Oleh Joyce Huang | 2026-04-16

Pengerusi Parti Kuomintang (KMT) Taiwan Cheng Li-wun telah menggugat kedudukan undang-undang antarabangsa pulau demokratik itu dengan meminta persetujuan Presiden China Xi Jinping bagi penyertaan Taiwan dalam pertubuhan-pertubuhan antarabangsa, menurut para aktivis pro-demokrasi di Taipei.

KMT merupakan parti pembangkang utama di Taiwan. Ia menerajui sebuah gabungan yang menguasai parlimen dan mahukan hubungan yang lebih erat dengan Beijing.

Cheng mencetuskan kritikan di Taiwan minggu lalu apabila berkunjung ke China untuk mengadakan rundingan dengan Xi. Beliau merupakan pengerusi KMT pertama yang melawat China dalam tempoh 10 tahun yang lalu.

"Ini semestinya satu langkah ke belakang," kata Lai Chung-chiang, seorang peguam hak asasi dan penyelaras Kesatuan Demokrasi Ekonomi (EDU), sebuah kumpulan masyarakat sivil, kepada Focus.

"Cheng telah menurut kehendak Beijing untuk membantu menurunkan semula status Taiwan sebagai sebuah wilayah di bawah China, yang mana ia tidak akan membantu memperluas pengiktirafan antarabangsa Taiwan sama sekali," tambah beliau.

Lai membuat kenyataan tersebut selepas beliau dan para penyokong EDU mengadakan demonstrasi di hadapan ibu pejabat KMT di Taipei pada 14 April.

'Keamanan palsu'

Sokongan Cheng terhadap retorik "satu China" Beijing semasa lawatannya ke China boleh membawa "keamanan palsu" kepada Taiwan sementara beliau bersubahat dengan rancangan Xi untuk menyerap Taiwan, kata para penunjuk perasaan.

China menganggap Taiwan sebagai sebuah wilayah pemberontak dan telah berulang kali mengancam untuk merampasnya.

Dalam pertemuan mereka pada 10 April, Cheng dan Xi mengesahkan semula "konsensus 1992" — satu pemahaman tersirat yang dicapai oleh Beijing dan kerajaan KMT Taiwan pada ketika itu pada tahun 1992. Ia menetapkan bahawa hanya ada "satu China," dengan setiap pihak mempunyai tafsiran tersendiri tentang maksud ungkapan tersebut.

Selepas rundingan mereka, Cheng memberitahu sidang akhbar di Beijing bahawa beliau telah meminta China untuk menyokong penyertaan Taiwan dalam pertubuhan-pertubuhan antarabangsa seperti Perhimpunan Kesihatan Sedunia (WHA), Pertubuhan Penerbangan Awam Antarabangsa (ICAO), Perkongsian Ekonomi Komprehensif Serantau (RCEP) serta Perjanjian Komprehensif dan Progresif bagi Perkongsian Trans-Pasifik (CPTPP).

Tiada pengesahan

Apabila ditanya bagaimana maklum balas Xi terhadap permintaan beliau, Cheng menyatakan bahawa Xi "memberi maklum balas yang sangat positif," lapor Agensi Berita Pusat (CNA) Taiwan.

Namun, media kerajaan China tidak menyebut tentang permintaan yang didakwa dibuat oleh Cheng bagi penyertaan Taiwan dalam pertubuhan-pertubuhan antarabangsa.

Perkara itu juga tidak muncul dalam pengumuman unilateral Beijing mengenai 10 dasar keutamaan terhadap Taiwan pada 12 April.

Sikap membisu daripada Beijing itu boleh bermakna Xi "mengabaikan atau menolak" cadangan Cheng untuk mempertingkatkan penyertaan antarabangsa Taiwan, kata Lai daripada EDU.

Meskipun jika Xi menyambut baik permintaan Cheng, beliau akan meletakkan syarat bahawa akses masa depan ke forum global bergantung kepada kepatuhan Taiwan kepada China sebagai sebuah wilayah pemberontak semata-mata, kata Lai.

Buli oleh Beijing

Dengan persetujuan Beijing, Taiwan menghadiri sesi-sesi WHA, iaitu badan pembuat keputusan Pertubuhan Kesihatan Sedunia, sebagai pemerhati di bawah nama "Chinese Taipei" dari tahun 2009 hingga 2016. Tempoh tersebut jatuh dalam dua penggal jawatan ahli KMT, Ma Ying-jeou sebagai presiden Taiwan (2008 hingga 2016).

Tetapi sejak 2016, apabila Parti Progresif Demokratik (DPP) mengambil alih semula jawatan presiden, Beijing telah menyekat Taiwan daripada menghadiri sesi-sesi WHA.

Taiwan telah mengalami tempoh ketidakhadiran yang lebih lama dalam sesi-sesi perhimpunan ICAO, yang bermula sejak tahun 2013.

DPP bertegas bahawa Taiwan adalah sebuah negara berdaulat yang merdeka. Ia menolak "prinsip satu China" Beijing dan konsensus 1992.

Pada akhir bulan Mac, Taipei tidak menghadiri mesyuarat peringkat tinggi Pertubuhan Perdagangan Dunia (WTO), buat pertama kali sejak menyertai WTO pada tahun 2002. Negara tuan rumah, Cameroon, telah melabelkan pulau demokratik itu sebagai "Taiwan, Wilayah China" dalam dokumen yang dikeluarkan kepada delegasi Taiwan terlebih dahulu.

Kementerian Luar Negeri Taiwan telah mengemukakan "protes keras" kepada Cameroon, yang menurut kementerian tersebut, tidak menunjukkan sebarang niat untuk menyelesaikan pertikaian itu.

Kedudukan undang-undang

Taiwan di bawah pemerintahan DPP telah berusaha gigih untuk mendapatkan sokongan global bagi penyertaan atau ''penyertaan bermakna'' dalam komuniti antarabangsa, kata Lai daripada EDU.

Itu adalah jalan yang betul untuk mara ke hadapan, berbanding dengan membiarkan Beijing menggelar Taiwan sebagai sebahagian daripada China, kata beliau.

Kementerian Luar Negeri Taiwan, dalam satu kenyataan pada 10 April, menegaskan semula bahawa Taiwan "mempunyai setiap hak untuk mengambil bahagian dalam pertubuhan-pertubuhan antarabangsa termasuk Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu. Dan China tidak mempunyai hak untuk menentukan perkara ini."

Selain menggugat kedudukan undang-undang antarabangsa Taiwan, cara Cheng membingkaikan hubungan rentas selat sebagai urusan dalaman China boleh menjejaskan sokongan global terhadap Taiwan, menurut Majlis Hal Ehwal Tanah Besar (MAC) Taiwan.

"Jika isu Taiwan digambarkan sebagai hal ehwal dalaman China, ia menimbulkan kebimbangan tentang bagaimana komuniti antarabangsa boleh masuk campur apabila Taiwan menghadapi kesulitan," kata Timbalan Menteri MAC Liang Wen-chieh dalam satu sidang akhbar di Taipei pada 10 April.

Sementara itu, Institut Amerika di Taiwan (AIT), pejabat diplomatik Washington di Taipei, menggesa China untuk melibatkan diri dalam "dialog tanpa syarat" dengan pihak berkuasa Taiwan yang dipilih secara demokratik serta dengan semua parti politik di Taiwan.

"Kami menjangkakan perbezaan rentas selat diselesaikan secara aman, bebas daripada paksaan, dalam cara yang boleh diterima oleh rakyat di kedua-dua belah Selat," kata AIT dalam satu kenyataan pada 10 April.