Nguồn: Focus | 2025-04-04

Ngày 28/3, Trung Quốc tiến hành cái họ gọi là "tuần tra thường kỳ" ở Biển Đông tranh chấp trong bối cảnh cuộc tập trận hàng hải ba bên giữa Mỹ, Nhật Bản và Philippines đang diễn ra.

Cùng ngày, Mỹ, Nhật Bản và Philippines đã tổ chức các cuộc tập trận hải quân chung nhằm tăng cường khả năng ứng phó khủng hoảng gần bãi cạn Scarborough đang tranh chấp.

Cuộc tập trận có sự tham gia của tàu BRP Jose Rizal của Hải quân Philippines, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Shoup của Hải quân Mỹ và tàu hộ vệ đa nhiệm JS Noshiro của Nhật Bản. Các tàu này đã thực hiện các bài tập phối hợp.

Các bài tập bao gồm liên lạc vô tuyến, trao đổi nhân sự và chiến lược phòng thủ nhằm nâng cao khả năng ứng phó với khủng hoảng.

Theo hãng tin AP, một tàu hộ vệ của Trung Quốc đã cố gắng tiếp cận khu vực diễn ra cuộc tập trận nhưng bị tàu Hải quân Philippines phát tín hiệu radio yêu cầu rời đi.

Bộ tư lệnh Quân khu Nam của Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), đơn vị thực hiện cuộc tuần tra, tuyên bố rằng động thái này nhằm phản ứng lại việc Philippines đã mời các nước ngoài khu vực tham gia "cái gọi là tuần tra chung" và nỗ lực liên tục của Manila trong việc "thổi phồng và lan truyền các tuyên bố chủ quyền phi pháp" tại Biển Đông, do đó gây "mất ổn định" khu vực.

Một phát ngôn viên của bộ tư lệnh này cảnh báo Philippines không nên khiêu khích và tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài, nhấn mạnh rằng những hành động như vậy "sẽ không mang lại kết quả gì", theo Tân Hoa Xã.

Căng thẳng gần đây nhất leo thang sau nhiều tháng đối đầu gia tăng giữa Philippines và Trung Quốc tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền gần như toàn bộ bất chấp một phán quyết quốc tế bác bỏ tuyên bố này.

Các tàu Trung Quốc liên tục sử dụng chiến thuật gây hấn, bao gồm việc đâm húc và phun vòi rồng áp lực cao vào tàu Philippines hoạt động trong vùng biển tranh chấp.

Cam kết 'sắt đá'

Cuộc tuần tra của Trung Quốc trùng thời điểm với chuyến thăm Philippines của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth để tái khẳng định cam kết của Washington theo Hiệp ước Phòng thủ chung.

Trong chuyến thăm, ông Hegseth nhấn mạnh cam kết vững chắc của Mỹ đối với Philippines, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục gia tăng hành động quyết đoán trong khu vực.

Các kế hoạch tăng cường năng lực phòng vệ và nâng cao khả năng răn đe phản ánh "sức mạnh của liên minh sắt đá giữa chúng ta, đặc biệt trước sự gây hấn của Trung Quốc cộng sản trong khu vực", ông Hegseth tuyên bố.

Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của "tự do hàng hải" ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, theo Bộ Quốc phòng Mỹ.

Trong khi đó, hình ảnh vệ tinh chụp vài ngày trước chuyến thăm của ông Hegseth cho thấy Trung Quốc đã triển khai hai máy bay ném bom H-6 gần bãi cạn Scarborough, theo Reuters.

Công ty vệ tinh Maxar Technologies của Mỹ xác nhận sự hiện diện của các máy bay ném bom trong hình ảnh vệ tinh, cho thấy dấu ấn quân sự ngày càng lớn của Bắc Kinh ở vùng biển tranh chấp.

Trung Quốc đang gửi đi "thông điệp rằng họ sở hữu một quân đội tinh vi", Peter Layton thuộc Viện Griffith Châu Á của Úc nói với Reuters.

Balikatan 2025

Những căng thẳng này diễn ra trước thềm cuộc tập trận quân sự thường niên Balikatan giữa Mỹ và Philippines, dự kiến diễn ra từ ngày 21/4 đến 9/5 tại Luzon và Palawan.

Năm nay, cuộc tập trận sẽ mở rộng với các hoạt động quân sự chung, bao gồm diễn tập bắn đạn thật, tấn công bằng tên lửa nhằm đánh chìm tàu và mô phỏng đổ bộ chiếm lại một hòn đảo gần Biển Đông tranh chấp.

Lần đầu tiên, Nhật Bản sẽ tham gia với tư cách một đối tác đầy đủ.

Trong chuyến thăm, ông Hegseth thông báo rằng hệ thống chặn tàu NMESIS – một bệ phóng tên lửa chống hạm di động trên đất liền – sẽ được triển khai trong Balikatan 2025 cùng với các tàu nổi không người lái tiên tiến.

Những hệ thống này sẽ giúp các lực lượng Mỹ và Philippines huấn luyện chung, "sử dụng các công nghệ tiên tiến để bảo vệ chủ quyền của Philippines", ông nói với báo chí.

Cuộc tập trận sắp tới diễn ra sau khi hệ thống tên lửa Typhon của Lục quân Mỹ được triển khai ở miền bắc Luzon vào năm ngoái, có năng lực tấn công các vị trí chiến lược trên Biển Đông và một số nơi tại Trung Quốc đại lục.

Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro Jr. cho biết việc triển khai NMESIS và các thiết bị khác sẽ giúp hiện đại hóa quân đội nước này và chuẩn bị cho "những năng lực công nghệ cao hơn mà chúng ta cần để răn đe hiệu quả".