Tác giả: Zarak Khan | 2026-04-14

Mỹ đã lần đầu tiên sử dụng tên lửa Precision Strike Missile (PrSM) trong chiến đấu, tấn công các mục tiêu của Iran trong các hoạt động quân sự tại Vịnh Ba Tư, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết.

Một đơn vị Hệ thống Pháo phản lực Cơ động Cao (HIMARS) đóng tại Bahrain đã phóng tên lửa vượt qua Vịnh Ba Tư và đánh trúng các mục tiêu sâu bên trong lãnh thổ Iran, theo các quan chức Mỹ cho biết.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ ngày 4/3 thông báo rằng các tên lửa PrSM tầm xa đã được sử dụng trong Chiến dịch Epic Fury (Chiến dịch cơn thịnh nộ sử thi), bắt đầu từ ngày 28/2, mang lại điều mà họ mô tả là "khả năng tấn công tầm sâu vô song" cho lực lượng Mỹ.

Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, viết trên X rằng ông "không thể tự hào hơn" về các binh sĩ khi "tận dụng đổi mới sáng tạo để tạo ra các tình thế khó khăn cho đối phương".

Các dữ liệu thô do Lầu Năm Góc công bố nhấn mạnh quy mô khổng lồ của chiến dịch.

Quân đội Mỹ đã tấn công hơn 13.000 mục tiêu của Iran kể từ ngày 28/2, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Lục quân Dan Caine, cho biết vào đầu tháng 4. Ông nói rằng khoảng 80% hệ thống phòng không của Iran đã bị phá hủy và 150 tàu của Iran đã bị đánh chìm.

Bước tiến công nghệ vượt bậc

Tên lửa PrSM được thiết kế để thay thế Hệ thống Tên lửa Chiến thuật Lục quân (ATACMS) đã cũ, loại vũ khí lần đầu tiên được sử dụng trong chiến đấu trong Chiến dịch Bão táp Sa mạc năm 1991.

Thiết kế thon gọn hơn của tên lửa cho phép các bệ phóng HIMARS mang theo hai tên lửa thay vì một, qua đó tăng gấp đôi hỏa lực so với cấu hình ATACMS trước đây, chuyên trang quốc phòng The War Zone đưa tin.

Tầm bắn mở rộng là đặc điểm nổi bật của PrSM. Các rocket được dẫn đường 227 mm tiêu chuẩn của HIMARS có tầm bắn tối đa khoảng 150 km, khiến chúng không hiệu quả cho các đòn tấn công xuyên Vịnh từ Bahrain, nhưng tầm bắn 500 km của PrSM đưa các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Iran vào "vùng tấn công ngay trước sân nhà" của Lục quân Mỹ.

Theo Lockheed Martin, nhà thầu đã bàn giao những quả PrSM đầu tiên cho Lục quân Mỹ vào tháng 12/2023, tên lửa này được thiết kế để "tấn công, vô hiệu hóa, chế áp và tiêu diệt mục tiêu" bằng hỏa lực chính xác tầm xa.

Hướng tới tầm bắn 1.000 km

Tên lửa hiện đã có tầm bắn vượt quá 500 km, trong khi các phiên bản tương lai dự kiến sẽ mở rộng lên khoảng 1.000 km và tích hợp đầu dò có khả năng theo dõi các mục tiêu di động trên biển.

Như Breaking Defense từng đưa tin trước đây, các giai đoạn phát triển tiếp theo của chương trình PrSM đang nghiên cứu các loại đầu đạn tăng cường sức sát thương, bên cạnh khả năng tấn công mục tiêu trên biển.

Tháng 12/2024, Lục quân Mỹ đã hoàn thành cuộc thử nghiệm người dùng giới hạn đầu tiên do binh sĩ trực tiếp vận hành đối với loại tên lửa này tại New Mexico.

Quá trình phát triển loại vũ khí này được đẩy nhanh sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp ước Các Lực lượng Hạt nhân Tầm trung (INF) vào năm 2019, hiệp ước từng cấm các tên lửa phóng từ mặt đất có tầm bắn từ 500 km đến 5.500 km.

"Giờ khi chúng ta đã rút khỏi Hiệp ước INF, thì tầm bắn có thể vượt quá 500 km và chúng ta sẽ sản xuất chúng hàng loạt như xúc xích", ông Tom Karako, Giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho biết trong một hội thảo trực tuyến gần đây.

"Bất kỳ ai trên thế giới, kể cả các đồng minh của chúng ta, những người có bệ phóng HIMARS, đều sẽ muốn nạp PrSM vào đó để có tầm bắn xa hơn so với ATACMS trước đây", ông nói thêm.

Tên lửa đạn đạo có thể mang lại lợi thế khi tấn công các mục tiêu trên biển, do tốc độ cực lớn ở giai đoạn cuối làm giảm thời gian phản ứng của các hệ thống phòng thủ trên tàu, chuyên trang The War Zone đưa tin.

Tiếp nhận từ đồng minh

Tên lửa này đang thu hút sự quan tâm từ các đồng minh của Mỹ, những quốc gia đang tìm cách mở rộng năng lực tấn công tầm xa.

Australia đã tham gia chương trình PrSM như một phần trong các nỗ lực tăng cường năng lực răn đe tầm xa và khả năng hiệp đồng tác chiến với lực lượng Mỹ.

"Việc kết hợp HIMARS và PrSM mang lại một hệ thống đã được kiểm chứng, có khả năng mở rộng và triển khai nhanh chóng, điều đó cung cấp các lựa chọn tấn công tầm xa và răn đe không đối thủ cho Australia", Lockheed Martin cho biết trong một tuyên bố vào tháng 10 năm ngoái.

Mặt trận Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương

Dù PrSM đã lần đầu được triển khai tác chiến tại Trung Đông, nhưng các nhà phân tích cho rằng mục đích chiến lược chính của nó nằm ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đặc biệt là trong việc đối phó với chiến lược "chống tiếp cận/chống xâm nhập khu vực" của Trung Quốc.

Các tên lửa phóng từ mặt đất tầm xa như PrSM là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của Mỹ nhằm triển khai các năng lực tấn công phân tán trên khắp các chuỗi đảo ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương để đối phó với lực lượng hải quân Trung Quốc, trang Naval News cho biết.

Các đơn vị HIMARS được trang bị loại tên lửa này có thể được bố trí gần các điểm nghẽn hàng hải quan trọng dọc theo "chuỗi đảo thứ nhất" để thực hiện các nhiệm vụ chống hạm nhằm vào lực lượng hải quân đối phương.

Chuỗi đảo này bao gồm Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.

Theo The War Zone ngày 1/3, tầm bắn mở rộng của tên lửa này thường được thảo luận "trong bối cảnh một cuộc xung đột cường độ cao tiềm tàng với Trung Quốc tại khu vực Thái Bình Dương, nơi các điểm phóng, ít nhất là trên đất liền, bị hạn chế hơn nhiều".