Tác giả: Chelsea Robin | 2026-04-15

Các binh sĩ và tổ bay Mỹ đã luyện tập triển khai nhanh Hệ thống Pháo Phản lực Cơ động Cao (HIMARS) bằng đường không trong khuôn khổ cuộc Tập trận Hổ mang Vàng 2026 tại Thái Lan, cho thấy rõ cách loại vũ khí này có thể mở rộng tầm tấn công chính xác trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Cuộc tập trận bao gồm một nhiệm vụ ‘Xâm nhập Nhanh HIMARS’ (HIRAIN) do lực lượng Lục quân và Không quân Mỹ triển khai vào đầu tháng 3. Khái niệm này cho phép các đơn vị pháo phản lực triển khai tới các vị trí tiền phương, tiến hành tấn công chính xác và cơ động rời đi trước khi đối phương có thể phản ứng.

Hổ mang Vàng, cuộc tập trận quân sự đa quốc gia lớn nhất và lâu đời nhất ở lục địa châu Á, đã được tổ chức thường niên tại Thái Lan từ năm 1982.

Cuộc tập trận năm nay, diễn ra từ ngày 24/2 đến ngày 6/3, do Lực lượng Vũ trang Hoàng gia Thái Lan và Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ đồng tổ chức. Nội dung tập trung vào các thách thức của chiến tranh hiện đại và những tiến bộ công nghệ, đồng thời tăng cường hợp tác đa quốc gia trong hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa.

Đa dạng ưu tiên

Bangkok Post đưa tin, Hổ mang Vàng hằng năm "tích hợp các hoạt động huấn luyện thực địa, hỗ trợ nhân đạo và các kịch bản ứng phó thảm họa nhằm nâng cao mức độ thuần thục tác chiến và tăng cường quan hệ đối tác khu vực".

Các cuộc diễn tập năm nay nhấn mạnh vào hoạt động tác chiến hiệp đồng liên quân trên nhiều lĩnh vực, tích hợp năng lực trên bộ, trên biển, trên không, không gian vũ trụ và không gian mạng.

Khái niệm HIRAIN cho phép HIMARS, một hệ thống pháo phản lực phóng loạt đặt trên xe tải, được vận chuyển bằng máy bay C-130 Hercules hoặc C-17 Globemaster III của Không quân Mỹ từ căn cứ tập kết đến vị trí tiền phương. Cách làm này giúp giảm sự phụ thuộc vào các đoàn xe vận tải đường bộ truyền thống.

HIMARS có thể nhanh chóng thiết lập ví trí khai hoả, thực hiện đòn tấn công chính xác, sau đó nhanh chóng nạp đạn và cơ động triển khai lại.

Trong nhiệm vụ huấn luyện, các binh sĩ Lục quân và tổ bay Không quân Mỹ đã phối hợp chặt chẽ để chuẩn bị bệ phóng cho việc vận chuyển bằng đường không.

Để đáp ứng các yêu cầu về độ thông thoáng của máy bay, bệ phóng HIMARS hạ thấp hệ thống treo trước khi đi lùi lên máy bay. Sau khi hạ cánh, kíp vận hành dỡ bệ phóng xuống, cơ động vào vị trí và chuẩn bị khai hỏa, trước khi nhanh chóng nạp đạn và rút hệ thống khỏi khu vực triển khai.

“Điều này cho phép chúng tôi tiến lên phía trước tuyến đầu và mở rộng phạm vi tác chiến”, Thượng sĩ Lục quân Mỹ Tino Saucedo, trưởng kíp bệ phóng thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 94, Lữ đoàn Pháo binh Dã chiến 17, cho biết.

Ông nói: “Nếu chúng tôi cần tấn công các mục tiêu sâu hơn hoặc mở rộng sự hiện diện như một biện pháp phô trương sức mạnh, thì HIRAIN giúp chúng tôi làm điều đó một cách nhanh chóng”.

Các quan chức quân sự cho biết việc huấn luyện tập trung vào sự đồng bộ giữa lực lượng không quân và lục quân, cũng như khả năng cơ động pháo binh nhanh chóng vào và rút khỏi vị trí khai hỏa.

Trung tá Travis Hertlein, chỉ huy Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Pháo binh Dã chiến 94, cho biết: “Điều đó giúp tăng tính linh hoạt giữa các quân chủng và cho phép chúng tôi sử dụng lẫn nhau các khí tài để nâng cao hỏa lực và khả năng sẵn sàng chiến đấu”.

