Oleh AFP dan Focus | 2026-05-15

BEIJING -- Presiden China Xi Jinping memberi amaran kepada rakan sejawatnya dari A.S., Donald Trump, bahawa sebarang langkah silap berhubung Taiwan boleh mendorong kedua-dua negara ke arah “konflik”, satu amaran awal yang tegas ketika mereka mengadakan sidang kemuncak kuasa terbesar di Beijing.

Trump tiba di China pada malam 13 Mei dan menjemput Xi untuk melawat Rumah Putih pada bulan September. Rundingan pada 14 Mei itu berlangsung selama dua jam dan 15 minit.

Xi segera menekankan isu Taiwan -- yang mana Beijing menuntut sebagai wilayahnya -- dan berkata kedua-dua pihak "sepatutnya menjadi rakan bukannya pesaing."

"Soal Taiwan ialah isu paling penting dalam hubungan China-A.S.," kata Xi, menurut kenyataan yang disiarkan oleh media milik kerajaan China sejurus selepas rundingan bermula.

"Jika [isu ini] ditangani dengan salah, kedua-dua negara boleh bertembung atau bahkan berkonflik, menolak seluruh hubungan China-A.S. ke dalam keadaan yang sangat berbahaya," tambah beliau.

Amaran 'kasar'

Amerika Syarikat hanya mengiktiraf Beijing tetapi, di bawah undang-undang A.S., dikehendaki untuk membekalkan senjata kepada kerajaan demokrasi yang diperintah sendiri itu bagi tujuan pertahanannya. China berjanji untuk meletakkan pulau tersebut di bawah kawalannya dan tidak menolak kemungkinan menggunakan kekerasan, sambil meningkatkan tekanan ketenteraan dalam tahun-tahun kebelakangan ini.

Adam Ni, editor surat berita China Neican, memberitahu AFP bahawa walaupun "bahasa kasar" Xi bukanlah sesuatu yang luar biasa dalam media milik kerajaan parti, aneh didengar daripada pemimpin dirinya sendiri.

China telah "memberi isyarat bahawa ia mahu kompromi daripada AS berhubung Taiwan," kata Chong Ja Ian dari National University of Singapore kepada AFP. Tuntutan Xi itu boleh menunjukkan "mereka melihat ada peluang untuk meyakinkan Trump," katanya.

Sebagai respons, Taipei menyifatkan China sebagai "risiko tunggal" kepada keamanan serantau dan berkeras bahawa "pihak A.S. telah berulang kali menegaskan semula sokongan mereka yang jelas dan tegas."

Tiada perubahan tentang Taiwan

Washington tidak memberi sebarang petunjuk bahawa ia akan mengubah pendirian yang telah lama berkuat kuasanya mengenai Taiwan.

Selepas kedua-dua pihak menegaskan semula pendirian yang tetap masing-masing, perbincangan diteruskan dengan "satu saling hormat faham memahami yang jelas" tentang pendirian kedua-dua pihak, kata seorang pegawai kanan pentadbiran kepada CBS News.

Dasar Washington kekal tidak berubah, tegas Setiausaha Negara Marco Rubio.

"Ia kekal agak konsisten merentasi beberapa pentadbiran presiden, dan masih konsisten sehingga kini," kata Rubio kepada NBC News.

"Sebarang perubahan paksa terhadap status quo" berhubung Taiwan "akan membawa kesan buruk kepada kedua-dua negara," katanya.

Jualan senjata A.S. kepada Taiwan "tidak menjadi topik utama" dalam rundingan sidang kemuncak pada 14 Mei, tambahnya.

A.S. tidak mungkin tekan China berhubung Iran

Sebelum lawatan itu, Trump berkata beliau merancang untuk membincangkan jualan senjata A.S. kepada Taiwan dengan Xi. Kenyataannya mencetuskan spekulasi bahawa Washington mungkin menggunakan isu tersebut untuk menggalakkan Beijing menekan Iran supaya menerima satu perjanjian bagi menamatkan perang A.S.-Israel dengan Iran. Perang itu bermula pada 28 Februari.

Namun, Ryan Hass, penganalisis China dan Taiwan di Brookings Institution yang berpangkalan di Washington, menolak kemungkinan tersebut.

"Lebih berkemungkinan, kedua-dua pemimpin akan menegaskan kepentingan bersama mereka dalam menstabilkan hubungan dan menggunakan perjanjian [ekonomi dan] komersial untuk menunjukkan kemajuan," beliau menulis dalam twitnya.

Beijing dan Washington "masih belum mencapai kesepakatan" mengenai isu jualan senjata, kata Tzeng Wei-feng dari Institut Hubungan Antarabangsa National Chengchi University di Taipei kepada AFP.

Kebimbangan hak asasi manusia

Trump membangkitkan kes taikun media Hong Kong yang dipenjarakan, Jimmy Lai semasa rundingan dengan Xi, kata Rubio.

"Presiden sentiasa membangkitkan kes itu," kata Rubio, sambil menambah bahawa Washington mengharapkan "tindak balas yang positif."

Ketika berada dalam pesawat Air Force One, Trump pada 15 Mei berkata beliau turut bertanyakan tentang paderi China yang dipenjarakan, Jin Mingri.