Ông Tập nhắc ông Trump tại Bắc Kinh: Căng thẳng Đài Loan có thể gây xung đột

Nguồn: AFP và Focus | 2026-05-15

BẮC KINH -- Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã cảnh báo người đồng cấp Mỹ Donald Trump rằng, những bước đi sai lầm liên quan đến Đài Loan có thể đẩy hai nước vào “cuộc xung đột”, một sự phủ đầu cứng rắn khi hai nhà lãnh đạo tổ chức hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh.

Ông Trump đến Trung Quốc tối ngày 13/5 và đã mời ông Tập thăm Nhà Trắng vào tháng 9. Các cuộc hội đàm trong ngày 14/5 kéo dài 2 giờ 15 phút.

Ông Tập nhanh chóng nhấn mạnh vào vấn đề Đài Loan -- vùng lãnh thổ mà Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền -- và nói rằng hai nước “nên là đối tác thay vì là đối thủ”.

Theo thông tin truyền thông nhà nước Trung Quốc đăng tải ngay sau khi cuộc hội đàm bắt đầu, ông Tập phát biểu: “Vấn đề Đài Loan là vấn đề quan trọng nhất trong quan hệ Trung - Mỹ”.

Người đi đường chụp ảnh khi đoàn xe hộ tống tổng thống Mỹ di chuyển đến sân bay ở Bắc Kinh ngày 15/5. [Greg Baker/AFP]

Trong một nhà hàng ở Đài Bắc ngày 14/5, chương trình thời sự trên truyền hình đang phát bản tin về cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Hai nước nên là “đối tác thay vì là đối thủ”, ông Tập phát biểu trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh ngày 14/5. [I-Hwa Cheng/AFP]

Ông cho biết thêm: “Nếu [vấn đề này] xử lý không khéo, hai quốc gia có thể va chạm, thậm chí xảy ra xung đột, đẩy toàn bộ quan hệ Trung - Mỹ vào tình thế vô cùng nguy hiểm”.

Cảnh báo 'thẳng tưng'

Mỹ chỉ công nhận Bắc Kinh, nhưng theo luật pháp Mỹ, Washington có nghĩa vụ cung cấp vũ khí cho nền dân chủ tự trị này để tự vệ. Trung Quốc đã tuyên bố sẽ đặt hòn đảo này dưới sự kiểm soát của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực, đồng thời gia tăng áp lực quân sự trong những năm gần đây.

Adam Ni, biên tập viên của bản tin China Neican, bình luận với AFP rằng mặc dù “cách nói thẳng tưng” của ông Tập không phải là điều hiếm thấy trên truyền thông nhà nước Trung Quốc, nhưng việc chính nhà lãnh đạo này trực tiếp sử dụng cách diễn đạt như vậy là điều không bình thường.

Ông Chong Ja Ian từ Đại học Quốc gia Singapore cho AFP biết rằng Trung Quốc đang “phát đi tín hiệu mong muốn Mỹ nhượng bộ về vấn đề Đài Loan”. Theo ông, yêu cầu của ông Tập có thể cho thấy “nước này nhìn ra cơ hội để thuyết phục ông Trump”.

Đáp lại, Đài Bắc gọi Trung Quốc là “nguy cơ duy nhất” đối với hòa bình khu vực và nhấn mạnh “phía Mỹ đã nhiều lần tái khẳng định sự ủng hộ rõ ràng và vững chắc của mình”.

Không thay đổi về vấn đề Đài Loan

Washington không đưa ra dấu hiệu nào cho thấy có sự thay đổi trong lập trường lâu nay của mình về vấn đề Đài Loan.

Sau khi hai bên nhắc lại các lập trường đã được thiết lập từ trước, cuộc trao đổi tiếp tục diễn ra với “sự hiểu biết lẫn nhau một cách rõ ràng” về quan điểm của mỗi bên, một quan chức cấp cao nói với CBS News.

Ngoại trưởng Marco Rubio nhấn mạnh rằng chính sách của Washington không thay đổi.

Ông Rubio trả lời NBC News: “Chính sách này đã khá nhất quán qua các đời tổng thống và cho đến nay vẫn tiếp tục nhất quán”.

Ông khẳng định: “Bất cứ sự thay đổi nguyên trạng nào bằng vũ lực” liên quan đến Đài Loan “đều sẽ gây bất lợi cho cả hai nước”.

Ngoại trưởng Mỹ thông tin thêm rằng, việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan “không phải là chủ đề nổi bật” trong các cuộc hội đàm thượng đỉnh ngày 14/5.

Mỹ khó gây sức ép với Trung Quốc về vấn đề Iran

Trước chuyến đi, ông Trump cho biết ông dự định thảo luận với ông Tập về việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Phát biểu này làm dấy lên suy đoán Washington có thể dùng vấn đề này để Bắc Kinh gây sức ép buộc Iran chấp nhận một thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến Mỹ - Israel với Iran. Cuộc chiến này nổ ra hôm 28/2.

Tuy nhiên, ông Ryan Hass, chuyên gia phân tích về Trung Quốc và Đài Loan từ tổ chức nghiên cứu Brookings Institution có trụ sở tại Washington, đã bác bỏ khả năng đó.

Ông viết trên Twitter: “Khả năng cao là cả hai nhà lãnh đạo sẽ khẳng định lợi ích chung trong việc ổn định quan hệ và sử dụng các thỏa thuận [kinh tế và] thương mại để chứng minh những tiến triển”.

Chuyên gia Tzeng Wei-feng từ Viện Quan hệ Quốc tế thuộc Đại học Quốc gia Chengchi (National Chengchi University) nói với AFP rằng Bắc Kinh và Washington “vẫn chưa đạt được đồng thuận” về vấn đề bán vũ khí.

Quan ngại về nhân quyền

Ông Rubio chia sẻ, ông Trump đã nêu vụ án liên quan ông trùm truyền thông Hong Kong đang bị giam giữ Jimmy Lai trong cuộc hội đàm với ông Tập.

Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh: “Tổng thống luôn nhắc đến vụ án đó”, đồng thời nói thêm rằng Washington hy vọng sẽ nhận được “phản hồi tích cực”.

Ngày 15/5, trên chuyên cơ Không Lực Một (Air Force One), ông Trump cho biết, ông cũng đã đề cập đến vụ việc mục sư người Trung Quốc Jin Mingri đang bị cầm tù.

Ngoại giao