![Tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ tàu ngầm JL-3 của Trung Quốc được trưng bày trong cuộc duyệt binh quân sự tại Bắc Kinh ngày 3/9 năm ngoái trong dịp kỷ niệm 80 năm kết thúc Chiến tranh Thế giới thứ hai. [Pedro Pardo / AFP]](/gc9/images/2026/07/20/57132-afp__20250903__738u9fd__v1__highres__chinadefenceanniversarywwiiparade-370_237.webp)
Tác giả: Wu Qiaoxi |
Các nhà phân tích an ninh nhận định, việc Trung Quốc phóng một tên lửa đạn đạo có khả năng mang đầu đạn hạt nhân từ tàu ngầm xuống khu vực Nam Thái Bình Dương nhằm gửi đi một thông điệp chiến lược tới Mỹ và nhấn mạnh sự mở rộng kho vũ khí hạt nhân của Bắc Kinh.
Ngày 6/7, một tàu ngầm Trung Quốc đã phóng tên lửa này và tên lửa đã rơi xuống vùng biển quốc tế. Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh phóng loại vũ khí như vậy ra vùng Thái Bình Dương rộng mở. "Thông điệp quan trọng nhất là PLA [Quân Giải phóng Nhân dân] đang trở thành một đội quân hùng cường với năng lực hạt nhân chiến lược rất mạnh", ông Tong Zhao, nghiên cứu viên cấp cao thuộc Chương trình Chính sách Hạt nhân của Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Washington, cho biết.
Theo phân tích của Reuters, tờ báo nhà nước Trung Quốc Global Times cho biết vụ thử đã chứng minh "bộ ba hạt nhân" của Bắc Kinh gồm các vũ khí hạt nhân trên bộ, trên biển và trên không đang tiếp tục được mở rộng.
Ông Dominic Meagher, nghiên cứu viên tại Trường Chính sách Công Crawford thuộc Đại học Quốc gia Australia, cho biết vụ phóng cho thấy quân đội Trung Quốc đã phát triển cái gọi là năng lực đánh đòn thứ 2. Ông nói, năng lực này có nghĩa là ngay cả khi bị tấn công trước, Trung Quốc vẫn có thể đáp trả, bởi khả năng phóng tên lửa có thể xuất phát từ bất kỳ vị trí nào trên đại dương hoặc trên đất liền.
![Trong hình là các khu vực cảnh báo hàng hải liên quan đến vụ thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm của Trung Quốc hôm 6/7, bao gồm khu vực phóng và các vùng dự kiến mảnh vỡ rơi xuống, dựa trên các cảnh báo hàng hải được Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) phân tích. Đồ họa được dựng từ phân tích của CSIS. [Focus]](/gc9/images/2026/07/20/57133-chatgpt_image_jul_20__2026__07_59_08_am-370_237.webp)
Danh tính tàu ngầm và tên lửa trong vụ thử
Truyền thông nhà nước Trung Quốc không tiết lộ loại tàu ngầm hay mẫu tên lửa được sử dụng, chỉ cho biết bệ phóng là một tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo. Các nhà phân tích và học giả được Reuters dẫn lời đánh giá rằng Trung Quốc đã sử dụng tàu ngầm Type 094, loại tàu mà một báo cáo năm 2022 của Bộ Quốc phòng Mỹ cho biết Bắc Kinh đã sử dụng trong các chuyến tuần tra răn đe hạt nhân gần như liên tục.
Tờ báo nhà nước Trung Quốc Global Times dẫn lời nhà phân tích quân sự Zhang Junshe cho biết tên lửa nhiều khả năng là JL-3, loại vũ khí được công bố trong cuộc diễu hành quân sự năm ngoái với tầm bắn vượt quá 10.000 km.
Tuy nhiên, hôm 8/7 Bộ trưởng Quốc phòng Đài Loan Koo Li-hsiung cho biết quân đội Đài Loan, dựa trên dữ liệu tình báo, giám sát và trinh sát chung cùng nhiều nguồn tin tình báo khác nhau, đã đánh giá vũ khí được sử dụng là JL-2, một tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ tàu ngầm thế hệ 2 cũ hơn, có tầm bắn khoảng 7.400-9.000 km.
Ông Collin Koh, học giả về an ninh tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam của Singapore, cho rằng vụ thử không chỉ nhằm đánh giá tính năng kỹ thuật của tên lửa và tàu ngầm. Nó còn giúp Trung Quốc đánh giá mức độ hiệu quả trong việc duy trì hệ thống chỉ huy, kiểm soát và liên lạc với một tàu ngầm hạt nhân đang tìm cách duy trì trạng thái ẩn mình.
"Vẫn còn những thách thức phía trước, nhưng có vẻ họ đang tiến gần tới năng lực tấn công tác chiến... Có lẽ họ đang muốn chứng minh rằng ngay cả khi không thể tiến vào vị trí để tấn công lục địa Mỹ, họ vẫn có thể nhắm vào Guam và Hawaii", ông Koh nói.
Vụ thử đã vấp phải chỉ trích từ Australia, New Zealand, Nhật Bản, Đài Loan, Philippines và Mỹ. Nhà phân tích quốc phòng Australia Jennifer Parker cho rằng vụ phóng không chỉ phản ánh sự phát triển quân sự của Trung Quốc mà còn cho thấy Bắc Kinh ngày càng sẵn sàng phô diễn sức mạnh quân sự một cách quyết đoán hơn trên khắp khu vực.
Bộ Quốc phòng Trung Quốc bác bỏ các chỉ trích này, cho rằng đó là những thông tin bị bóp méo và giật gân.
Thông báo trước không đầy đủ
Theo phân tích ngày 7/7 của Joseph Rodgers, Bonny Lin và Leon Li thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington, mặc dù Bắc Kinh mô tả vụ thử là hoạt động thường lệ, nhưng việc thông báo trước của nước này vẫn không đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế. Các nhà phân tích cho biết Trung Quốc chỉ cảnh báo Mỹ và Nhật Bản trước vài giờ, còn Australia được thông báo trước khoảng 23 giờ.
Trung Quốc không tham gia Bộ Quy tắc ứng xử Hague chống phổ biến tên lửa đạn đạo (HCC) trong đó yêu cầu các quốc gia tham gia phải thông báo cho toàn bộ 140 thành viên ít nhất 24 giờ trước khi phóng và cung cấp thông tin về khu vực phóng, hướng bay cũng như loại tên lửa. CSIS viết: "Trung Quốc là cường quốc không gian lớn duy nhất sở hữu tên lửa đạn đạo vẫn hoàn toàn đứng ngoài" bộ quy tắc này.
Theo các nhà phân tích, Trung Quốc cũng đã hành xử tương tự vào năm 2024. Sau một vụ thử tên lửa tương tự của Trung Quốc trong năm 2024, Mỹ, Nhật Bản, Australia, New Zealand và Pháp đã chỉ trích Bắc Kinh vì thông báo trước không đầy đủ. Dù vậy, các nhà ngoại giao Trung Quốc vẫn viện dẫn cảnh báo năm 2024 như bằng chứng cho thấy chính phủ của họ minh bạch.
HCC có hiệu lực từ tháng 11/2002. CSIS cho rằng chừng nào Trung Quốc vẫn đứng ngoài khuôn khổ này, họ có thể tạo điều kiện để các quốc gia khác như Triều Tiên và Iran tiến hành các vụ thử tên lửa mà không cần thông báo trước.