Ayon sa Focus at AFP | 2026-06-10

PYONGYANG -- Tinapos ni Chinese President Xi Jinping ang isang pambihirang dalawang araw na state visit sa Pyongyang matapos mangakong iaangat ang ugnayan ng Tsina at North Korea sa "bagong antas" kasama si North Korean leader Kim Jong Un. Ngunit ang mga hindi nabanggit ang mas nakatawag ng matinding pansin.

Ang pagbisita ni Xi sa Pyongyang noong Hunyo 8-9 ay ang una niyang pagtungo roon mula noong 2019. Kasama niya ang kanyang asawang si Peng Liyuan, at mga matataas na opisyal.

Sinalubong sina Xi at Peng sa paliparan ni Kim at ng kanyang asawang si Ri Sol-ju. Sa summit, nangako si Xi na makikipagtulungan kay Kim sa kalakalan, agrikultura, agham, turismo at pangangalagang pangkalusugan, at nanawagan ng mas pinaigting na ugnayan "sa lahat ng antas at sa lahat ng larangan."

"Anuman ang maging pagbabago sa pandaigdigang sitwasyon... hindi magbabago ang tradisyonal na pagkakaibigan sa pagitan ng Tsina at ng DPRK [ang acronym para sa North Korea]," ani Xi.

Iniulat ng state-run Korean Central News Agency ng North Korea na pinagtibay ng mga lider ang isang "malawakang plano" para sa ugnayang Beijing-Pyongyang.

Pananahimik sa isyung nukleyar

Ang pinakamahalagang kaganapan ay ang hindi nabanggit ng dalawang panig.

Walang binanggit tungkol sa denuclearization sa ulat ng dalawang bansa. Sa halip, binigyang-diin sa ulat ng Tsina na dapat "magkasamang pangalagaan ng dalawang panig ang kapayapaan at pag-unlad ng rehiyon." Ang hindi pagbanggit na ito ay isang pattern na nagsimula noong nakaraang Setyembre, nang mawala ang salitang denuclearization sa mga magkasanib na pahayag matapos bumisita si Kim sa Beijing para sa isang parada ng militar.

Sa kasaysayan, tinututulan ng Beijing ang isang may armas nukleyar na North Korea, bahagyang dahil sa pangamba na maaari nitong itulak ang mga kaalyado ng U.S. na South Korea at Japan na bumuo ng kanilang sariling mga programa sa armas.

"Kapansin-pansing ang pagbabago ng pamamaraan ng Tsina sa North Korea sa nakalipas na pitong taon, mula sa pagiging tagapamagitan para sa mga usaping denuclearization sa pagitan ng North Korea at U.S. hanggang sa maging isang matatag na estratehikong katuwang sa pagharap laban sa Estados Unidos," sinabi ni Hong Min, isang analyst sa Korea Institute for National Unification, sa New York Times.

Pumasok ang North Korea sa summit na may malinaw nang paninindigan. Noong Hunyo 7, isang araw bago ang pagdating ni Xi, ipinahayag ng kapatid at pangunahing tagapayo sa patakaran ni Kim na si Kim Yo Jong sa Rodong Sinmun na ang katayuang nukleyar ng Pyongyang ay "lubos na hindi mapag-uusapan."

Itinuring ng Pyongyang ang pananahimik ng Tsina sa isyu ng denuclearization sa kabuuan ng summit bilang hudyat ng pagsuporta, ayon sa mga analyst.

"Hinahangad ni Kim ang pagkilala ng Tsina sa North Korea bilang isang bansang may armas nukleyar, at nakamit niya ito dahil sa pananahimik ng Tsina sa mga isyu ng denuclearization," sinabi ni Ellen Kim, direktor ng academic programs sa Korea Economic Institute of America (KEIA), sa Yonhap News Agency.

Matibay na katayuan ni Kim

Dumalo si Kim sa summit nang may kumpiyansa. "Ang mahalaga ay kayang tanggapin ni Kim Jong Un si Xi Jinping habang nasa isang matibay na katayuan. Kung hindi, hindi gugustuhin ng mga North Korean na bumisita ang Tsina kapag nararamdaman nilang mahina sila," sinabi ni John Delury, isang visiting research fellow sa Ewha Womans University sa Seoul, sa NBC News.

Ipinakita ng pagbisita ang "lumalaking estratehikong kahalagahan" ng Pyongyang sa rehiyon, at pinalakas ang katayuan ni Kim bilang isang pinuno na ninanais ng Tsina at Russia, sinabi ni Andrew Yeo, SK-Korea Foundation chair sa Center for East Asia Policy Studies ng Brookings Institution, sa Yonhap.

Ang Russia sa likod ng mga kaganapan

Ang muling pagpapatibay ni Xi ng impluwensya ay naganap habang patuloy ang pagpanig ng North Korea sa Moscow. Bagama't matagal nang umaasa ang North Korea sa Tsina, mas inilapit ni Kim ang kanyang bansa sa Russia sa mga nakalipas na taon, sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga tropa upang makipaglaban kasama ng mga pwersa ng Russia sa Ukraine.

Sa ekonomiya, patuloy ang lubos na pagdepende ng North Korea sa Tsina. Katumbas ito ng $2.6 bilyon ng panlabas na kalakalan ng North Korea -- halos 98% ng kabuuan -- noong 2024, ayon sa Ministry of Economy and Finance ng South Korea.

Salik ng Washington

Naganap ang pagbisita ni Xi sa Pyongyang ilang linggo matapos niyang tanggapin si U.S. President Donald Trump sa Beijing, kung saan sinabi ng White House na kinumpirma ng dalawang lider ang isang "ibinahaging layunin" na alisan ng armas nukleyar ang North Korea.

"Nakikinabang ang malawakang estratehiya ng Tsina sa rehiyon sa isang matatag, lubos na armado, at katuwang na bansang pananggalang na sumasalo sa atensyon at kapasidad militar ng U.S. at mga kaalyado nito," sinabi ni Seong-Hyon Lee, isang visiting scholar sa Harvard University Asia Center, sa AFP.

Ngunit maaaring may kapalit ito para sa Tsina. Dahil sa pananahimik ng Beijing, "hindi man sadya ay mapipilitan ang South Korea na muling timbangin ang halaga ng Tsina bilang isang estratehikong kaalyado," ani Ellen Kim ng KEIA.