Tác giả: Joyce Huang | 2026-05-26

Sony Group và Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) đang tăng cường liên minh nhằm đưa trung tâm bán dẫn Kumamoto của Nhật Bản trở thành hạt nhân của các chuỗi cung ứng tương lai trong lĩnh vực ô tô và robot.

Động thái này gắn kết hai tập đoàn hàng đầu thế giới trong việc xây dựng các chuỗi cung ứng thiết yếu độc lập với Trung Quốc.

Vào ngày 8/5, Sony Semiconductor Solutions và TSMC đã ký một bản ghi nhớ không ràng buộc nhằm thành lập một liên doanh để phát triển và sản xuất cảm biến hình ảnh thế hệ mới, trong đó Sony nắm cổ phần chi phối. Cơ sở mới sẽ được xây dựng tại nhà máy bán dẫn mới của Sony ở thành phố Koshi, tỉnh Kumamoto, Nhật Bản.

Trong một tuyên bố chung, Sony cho biết, liên doanh này "nhằm khám phá và đáp ứng các cơ hội mới nổi trong các ứng dụng AI [trí tuệ nhân tạo] vật lý, như ô tô và robot, mở đường cho các đổi mới trong tương lai và mở rộng các tiến bộ công nghệ". TSMC mô tả quan hệ hợp tác này là "một bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy công nghệ cảm biến tương lai trong kỷ nguyên AI".

Phát biểu tại buổi họp báo cáo chiến lược doanh nghiệp cùng ngày, CEO của Sony Group, ông Hiroki Totoki mô tả hợp tác với TSMC là bước khởi đầu trong quá trình chuyển đổi của công ty sang mô hình "fab-light" (ít phụ thuộc vào nhà máy sản xuất bán dẫn). Mục tiêu của chiến lược này là cải thiện lợi nhuận, đồng thời giảm bớt chi phí đầu tư vốn lớn cần thiết để xây dựng các nhà máy bán dẫn.

Theo tờ Nikkei Asia, ông Totoki nhận định: "Cho đến nay, nguồn cung cảm biến hình ảnh vẫn bị hạn chế bởi năng lực sản xuất của chính các nhà máy của chúng tôi".

Reuters đưa tin vào tháng 4, dẫn nguồn từ Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản rằng, chính phủ Nhật Bản dự kiến sẽ cung cấp khoản trợ cấp lên tới 60 tỷ JPY (380 triệu USD) cho cơ sở mới.

Cụm Kyushu

Kế hoạch tại Kumamoto bổ sung thêm một lớp cho nỗ lực rộng lớn hơn của Nhật Bản nhằm tái xây dựng ngành công nghiệp chip. TSMC đã thiết lập một cơ sở sản xuất tại cùng khu vực thông qua Japan Advanced Semiconductor Manufacturing (JASM), một liên doanh với Sony được thành lập vào năm 2021 và do TSMC nắm đa số cổ phần.

Nhà máy đầu tiên của JASM bắt đầu sản xuất hàng loạt vào cuối năm 2024, trong khi nhà máy thứ hai dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào năm 2028.

Nhà máy mới phù hợp với chiến lược của Nhật Bản nhằm hình thành một cụm công nghiệp bán dẫn tại Kyushu, "nơi các chip logic và cảm biến hình ảnh được sản xuất liền kề nhau", ông Shashi Bellamkonda, giám đốc nghiên cứu chính tại Tập đoàn Nghiên cứu Info-Tech, viết trong một ghi chú nghiên cứu công bố vào tháng 5.

Ấn phẩm công nghệ của Anh Parameter đưa tin rằng, đối với TSMC, việc mở rộng tại Nhật Bản "giúp đa dạng hóa về mặt địa lý đồng thời củng cố quan hệ với một trong những thị trường điện tử quan trọng nhất thế giới".

Thúc đẩy ngành ô tô

Sony hiện là nhà dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực cảm biến hình ảnh bán dẫn oxit kim loại bổ sung (CMOS), với thị phần gần 50%. Tuy nhiên, trong phân khúc ô tô -- mục tiêu chính của liên doanh mới -- hãng chỉ xếp thứ ba.

Một doanh nghiệp Trung Quốc đang dẫn đầu: OmniVision, công ty con của Will Semiconductor niêm yết tại Thượng Hải, nắm khoảng 35% thị phần cảm biến CMOS cho ngành ô tô vào năm 2024. Theo sau là Tập đoàn ON Semiconductor (Mỹ) với 33% và Sony với 17%, theo một ghi chú nghiên cứu của Tập đoàn CMB International Capital có trụ sở tại Hồng Kông, dẫn dữ liệu ước tính từ nhiều công ty bao gồm Yole Group.

Nhu cầu được dự báo sẽ tăng mạnh.

"Động lực tăng trưởng cao tiếp theo có thể đến từ các sản phẩm vật lý được hỗ trợ bởi AI, trong đó các cảm biến hình ảnh tiên tiến sẽ đóng vai trò then chốt", ông Jason Tsai, phó giám đốc DIGITIMES, nói với Focus. "Một chiếc ô tô có chức năng lái tự động có thể cần lắp ít nhất bốn camera hoặc nhiều hơn. Robot cũng vậy. Nhu cầu có thể sẽ bùng nổ".

Ngoài lĩnh vực ô tô và robot, các cảm biến hình ảnh tiên tiến được tích hợp trong các sản phẩm y tế ứng dụng AI và các ứng dụng sản xuất thông minh như tự động hóa kho bãi cũng sẽ mở ra cơ hội cho liên doanh này, phó giám đốc Tsai bổ sung.

Tầm quan trọng chuỗi cung ứng

Thị trường robot hình người toàn cầu vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, với DIGITIMES dự báo sản lượng khoảng 38.000 đơn vị trong năm nay và các nhà phát triển Trung Quốc hiện đang chiếm ưu thế sản xuất. Liên doanh Kumamoto đặt Sony và TSMC vào vị thế cung cấp công nghệ cảm biến quan trọng trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô và robot tìm kiếm các giải pháp thay thế cho chuỗi cung ứng do Trung Quốc chi phối.

Theo ông Bellamkonda, quan hệ đối tác này có ý nghĩa vượt xa vị thế thị trường của Sony.

Ông đăng vào tháng 5 rằng: "Sony không chỉ đang bảo vệ vị thế của mình trong mảng cảm biến cho điện thoại thông minh. Họ còn đang giành quyền định hình lớp nhận thức của toàn bộ tầng thiết bị biên vật lý được hỗ trợ bởi AI".

Sản xuất tại cơ sở Kumamoto dự kiến sẽ chưa bắt đầu cho đến tháng 5/2029. Tuy nhiên, việc dẫn đầu sớm trong kiến trúc CMOS xếp chồng thế hệ mới có thể mang tính quyết định.

Ông Robert Quinn, nhà sáng lập Quinns Media, viết trên LinkedIn vào tháng 5 rằng: "Bất kỳ ai kiểm soát lớp [nhận thức AI] đó đều có thể giành được đòn bẩy rất lớn trên toàn bộ chuỗi cung ứng AI".