Pilipinas, Tsina ipinatawag ang mga embahador matapos ang sagupaan sa South China Sea

Ayon sa AFP at kay Joyce Huang | 2026-07-21

Ipinatawag ng Pilipinas at Tsina ang kani-kanilang mga embahador matapos ang isang komprontasyon sa South China Sea na ayon sa Maynila ay ikinasugat ng isang Pilipinong marino, na nagmamarka ng isang bihirang diplomatikong paglala ng tensyon sa pagitan ng dalawang bansa.

Ipinatawag ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. ng Pilipinas ang Embahador ng Tsina na si Jing Quan noong Hulyo 21, ilang oras matapos tawagan ng Ministry of Foreign Affairs ng Tsina ang embahador ng Maynila sa Beijing, kasunod ng komprontasyon malapit sa Second Thomas Shoal isang araw bago nito.

Magkasalungat na salaysay

Magkaibang-magkaiba ang bersyon ng Maynila at Beijing sa pangyayari noong Hulyo 20. Inakusahan ng militar ng Maynila ang mga tauhan ng China Coast Guard (CCG) ng pag-atake sa isang Pilipinong marino malapit sa BRP Sierra Madre, isang barkong pandigma na nagsisilbing outpost ng militar ng Pilipinas sa Second Thomas Shoal.

Nagpadala ang militar ng Pilipinas ng dalawang rubber boat upang itaboy ang isang rigid-hull inflatable boat ng Tsina na may sakay na walong tauhan. Umiikot ang mga Tsino sa Sierra Madre at kumukuha ng mga litrato at video nito, ayon sa Maynila.

Isang opisyal ng CCG na may hawak na baton ang kumumpronta sa mga tauhan ng Philippine Navy na sakay ng isang rubber boat malapit sa Second Thomas Shoal sa South China Sea noong Hulyo 20. Ayon sa Pilipinas, isang mandaragat ang natamaan at nasugatan sa insidente. [Armed Forces of the Philippines]

Dumating sa Maynila noong Hulyo 21 si U.S. Secretary of State Marco Rubio kasama ang kanyang asawang si Jeanette Dousdebes Rubio, bago ang kumperensya ng mga foreign minister ng ASEAN. Sa kanyang pagbisita, kinondena ni Rubio ang “mapanganib at agresibong mga aksyon” ng Tsina laban sa mga puwersa ng Pilipinas sa South China Sea. [Brendan Smialowski/Pool/AFP]

“Marahas at agresibong tumugon ang mga tauhan [ng Tsina] sa pamamagitan ng paghampas sa ulo ng isang tauhan ng Hukbong Dagat ng Pilipinas gamit ang isang kahoy na baton, na nagdulot ng pinsala sa kanya at pagkasira sa … bangka,” sabi ng Pilipinas sa isang pahayag.

“Ang panig ng Pilipinas ang unang nang-udyok sa insidente ... at pinalaki pa ito sa pamamagitan ng mapanlinlang na pagpapalaganap ng isyu,” ayon sa Foreign Ministry ng Tsina.

Magpapatuloy ang Tsina sa mga “operasyon para sa pangangalaga ng mga karapatan at pagpapatupad ng batas” sa paligid ng Second Thomas Shoal,” ayon sa tagapagsalita ng CCG na si Jiang Lue.

Ayon sa Department of National Defense ng Pilipinas, ang insidente ay dagdag sa "malinaw na pattern ng mapanulsol at mapanghamong pag-uugali" ng CCG. Tinawag din nito ang bersyon ng Beijing sa insidente na "mali at mapanlinlang."

Bihirang hakbang diplomatiko

Sa kabila ng madalas na komprontasyon sa karagatan, bihirang ipatawag ng Pilipinas at Tsina ang embahador ng isa't isa. Ayon sa Reuters, ito ang ikatlong pagkakataon sa ilalim ng administrasyon ni Marcos na hayagang iniulat na ipinatawag ng Tsina ang embahador ng Pilipinas.

Ang unang pagkakataon ay noong Enero 2024, matapos batiin ng Maynila ang nahalal na pangulo ng Taiwan na si Lai Ching-te. Sinundan ito noong Nobyembre 2024, matapos maisabatas ang Maritime Zones Act and Archipelagic Sea Lanes Act ng Pilipinas.

Huling ipinatawag ni Marcos ang embahador ng Tsina noong 2023, matapos tutukan ng isang barko ng China Coast Guard (CCG) ng military-grade laser ang isang sasakyang-dagat ng Philippine Coast Guard.

Ang pinakahuling komprontasyon ay kasunod ng katulad na insidente noong Hunyo 2024, nang salakayin ng mga tauhan ng Tsina na nagpapatupad ng batas, na armado ng mga kutsilyo, pamalo at palakol, ang mga sundalong Pilipino na nagsasagawa ng resupply mission para sa Sierra Madre. Nagkasundo ang dalawang panig sa isang pansamantalang kasunduan kaugnay ng mga resupply mission makalipas ang isang buwan.

Reaksyon ng pandaigdigang komunidad

Nagbantang matabunan ng komprontasyon ang pagtitipon ng mga foreign minister ng mga bansa sa Timog-Silangang Asya sa Maynila ngayong linggo, kasabay ng pagdating ni U.S. Secretary of State Marco Rubio sa Pilipinas. Bago umalis ng Washington, sinabi ni Rubio na bukas siya sa posibilidad ng isang hiwalay na pagpupulong sa pagitan ng sesyon kasama ang Foreign Minister ng Tsina na si Wang Yi.

“Ang nakakabahalang pattern ng pang-uudyok ng Tsina laban sa mga lehitimong operasyon pandagat ng Pilipinas ay sumisira sa kapayapaan at katatagan sa rehiyon at direktang sumasalungat sa paulit-ulit na pangako ng Tsina na lutasin ang mga alitan sa mapayapang paraan,” ayon sa U.S. State Department, bukod pa sa pagkondena nito sa “mapanganib at agresibong mga pagkilos” ng Tsina.

Sa isang opinyong artikulong inilathala ng mga media outlet sa Pilipinas sa kanyang pagdating, binigyang-diin ni Rubio ang pangako ng Washington para sa “kalayaan sa paglalayag sa Timog-Silangang Asya” at ang suportang pangdepensa na ibinigay nito sa rehiyon.

“Ang kalayaang ito ay hindi nangangahulugang garantisado. Kung ang mga karagatang ito ay mapasailalim sa kontrol ng isang kapangyarihang handang gamitin ang kalakalan bilang sandatang heopolitikal, haharap ang Estados Unidos at mga bansang miyembro ng ASEAN [Association of Southeast Asian Nations] sa malulubhang bagong banta sa kanilang soberanya, seguridad, at kinabukasan ng ekonomiya,” isinulat niya.

Nagpahayag din ang Australia ng posisyon nito, kung saan kinondena ni Foreign Minister Penny Wong, habang nasa punong tanggapan ng Philippine Coast Guard sa Maynila, ang tinawag niyang “nakapagpapahina sa katatagan at mapanganib na pagkilos ng Tsina” sa South China Sea.

Naganap ang pinakahuling komprontasyon sa gitna ng lumalawak na tensyon sa pagitan ng Pilipinas at Tsina. Kamakailan, naghain ang Maynila ng isang diplomatikong protesta matapos ilabas ng state media ng Tsina ang isang video na naglarawan sa Pilipinas bilang isang cartoon na anyong unggoy.

Diplomasya