Oleh Focus dan AFP | 2026-03-12

Jepun dan Kanada mencapai persetujuan untuk memperluas kerjasama pertahanan dan keselamatan ekonomi di rantau Indo-Pasifik, dengan meningkatkan hubungan dua hala kepada tahap "perkongsian strategik komprehensif" semasa sidang kemuncak antara Perdana Menteri Sanae Takaichi dan Perdana Menteri Kanada Mark Carney di Tokyo.

Kedua-dua pemimpin membincangkan isu keselamatan pada 6 Mac di Tokyo, serta memperkenalkan pelan hala tuju strategik yang memberi tumpuan kepada penyelarasan pertahanan, keselamatan rantaian bekalan dan kerjasama Indo-Pasifik yang lebih meluas seiring peningkatan ketegangan serantau.

Perkongsian tersebut mencerminkan perubahan persekitaran keselamatan di Asia serta peningkatan keselarasan strategik antara kedua-dua negara, kata Takaichi.

"Lawatan Mark ke sini dalam situasi antarabangsa yang mencabar amat bermakna," katanya sambil berjanji untuk "membuka lembaran baharu dalam hubungan Jepun-Kanada."

Sidang kemuncak tersebut menandakan lawatan dua hala pertama seorang Perdana Menteri Kanada ke Jepun dalam tempoh satu dekad, selepas pertemuan antara kedua-dua pemimpin di Korea Selatan pada November lalu.

Keselamatan Indo-Pasifik

Perbincangan di Tokyo memberi tumpuan kepada kerjasama pertahanan di Indo-Pasifik. Draf kenyataan bersama menggariskan enam bidang keutamaan, termasuk pengukuhan hubungan pertahanan, keselamatan ekonomi, perdagangan dan pelaburan, keterjaminan tenaga dan makanan, kerjasama Artik serta perluasan pertukaran rakyat.

Kedua-dua pihak bersetuju meningkatkan latihan bersama antara angkatan tentera masing-masing, serta memulakan perbincangan ke arah Perjanjian Akses Timbal Balik yang memudahkan penempatan tentera dan aktiviti latihan.

Sebagai sebahagian daripada hubungan ketenteraan yang semakin kukuh, kedua-dua kerajaan bersetuju menubuhkan dialog dasar siber baharu dan meningkatkan kerjasama dalam keselamatan angkasa lepas serta kerjasama industri pertahanan.

Jepun berusaha memperluas rangkaian perkongsian pertahanannya dalam mempromosikan konsep "Indo-Pasifik Bebas dan Terbuka", terutamanya berikutan tekanan yang meningkat daripada China serta kebimbangan berterusan terhadap keselamatan maritim serantau.

Draf kenyataan sidang kemuncak menzahirkan tentangan tegas terhadap "percubaan sepihak mengubah status quo dengan kekuatan atau paksaan" di Laut China Timur dan Laut China Selatan, dengan bahasa yang difahami secara meluas ditujukan kepada Beijing.

Rakan serantau sehaluan

Carney menggambarkan perkongsian ini sebagai sebahagian usaha lebih luas Kanada untuk memperkukuh kehadirannya di Indo-Pasifik serta meningkatkan kerjasama dengan rakan serantau.

"Kami sedang mempertingkatkan kerjasama keselamatan dan pertahanan melalui perkongsian maklumat, pemindahan teknologi serta kerjasama dalam keselamatan maritim," kata Carney kepada pemberita dalam sidang media bersama Takaichi.

Ottawa sedang secara sistematik memperkukuh hubungan dengan rakan serantau sehaluan di Indo-Pasifik, kata Menteri Pertahanan Kanada, David McGuinty.

"Kami sedang menjangkau secara sistematik negara-negara seperti Jepun, Korea Selatan, Filipina, Australia dan New Zealand," ujarnya kepada Japan Times, sambil menegaskan hasrat Kanada untuk memperluas jejak serantau dan menyumbang kepada pengurusan ketegangan keselamatan yang semakin meningkat.

Kanada secara beransur-ansur telah meningkatkan penglibatannya di rantau ini sejak pelancaran Strategi Indo-Pasifik 2022, termasuk kerjasama ketenteraan yang lebih menyeluruh, perundingan pertahanan dan latihan bersama dengan rakan serantau.

"Kami adalah sebuah negara Pasifik. Kami adalah sebuah negara maritim, justeru memantau dengan teliti perkembangan di rantau ini," kata McGuinty.

Jepun dan Kanada telah meningkatkan kerjasama dalam bidang keselamatan siber, keselamatan angkasa lepas serta kerjasama industri pertahanan.

Keselamatan ekonomi sebagai keutamaan

Keselamatan ekonomi menjadi satu lagi komponen teras dalam perkongsian baharu ini.

Kedua-dua kerajaan bersetuju melancarkan dialog keselamatan ekonomi pada tahun ini bagi mengukuhkan rantaian bekalan mineral kritikal dan tenaga, sektor yang semakin berkait dengan persaingan geopolitik.

Jepun dan Kanada adalah ahli Kumpulan Tujuh (G7) dan bekerjasama melalui perikatan mineral kritikal G7, yang bertujuan menjamin bekalan bahan penting untuk teknologi maju dan industri pertahanan.

Kerjasama tenaga turut menjadi fokus utama perbincangan. Kanada merupakan pengeluar utama minyak mentah, gas asli cecair dan mineral kritikal seperti kuprum dan nikel, manakala Jepun mengimport hampir kesemua keperluan tenaganya.

Kedua-dua kerajaan menyatakan hasrat untuk memperluas kerjasama dalam keselamatan tenaga serta teknologi tenaga bersih, termasuk tenaga nuklear, hidrogen dan sistem tenaga baharu yang lain.