Tác giả: Jia Feimao | 2026-03-31

Một báo cáo công bố vào cuối tháng 2 của Trung tâm An ninh Mỹ Mới (CNAS) có trụ sở tại Washington khuyến nghị Đài Loan áp dụng chiến lược phòng thủ “Địa ngục” dựa trên số lượng lớn các hệ thống không người lái chi phí thấp được tích hợp với vũ khí thông thường nhằm tạo ra một mạng lưới hỏa lực phòng thủ đa tầng.

Concept này kêu gọi kết hợp các hệ thống không người lái trên không, trên mặt nước và dưới nước với pháo binh đặt trên đất liền, thủy lôi và các hệ thống phòng không cơ động để tạo ra một loạt hỏa lực đa miền, qua đó ngăn Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) giành ưu thế trên không và trên biển, đồng thời gây tổn thất nặng nề trước khi lực lượng này tới bờ.

Đài Loan từ lâu dựa vào chiến lược “con nhím”, nhưng kinh nghiệm chiến trường tại Iran và Ukraine đã cho thấy drone đang tái định hình cán cân giữa tấn công và phòng thủ như thế nào.

Báo cáo chia concept này thành bốn lớp tác chiến, được thiết kế để từng bước làm suy giảm sức mạnh chiến đấu của hạm đội xâm lược ở các khoảng cách khác nhau. “Ở mỗi lớp, Đài Loan có thể triển khai công nghệ không người lái để khai thác những thách thức vốn có của một cuộc xâm lược đổ bộ, với mật độ và cường độ tấn công tăng dần khi hạm đội Trung Quốc hương tới bờ biển Đài Loan”, báo cáo nêu rõ.

Bão hòa bằng drone

Ở lớp ngoài cùng (bắt đầu từ khoảng 80km tính từ Đài Loan và kéo dài đến khoảng 40km ngoài khơi), Đài Loan có thể triển khai các drone tầm xa và drone mồi cùng với các hệ thống không người lái trên mặt nước và dưới nước, cùng tên lửa chống hạm, để tiến hành các đợt tấn công bão hòa nhằm vào phòng không của đối phương.

Báo cáo lưu ý rằng dưới các đợt tấn công kết hợp drone và tên lửa, lực lượng Trung Quốc sẽ có rất ít thời gian để phân biệt giữa các mối đe dọa tinh vi và các mục tiêu giả, buộc phải đánh chặn mọi mục tiêu bay tới. Tình huống này sẽ nhanh chóng làm cạn kiệt các tên lửa đánh chặn có trên tàu, khiến hạm đội ngày càng dễ tổn thương trước các đòn tấn công tiếp theo.

Trong giai đoạn tiếp cận cuối cùng (từ khoảng 5km ngoài khơi đến bờ biển), các hạn chế về địa hình sẽ buộc hạm đội đổ bộ của PLA phải tiếp cận bờ theo các nhóm nhỏ. Khi đó, lực lượng phòng thủ có thể triển khai tên lửa tầm ngắn, rocket và drone để tấn công các tàu đổ bộ đang tiến vào.

Drone có thể củng cố chiến lược phòng thủ bất đối xứng hiện có của Đài Loan, báo cáo cho biết. Các tác giả khuyến nghị mở rộng sản xuất nội địa các hệ thống không người lái và áp dụng các phương thức tác chiến linh hoạt hơn, bao gồm việc thành lập các “phòng thí nghiệm drone”.

“Drone có thể bổ sung cho kho vũ khí đắt tiền hạn hẹp của Đài Loan bằng số lượng lớn với chi phí hợp lý và độ chính xác cao”, báo cáo viết.

Khoảng cách sản xuất

Tuy nhiên, Đài Loan cần phải tăng mạnh sản lượng drone, báo cáo nói thêm. Hòn đảo này thiếu một nền tảng công nghiệp nội địa có khả năng sản xuất drone quy mô lớn và cũng đối mặt với các thách thức về thể chế trong quân đội.

Hiện Đài Loan chỉ sản xuất khoảng 8.000 đến 10.000 drone cỡ nhỏ mỗi năm, con số quá ít cho một cuộc chiến. Chính phủ đặt mục tiêu nâng công suất lên 180.000 chiếc mỗi năm vào năm 2028.

Từ bài học ở Ukraine, các nhà phân tích cho rằng kho drone của Đài Loan sẽ nhanh chóng cạn kiệt trong một cuộc xung đột. Một báo cáo năm 2025 của Viện Hải quân Mỹ (USNI) cho biết giai đoạn mở đầu của xung đột có thể “tiêu hao hàng nghìn [drone]” trong một ngày.

Trong nỗ lực thích ứng, quân đội Đài Loan đang đánh giá lại chiến lược phòng không, nhấn mạnh vào phòng thủ tên lửa và năng lực chống drone.

Nếu PLA mất khoảng 40% các tàu có giá trị cao khi xuyên thủng hệ phòng thủ đa tầng, khả năng chỉ huy và hiệu quả chiến đấu của lực lượng đổ bộ sẽ suy giảm nghiêm trọng, theo ông Chieh Chung, nhà nghiên cứu tại Hiệp hội Dự báo Chiến lược, nói với Focus. Sự suy giảm này sẽ làm giảm khả năng đổ bộ thành công lên đảo chính của Đài Loan.

Một nền tảng phân tích quân sự có trụ sở tại Đài Loan cho biết trong tháng 3 rằng Đài Loan đã bắt đầu xây dựng các yếu tố của cấu trúc lực lượng “Địa ngục”, bao gồm triển khai tên lửa chống hạm và mở rộng năng lực drone. Tuy nhiên, họ đặt câu hỏi liệu PLA có chờ đợi Đài Loan hoàn thiện các hệ thống cần thiết hay không.

AI là yếu tố thiết yếu

Chìa khóa để xây dựng “Địa ngục” không chỉ nằm ở việc triển khai số lượng lớn drone giá rẻ mà còn ở việc phát triển năng lực tác chiến bầy đàn dựa trên trí tuệ nhân tạo (AI), ông Chieh cho biết. Kế hoạch này sẽ cho phép hàng chục, thậm chí hàng nghìn drone hoạt động phối hợp, phân chia nhiệm vụ và tự động xác định mục tiêu. Kết quả là các đòn tấn công bão hòa cao với chi phí tương đối thấp.

“Muốn điều phối một số lượng lớn drone, mục tiêu giả hoặc thậm chí đạn dược truyền thống để thực hiện một cuộc tấn công phối hợp, thì phải dựa vào AI”, ông nói thêm.

Chiến thuật drone bầy đàn của Đài Loan xoay quanh dòng “Mighty Hornet” do Viện Khoa học và Công nghệ Trung Sơn Quốc gia (NCSIST) phát triển. Dù có thể “bay theo bầy”, việc triển khai “tấn công theo bầy” vẫn là trọng tâm phát triển trong tương lai, Chu-Hsiang Chiou, giám đốc Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ thuộc NCSIST, nói với Liberty Times hồi tháng 1.