Tác giả: Zarak Khan | 2026-01-22

Chính phủ Ấn Độ đang chịu áp lực chính trị ngày càng gia tăng liên quan đến đề xuất nới lỏng các hạn chế đối với đầu tư từ Trung Quốc, một động thái mà các nhà phê bình cho rằng có nguy cơ làm suy yếu thế phòng thủ an ninh của New Delhi, trong bối cảnh căng thẳng với Bắc Kinh dọc theo đường biên giới tranh chấp giữa hai bên vẫn chưa được giải quyết.

Reuters đưa tin ngày 8 tháng 1, các thay đổi được đề xuất — do Bộ Tài chính thúc đẩy — sẽ nới lỏng các hạn chế đã tồn tại suốt năm năm đối với việc các công ty Trung Quốc tham gia đấu thầu các hợp đồng của chính phủ Ấn Độ.

Động thái này có thể mở lại khả năng tiếp cận các lĩnh vực nhạy cảm về mặt chiến lược, bao gồm hạ tầng, thiết bị điện lực và sản xuất hàng điện tử.

Các hạn chế được đặt ra từ năm 2020

Ấn Độ đã đặt ra những hạn chế đó đối với Trung Quốc sau cuộc đụng độ Galwan năm 2020 ở đông Ladakh, cuộc chiến đẫm máu nhất giữa hai nước kể từ năm 1975. Cuộc xung đột này, khiến ít nhất 20 binh sĩ Ấn Độ thiệt mạng, đã đánh dấu sự suy giảm mạnh và kéo dài trong quan hệ Trung–Ấn.

Để đối phó với vụ đụng độ, Ấn Độ đã tăng cường kiểm soát các công ty đến từ các quốc gia có chung biên giới đất liền với nước này, yêu cầu các công ty phải có sự phê duyệt về chính trị và an ninh trước khi được phép tham gia đấu thầu các hợp đồng công. Các biện pháp này đã loại bỏ đáng kể các công ty Trung Quốc ra khỏi hoạt động mua sắm của chính phủ, một thị trường được ước tính trị giá từ 700 đến 750 tỷ USD mỗi năm, theo Reuters.

Một liên doanh Trung Quốc vào năm 2020 đã mất cơ hội sản xuất 44 đoàn tàu bán cao tốc khi Bộ Đường sắt Ấn Độ hủy bỏ gói thầu. Hợp đồng sau đó đã được giao cho một công ty Ấn Độ vào tháng 1 năm 2021, sau khi bộ này sửa đổi gói thầu để ưu tiên các nhà thầu trong nước.

Phản ứng việc gặp Đảng Cộng sản Trung Quốc

Cuộc tranh cãi về việc xích lại gần nhau càng trở nên căng thẳng sau khi các lãnh đạo của đảng cầm quyền Bharatiya Janata Party (BJP) và tổ chức tư tưởng của nó, Rashtriya Swayamsevak Sangh (RSS), đã tiếp đón một phái đoàn cao cấp của Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP) vào ngày 13 tháng 1, chỉ vài ngày sau khi xuất hiện các thông tin về đề xuất thay đổi chính sách.

Các đại biểu “đã thảo luận kỹ lưỡng về các phương thức thúc đẩy giao tiếp giữa các đảng” của hai đảng cầm quyền, Tiến sĩ Vijay Chauthaiwale, một lãnh đạo BJP phụ trách bộ phận đối ngoại của đảng, đã đăng trên Twitter.

Đảng đối lập chính của Ấn Độ đã tận dụng các số liệu thương mại gần đây để cáo buộc chính phủ về một “sự đầu hàng được cân nhắc kỹ lưỡng” đối với Bắc Kinh.

“Trung Quốc vừa công bố thặng dư thương mại kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD trong năm 2025. Điều này có nghĩa là thặng dư thương mại của họ với riêng Ấn Độ chiếm khoảng 10% tổng số”, ông Jairam Ramesh, một lãnh đạo cấp cao của Đảng Quốc hội Ấn Độ, đã đăng trên Twitter ngày 14 tháng 1.

Ông Ramesh dẫn ra cuộc họp ngày 13 tháng 1 giữa các phái đoàn BJP–RSS và CCP như một phần của cái gọi là sự đầu hàng trước lợi ích kinh tế từ Trung Quốc.

Các căng thẳng chưa được giải quyết

Việc New Delhi bắt đầu xích lại gần CCP diễn ra ngay cả khi các căng thẳng biên giới vẫn âm ỉ.

Các điểm xô xát dọc biên giới dãy Himalaya vẫn chưa được giải quyết. Cả hai nước tiếp tục nâng cấp cơ sở hạ tầng chiến lược và tăng cường triển khai lực lượng ở tuyến đầu.

Các vụ đụng độ năm 2020 đã để lại dấu ấn sâu sắc trong chính trị và chủ nghĩa dân tộc Ấn Độ, ông Amar Jaipal, một nhà phân tích an ninh sống tại New Delhi, cho biết.

Ông Jaipal nói với Focus: “Các hạn chế đối với thương mại Trung Quốc sau các vụ đụng độ năm 2020 không phải là những thủ tục quan liêu. Chúng là một tín hiệu chính trị và chiến lược sau sự hung hăng của Trung Quốc trên biên giới của chúng ta, khiến binh sĩ của chúng ta thiệt mạng”.

Gần đây hơn, New Delhi đã bác bỏ các phản đối từ Bắc Kinh về bộ phim Bollywood sắp ra mắt, "Battle of Galwan", tái hiện vụ đụng độ năm 2020. Cuộc tranh cãi xoay quanh bộ phim phản ánh sự nhạy cảm kéo dài của sự kiện này trong chính trị Ấn Độ.

Các nhóm trong ngành dự đoán việc nới lỏng các hạn chế có thể làm suy yếu sản xuất trong nước và làm tăng sự phụ thuộc kinh tế của Ấn Độ vào Trung Quốc.

Việc cho các công ty Trung Quốc tiếp cận rộng hơn sẽ “đe dọa sản xuất trong nước, gây áp lực lên hệ thống ngân hàng và dẫn đến thất nghiệp hàng loạt”, Hiệp hội Các nhà sản xuất Ống Liền Ấn Độ đã viết thư gửi Bộ Thép của nước này, Rediff đưa tin ngày 15 tháng 1.

Hiệp hội cho biết, nếu không có các hạn chế, các nhà cung cấp Trung Quốc sẽ tràn ngập thị trường Ấn Độ với ống thép và ống dẫn giá rẻ, đẩy các công ty Ấn Độ ra khỏi kinh doanh.

“Ấn Độ vẫn chưa học được cách đưa sản lượng công nghiệp của mình vào thị trường Trung Quốc ở quy mô lớn”, ông Tushar Joshi, học giả khách mời của Tổ chức Nghiên cứu Observer (Người quan sát), đã viết vào tháng 12 năm ngoái.