Chuyển sang hỏa lực tầm xa cơ động

Các quan chức Mỹ nhận định rằng, trong những năm gần đây, HIMARS ngày càng đóng vai trò nổi bật trong các cuộc tập trận của Mỹ trên khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, phản ánh sự dịch chuyển rộng hơn sang hỏa lực tầm xa cơ động phục vụ cho các hoạt động tác chiến phân tán. Các hệ thống này cho phép lực lượng triển khai rải rác tiến hành các đòn tấn công chính xác trên khắp các chuỗi đảo, một năng lực được nhìn nhận rộng rãi là một phần trong chiến lược của Washington nhằm răn đe Trung Quốc trong khu vực.

Các nhà hoạch định quốc phòng ngày càng nhấn mạnh vai trò của các hệ thống hỏa lực tầm xa cơ động tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, nơi đặc trưng bởi các chuỗi đảo và cơ sở hạ tầng hạn chế. Những hệ thống có khả năng triển khai nhanh như HIMARS cho phép lực lượng phân tán tại các khu vực khắc nghiệt nhưng vẫn duy trì năng lực tấn công chính xác.

Theo Tướng Ukris Boontanondha, Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng Quốc phòng Thái Lan, Hổ mang Vàng đang thích ứng với các thách thức an ninh đang thay đổi, với các nội dung tập trận năm nay được bổ sung huấn luyện an ninh mạng và các kịch bản sơ tán dân thường nhằm nâng cao khả năng ứng phó với các mối đe dọa mới nổi.

Bao gồm cả hoạt động không gian

Công tác chuẩn bị cho cuộc tập trận đã được mở rộng để bao gồm các hoạt động không gian và các lĩnh vực an ninh mới nổi khác, khi các lực lượng tham gia thử nghiệm những công nghệ và khái niệm tác chiến mới.

Trong cuộc tập trận, binh sĩ Lục quân Mỹ bảo vệ các hoạt động huấn luyện đa quốc gia đã thực hiện các nhiệm vụ kiểm soát không gian mang tính phòng thủ, nhằm giám sát thông tin liên lạc vệ tinh và phát hiện các hành vi gây nhiễu tiềm ẩn.

Tướng Xavier T. Brunson, Tư lệnh Lực lượng Mỹ đồn trú tại Hàn Quốc, đã tới Thái Lan vào đầu tháng 3 để quan sát các hoạt động tấn công trên biển trong khuôn khổ cuộc tập trận đa quốc gia. Ông cho biết cuộc tập trận đã cho thấy cách các năng lực được phát triển trên bán đảo Triều Tiên có thể được tích hợp vào các chiến dịch đa quốc gia.

Ông Brunson nói thêm: “Hổ mang Vàng là minh chứng mạnh mẽ cho thấy điều gì sẽ xảy ra khi các quốc gia có cùng chí hướng cam kết theo đuổi một tầm nhìn chung về một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở”.

Các cuộc diễn tập này nhấn mạnh nỗ lực của Thái Lan trong việc cân bằng các quan hệ đối tác an ninh, đồng thời duy trì ổn định khu vực.

Thái Lan – trung tâm tập trận tiềm năng

Học giả về quan hệ quốc tế Panitan Wattanayagorn nói với Bangkok Post rằng Thái Lan cần thận trọng trong việc quản lý vai trò của mình với tư cách là nước chủ nhà của cuộc tập trận đa quốc gia.

Ông nói: “Vấn đề then chốt là Thái Lan có thể tận dụng Hổ mang Vàng như thế nào để đạt được các lợi ích chiến lược và củng cố quan hệ với các đồng minh chủ chốt như Mỹ, Singapore và Nhật Bản, nhưng vẫn tránh những hành động có thể bị xem là mối đe dọa đối với Trung Quốc”.

“Nếu được xử lý tốt, Thái Lan có thể trở thành một trung tâm cho các cuộc tập trận quân sự lớn trong khu vực”.

Các quốc gia tham gia nòng cốt trong cuộc tập trận Hổ mang Vàng lần thứ 45 bao gồm Thái Lan, Mỹ, Indonesia, Nhật Bản, Singapore, Malaysia và Hàn Quốc, trong khi Trung Quốc, Ấn Độ và Australia tham gia một số hoạt động được lựa chọn.

Hơn 8.000 quân nhân từ khoảng 30 quốc gia đã tham gia cuộc tập trận này, trong đó có hơn 3.200 quân nhân đến từ Mỹ.