Oleh Zarak Khan | 2026-04-14

Amerika Syarikat telah menggunakan Peluru Berpandu Serangan Tepat (PrSM) dalam pertempuran buat kali pertama, menyerang sasaran Iran semasa operasi ketenteraan di Teluk Parsi, kata Markas Tengah AS (CENTCOM).

Satu unit Sistem Roket Artileri Mobiliti Tinggi (HIMARS) yang ditempatkan di Bahrain melancarkan peluru berpandu itu merentasi Teluk Parsi dan mengenai sasaran jauh di dalam Iran, menurut pegawai AS.

CENTCOM mengumumkan pada 4 Mac bahawa PrSM jarak jauh telah digunakan semasa Operasi Epic Fury, yang bermula pada 28 Februari, sekali gus menyediakan apa yang digambarkan sebagai “keupayaan serangan jauh yang tiada tandingan” untuk pasukan AS.

Laksamana Brad Cooper, komander CENTCOM, berkata di X bahawa beliau "tidak dapat berasa lebih bangga" terhadap anggota yang "memanfaatkan inovasi untuk menimbulkan dilema kepada musuh."

Data mentah yang dikeluarkan oleh Pentagon menonjolkan betapa besar kempen tersebut.

Tentera AS telah menyerang lebih daripada 13,000 sasaran Iran sejak 28 Februari, kata Jeneral Tentera Darat AS Dan Caine, pengerusi Ketua Turus Bersama AS, pada awal April. Ia telah memusnahkan kira-kira 80% sistem pertahanan udara Iran dan menenggelamkan 150 kapal Iran, katanya.

Lonjakan teknologi besar

PrSM direka untuk menggantikan Sistem Peluru Berpandu Taktikal Tentera Darat (ATACMS) yang sudah usang, yang pertama kali digunakan dalam pertempuran semasa Desert Storm pada 1991.

Reka bentuk peluru berpandu yang lebih langsing membolehkan pelancar HIMARS membawa dua peluru berpandu dan bukannya satu, sekali gus menggandakan kuasa tembakan konfigurasi ATACMS yang lebih lama, lapor portal pertahanan The War Zone.

Jangkauan lebih jauh PrSM merupakan ciri utamanya. Roket berpandu HIMARS 227mm standard mempunyai jarak maksimum kira-kira 150km, menjadikannya tidak berkesan untuk serangan merentasi Teluk dari Bahrain, tetapi jarak 500km PrSM membolehkan sasaran jauh di dalam wilayah Iran berada dalam zon serangan “halaman sendiri” Tentera Darat AS.

Menurut Lockheed Martin, yang menyerahkan PrSM pertama kepada Tentera Darat AS pada Disember 2023, peluru berpandu itu direka untuk “menyerang, meneutralkan, menekan dan memusnahkan sasaran” menggunakan keupayaan serangan tepat jarak jauh.

Menyasarkan jarak 1,000km

Peluru berpandu itu sudah mempunyai jarak melebihi 500km, dengan versi masa depan dijangka melanjutkan jarak tersebut kepada kira-kira 1,000km dan memasukkan pencari yang mampu menjejak sasaran maritim yang bergerak.

Seperti yang dilaporkan sebelum ini oleh Breaking Defense, peringkat seterusnya dalam program PrSM sedang meneroka muatan berkuasa pemusnah dipertingkat selain keupayaan serangan maritim.

Pada Disember 2024, Tentera Darat AS menamatkan Ujian Pengguna Terhad pertama yang diketuai oleh anggota terhadap peluru berpandu itu di New Mexico.

Pembangunan senjata tersebut dipercepatkan selepas Amerika Syarikat menarik diri daripada Perjanjian Peluru Berpandu Jarak Sederhana (INF) pada 2019, yang mengharamkan peluru berpandu berpangkalan darat dengan jarak antara 500km dan 5,500km.

"Kini selepas kita menarik diri daripada Perjanjian INF, ia boleh mempunyai jarak lebih daripada 500km dan kita akan menghasilkannya seperti pengeluaran besar-besaran," Tom Karako, pengarah Projek Pertahanan Peluru Berpandu di Center for Strategic and International Studies, berkata dalam satu webinar baru-baru ini.

"Sesiapa sahaja di dunia, rakan-rakan kita, yang mempunyai pelancar HIMARS akan mahu memuatkan beberapa PrSM untuk mendapatkan jangkauan lebih jauh berbanding ATACMS sebelum ini," katanya lagi.

Peluru berpandu balistik mungkin menawarkan kelebihan terhadap sasaran laut kerana kelajuan terminalnya yang tinggi mengurangkan masa yang ada untuk pertahanan kapal bertindak balas, lapor The War Zone.

Penerimaan sekutu

Peluru berpandu itu menarik minat sekutu AS yang mahu memperluas keupayaan serangan jarak jauh mereka.

Australia telah menyertai program PrSM sebagai sebahagian daripada usaha untuk mengukuhkan keupayaan pencegahan jarak jauh dan kealingoperasian dengan pasukan AS.

"Gabungan HIMARS dan PrSM menyediakan sistem yang terbukti, boleh diperluas mengikut keperluan serta boleh dikerahkan dengan pantas, sekali gus menawarkan pilihan serangan dan pencegahan jarak jauh yang tiada tandingan untuk Australia," kata Lockheed Martin dalam satu kenyataan pada Oktober lalu.

Barisan hadapan Indo-Pasifik

"Gabungan HIMARS dan PrSM menyediakan sistem yang terbukti, boleh diperluas mengikut keperluan serta boleh dikerahkan dengan pantas, sekali gus menawarkan pilihan serangan dan pencegahan jarak jauh yang tiada tandingan untuk Australia," kata Lockheed Martin dalam satu kenyataan pada Oktober lalu.

Peluru berpandu jarak jauh yang dilancarkan dari darat seperti PrSM merupakan sebahagian daripada strategi lebih luas Amerika Syarikat untuk menempatkan keupayaan serangan yang tersebar di seluruh rangkaian pulau di Indo-Pasifik bagi menentang kuasa tentera laut China, lapor Naval News.

Unit HIMARS yang dilengkapi peluru berpandu sedemikian boleh ditempatkan berhampiran titik sempit maritim utama sepanjang "rantaian pulau pertama" untuk menjalankan misi anti-kapal terhadap angkatan laut yang bermusuhan.

Rantaian itu merangkumi Jepun, Taiwan dan Filipina.

Jarak dipertingkat peluru berpandu itu kerap dibincangkan "dalam konteks kemungkinan konflik berintensiti tinggi dengan China di Pasifik, di mana titik pelancaran, sekurang-kurangnya di darat, adalah jauh lebih terhad," lapor The War Zone pada 1 Mac.