Nguồn: AFP và Focus | 2026-03-02

TOKYO -- Đảng cầm quyền của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã phê chuẩn các kế hoạch nhằm tăng cường năng lực tình báo của đất nước, một quan chức đảng cho biết ngày 27/2, trong bối cảnh nhà lãnh đạo này thúc đẩy chương trình cải tổ quốc phòng.

Vừa được củng cố quyền lực sau chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử đột xuất hồi tháng trước, bà Sanae Takaichi cam kết sẽ đưa Nhật Bản trở nên “mạnh mẽ và thịnh vượng” thông qua những điều chỉnh chính sách then chốt, trong đó có lĩnh vực quốc phòng và tình báo.

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi ngày 24/2 tuyên bố Nhật Bản dự định triển khai các hệ thống tên lửa phòng không trên đảo Yonaguni vào năm tài khóa 2030. Hòn đảo này, thuộc tỉnh Okinawa, nằm cách Đài Loan chỉ 110 km về phía đông. Động thái này là một phần trong kế hoạch tăng cường năng lực quốc phòng quy mô lớn, trải dài khắp chuỗi đảo phía tây nam của Nhật Bản.

Các kế hoạch này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng ngoại giao kéo dài nhiều tháng giữa Nhật Bản và Trung Quốc vẫn tiếp diễn, xoay quanh những phát biểu của bà Sanae Takaichi liên quan tới vấn đề Đài Loan.

Nâng cấp năng lực thu thập tình báo

Trước tình trạng quan hệ Nhật Bản - Trung Quốc ngày càng xấu đi, bà Sanae Takaichi đang tìm cách tăng cường năng lực thu thập tình báo của Nhật Bản.

Đề xuất này, được cơ quan chiến lược tình báo của Đảng Dân chủ Tự do (LDP) thông qua, bao gồm việc thành lập một cục tình báo được nâng cấp và tăng cường “năng lực thu thập tình báo đối ngoại”, một quan chức LDP nói với AFP.

Đề xuất cũng kêu gọi thiết lập một hệ thống đăng ký bắt buộc đối với các tác nhân nước ngoài — bao gồm các cá nhân và doanh nghiệp vận động hành lang tại Nhật Bản thay mặt cho các chính phủ khác — như một phần của các biện pháp phản gián.

Kế hoạch này — trong đó bao gồm lệnh cấm sử dụng điện thoại di động tại các tòa nhà trọng yếu của chính phủ — dự kiến sẽ được trình lên Thủ tướng Sanae Takaichi trong tuần này, theo Asahi Shimbun và các phương tiện truyền thông trong nước khác.

“Một trong những trụ cột then chốt của sự điều chỉnh chính sách lớn (dưới thời bà Sanae Takaichi) là việc tăng cường căn bản năng lực tình báo”, Trưởng ban chính sách của Đảng Dân chủ Tự do, ông Takayuki Kobayashi, phát biểu tại cuộc họp ngày 26/2, nơi các thành viên đã thông qua các kế hoạch này.

“Chỉ đơn thuần lập ra một tổ chức trên giấy tờ là hoàn toàn vô nghĩa; vấn đề đặt ra là làm thế nào để biến nó thành một cơ quan thực sự sống động và vận hành hiệu quả”, ông nói.

Riêng rẽ, ngày 25/2, Đảng Dân chủ Tự do đã đề xuất sửa đổi các quy định nghiêm ngặt của Nhật Bản về xuất khẩu trang thiết bị quân sự, nhằm cho phép xuất khẩu vũ khí sát thương, theo các nguồn tin trong nước.

Tuy nhiên, vị quan chức của Đảng Dân chủ Tự do cho biết chưa thể ngay lập tức xác nhận đề xuất này.

Điều chỉnh chính sách an ninh quốc gia

Bà Sanae Takaichi cho biết bà dự định sửa đổi ba văn kiện chính sách an ninh quốc gia then chốt trong năm nay nhằm phản ánh những thay đổi của môi trường an ninh.

Đáng chú ý, vị thủ tướng — người vốn được xem là có lập trường cứng rắn với Trung Quốc trước khi nhậm chức hồi tháng 10 — đã gợi ý vào tháng 11 rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Bắc Kinh tìm cách dùng vũ lực để chiếm Đài Loan.

Trung Quốc, quốc gia coi hòn đảo dân chủ này là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để sáp nhập, đã phản ứng dữ dội.

Bắc Kinh đã triệu tập đại sứ của Tokyo và cảnh báo công dân Trung Quốc không nên tới Nhật Bản. Theo phía Nhật Bản, vào tháng 12, các tiêm kích J-15 cất cánh từ tàu sân bay Liêu Ninh của Trung Quốc đã hai lần khóa mục tiêu radar vào máy bay Nhật Bản gần tỉnh Okinawa.

Bà Sanae Takaichi cam kết sẽ kiên quyết bảo vệ lãnh thổ, lãnh hải và không phận của Nhật Bản.

Ngoại trưởng Vương Nghị phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich hồi tháng trước rằng có những lực lượng ở Nhật Bản đang tìm cách “hồi sinh chủ nghĩa quân phiệt”.

Mặc dù bà Sanae Takaichi khẳng định trước Quốc hội rằng sẽ không thay đổi các quy định hiện hành, nhưng truyền thông trong nước đưa tin bà đang cân nhắc cho phép vũ khí hạt nhân của Hoa Kỳ hiện diện trên lãnh thổ Nhật Bản, một động thái đồng nghĩa với việc điều chỉnh các nguyên tắc phi hạt nhân của quốc gia này.