồng lấn trong vùng biển này.

Nhà nghiên cứu Đỗ Khương Mạnh Linh, từ Viện Chính trị và Quan hệ Quốc tế thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh tại Hà Nội cho rằng, trong số các cường quốc đang xích lại gần Hà Nội, Ấn Độ có một số lợi thế nhất định.

Không tranh chấp lãnh thổ

"Khác với Trung Quốc, Ấn Độ không có tranh chấp lãnh thổ, không có đòn bẩy hạ tầng được tài trợ bằng nợ, và không có kỳ vọng về ý thức hệ", ông Linh viết trong bài phân tích ngày 15/5 đăng trên tờ Observer Research Foundation, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại New Delhi.

Việc tăng cường quan hệ đối tác Ấn Độ-Việt Nam có thể không làm thay đổi ngay cán cân quân sự khu vực, nhưng nó phản ánh sự tái định hướng địa chính trị lớn hơn khi các quốc gia ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tìm kiếm các lựa chọn để thay thế Trung Quốc, các nhà phân tích đưa ra bình luận.

Tờ The Diplomat nhận định trong một bài phân tích: "Ấn Độ đang dịch chuyển dần từ vị trí trung tâm quyền lực ở Nam Á trở thành một trong những nhân tố an ninh ngày càng nổi bật ở Đông Nam Á và Biển Đông".

Đồng thời, Việt Nam cũng nổi lên như một nơi sản xuất thay thế quan trọng thay cho Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử, may mặc và các hàng tiêu dùng khác.