Tác giả: Wu Qiaoxi | 2026-01-12

Ấn Độ và Đài Loan đều có quan hệ cạnh tranh với Trung Quốc, và đang chủ động xích lại gần nhau.

Chính sách “Hành động hướng Đông” của Ấn Độ trùng khớp chặt chẽ với “Chính sách hướng Nam mới” của Đài Loan, và thương mại song phương đã đạt mức kỷ lục. New Delhi dường như đã sẵn sàng hơn để mở rộng hợp tác thực chất với Đài Bắc.

Những năm gần đây, Ấn Độ và Đài Loan đã mở rộng trao đổi về thương mại, nhân lực và công nghệ. Khi căng thẳng Trung - Ấn về các vấn đề chủ quyền vẫn tiếp diễn, Ấn Độ đang gia tăng hợp tác với Đài Loan về bán dẫn và các lĩnh vực công nghệ cao khác, ngày càng theo cách tiếp cận mang tính giao dịch, giải quyết từng vấn đề cụ thể.

Thương mại Ấn Độ - Đài Loan lập kỷ lục

Quan hệ thương mại Ấn Độ - Đài Loan tiếp tục tăng trưởng. Dữ liệu từ Bộ Kinh tế Đài Loan cho thấy thương mại song phương đạt mức kỷ lục 10,6 tỷ USD trong năm 2024 và 10,17 tỷ USD trong 10 tháng đầu năm 2025, tăng 17,69% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, trong nửa sau của năm 2025, chính phủ và doanh nghiệp hai bên đã hoàn tất một số thỏa thuận liên về bán dẫn và các chuỗi cung ứng liên quan. Kể từ tháng 2/2024, tổng vốn đầu tư của Đài Loan vào Ấn Độ đã đạt 4,5 tỷ USD.

Bán dẫn

Ấn Độ coi Đài Loan là một đối tác bán dẫn then chốt. Theo tờ Taipei Times, hai bên đã thiết lập một chương trình thạc sĩ liên kết về công nghệ bán dẫn nhằm kết nối giới học thuật Ấn Độ với hệ sinh thái bán dẫn đã phát triển của Đài Loan. Các hoạt động trao đổi không chỉ giới hạn ở cấp chính phủ trung ương: chính quyền địa phương, trong đó có bang Tamil Nadu, cũng đang đàm phán về đầu tư và hợp tác.

Khi các chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, Ấn Độ và Đài Loan tập trung vào việc xây dựng các “chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu”.

Tại cuộc đối thoại kinh tế - thương mại cấp thứ trưởng Đài Loan - Ấn Độ vào tháng 12, bà Cynthia Kiang, Thứ trưởng Bộ Kinh tế Đài Loan, cho biết Ấn Độ đã trở thành một trung tâm lớn đối với các doanh nghiệp Đài Loan. Theo Hãng Thông tấn Trung ương, bà nói rằng hai bên nên mở rộng hợp tác về nhân lực, môi trường đầu tư và chính sách, kết hợp công nghệ tiên tiến của Đài Loan với nguồn nhân lực phần mềm dồi dào của Ấn Độ để xây dựng các chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu cao hơn.

Trung Quốc tìm cách can thiệp

Quan hệ Ấn Độ - Đài Loan gia tăng đã khiến Trung Quốc cảnh giác. Bắc Kinh đang tìm cách làm suy yếu niềm tin của doanh nghiệp Đài Loan khi đầu tư vào Ấn Độ thông qua tuyên truyền và định hướng dư luận, đồng thời cảnh báo các công ty Đài Loan đang hoạt động tại Trung Quốc rằng việc dịch chuyển quy mô lớn sang Ấn Độ có thể dẫn tới các biện pháp trả đũa.

Theo Trung Quốc, Ấn Độ cố ý vừa tránh thách thức nguyên tắc một Trung Quốc, vừa không phủ nhận mối quan hệ đang gia tăng giữa Ấn Độ và Đài Bắc, Antara Ghosal Singh, nghiên cứu viên của Quỹ Nghiên cứu Observer tại Ấn Độ, viết hồi tháng 10.

Bà cho rằng lập trường này khiến Bắc Kinh khó phản ứng, nhưng Trung Quốc vẫn có một số đòn bẩy để gây sức ép với Ấn Độ, bao gồm tranh chấp biên giới, sự phụ thuộc kinh tế, ảnh hưởng của Trung Quốc tại Nam Á, và an ninh nội bộ của Ấn Độ.

Ấn Độ có thể sử dụng Đài Loan để đối trọng với Trung Quốc

Một số học giả cho rằng giới hoạch định chiến lược của Ấn Độ nhìn chung ủng hộ việc sử dụng vấn đề Đài Loan để đối phó với Trung Quốc.

Ngay cả khi New Delhi chưa vượt qua bất kỳ lằn ranh đỏ chính thức nào với Bắc Kinh, việc đón nhận Đài Loan và các quan hệ đối tác kinh tế mới hình thành đang đẩy lùi những giới hạn tự đặt ra trước đây, bà Shanthie Mariet D'Souza, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Chiến lược Mantraya (MISS) tại Goa, Ấn Độ, viết trong một bài đăng tháng 12 cho Viện Lowy.

Những năm gần đây, Trung Quốc đã gây sức ép với Ấn Độ, buộc New Delhi phải xem xét lại thái độ thụ động trước đây đối với Bắc Kinh. Các yêu sách của Trung Quốc đối với bang Arunachal Pradesh đặc biệt gây quan ngại.

Theo báo cáo năm 2025 của Lầu Năm Góc trình Quốc hội Mỹ về Trung Quốc, Bắc Kinh hiện coi Arunachal Pradesh là một phần trong “lợi ích cốt lõi” của mình, cùng với Đài Loan, Biển Đông và Quần đảo Senkaku do Nhật Bản quản lý. Trung Quốc gọi các đảo này là Điếu Ngư (Diaoyu).

Ở một diễn biến khác, các quan chức hải quan Trung Quốc đã tạm giữ một công dân Ấn Độ sinh ra tại Arunachal Pradesh trong 18 giờ tại sân bay Pudong, Thượng Hải trong tháng 11/2025. Sau vụ việc, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tái khẳng định yêu sách đối với bang quê hương của cô, và gọi khu vực này bằng tên tiếng Trung là “Zangnan” (Nam Tây Tạng).

Đáp lại hành động này và các hành vi khác của Trung Quốc, Ấn Độ đang chi hàng trăm triệu USD để xây dựng đường sá, đường hầm và các đường băng dã chiến ở khu vực Himalaya nhằm đề phòng xung đột với Trung Quốc, Wall Street Journal đưa tin hồi tháng 12.

“Trước sự thù địch ngày càng gia tăng từ Trung Quốc, sự mềm mỏng của Ấn Độ đang dần được thay thế bởi những biểu hiện và chính sách quyết đoán, thể hiện quyền tự chủ chiến lược của mình”, bà D'Souza viết.