Tác giả: Chelsea Robin | 2026-04-24

Philippines và Mỹ, cùng với sự tham gia của Nhật Bản và các đối tác khác, đã bắt đầu cuộc tập trận quân sự thường niên vào ngày 20/4 với các nội dung bắn đạn thật và hoạt động trên biển được triển khai tại các khu vực hướng ra Biển Đông. Cuộc tập trận Balikatan kéo dài 19 ngày, hiện bước sang năm thứ 41, là cuộc tập trận có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Philippines, Đại tướng Romeo S. Brawner Jr., đã gọi Balikatan là “sự sẵn sàng được hiện thực hóa” tại lễ khai mạc, cho rằng cuộc tập trận cho thấy các quốc gia mạnh mẽ hơn khi đứng “kề vai sát cánh” với niềm tin và quyết tâm.

Trung tướng Thủy quân Lục chiến Mỹ, Christian Wortman, đã nhấn mạnh thông điệp này, khẳng định rằng trọng tâm của Washington đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và “cam kết vững chắc như thép” đối với Philippines vẫn không thay đổi bất chấp những thách thức ở các khu vực khác.

Địa hình chiến lược

Hơn 17.000 binh sĩ tham gia, trong đó có khoảng 10.000 quân nhân Mỹ. Các nội dung diễn tập được tổ chức trên khắp khu vực phía bắc và phía tây Philippines, bao gồm đảo Luzon và quần đảo Batanes gần eo biển Đài Loan, cũng như tỉnh Zambales hướng ra Biển Đông.

Hoạt động huấn luyện sẽ bao gồm các nội dung tấn công chính xác và đánh chặn, phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, cùng các bài tập bắn đạn thật chống đổ bộ. Lực lượng Philippines và Mỹ cũng dự kiến tiến hành các cuộc diễn tập tấn công trên biển tại những khu vực cực bắc của nước này, qua đó nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của các địa điểm gần Đài Loan và các điểm nóng lớn trên Biển Đông.

Công tác chuẩn bị đã được triển khai trước lễ khai mạc, với lực lượng Philippines và Mỹ phối hợp “kề vai sát cánh” trong công tác hậu cần và tiếp cận cộng đồng. Các thông cáo quân sự cho biết các đội đã vận chuyển trang thiết bị trên khắp quần đảo, trong khi các kỹ sư và nhân viên y tế thực hiện các dự án nhân đạo tại các cộng đồng địa phương.

Khí tài tấn công

Cuộc tập trận năm nay cũng sẽ có sự tham gia của các khí tài tấn công tiên tiến hơn. Hệ thống tên lửa hành trình BrahMos do Ấn Độ sản xuất sẽ lần đầu tiên tham gia Balikatan thông qua hoạt động bắn mô phỏng trong giai đoạn tấn công trên biển chung tại Bắc Luzon, theo Hãng Thông tấn Philippines.

Giám đốc cuộc tập trận phía Mỹ, Trung tướng Christian Wortman, cũng xác nhận rằng hệ thống tên lửa Typhon vẫn đang ở Philippines và dự kiến sẽ được tích hợp ở một mức độ nhất định trong cuộc tập trận.

Ông cho biết rằng các nhà hoạch định đang xem xét việc tích hợp các hệ thống BrahMos, Typhon, NMESIS và các hệ thống khác, vốn “có tiềm năng trở nên mạnh mẽ hơn khi được kết hợp hoặc triển khai cùng nhau”.

Nhật Bản tham gia Balikatan với tư cách là một bên tham gia tích cực lần đầu tiên, trong một động thái cũng đánh dấu lần đầu tiên kể từ Thế chiến II, lực lượng chiến đấu Nhật Bản được triển khai tới lãnh thổ Philippines.

Khoảng 1.400 nhân sự đang tham gia, và lực lượng Nhật Bản sẽ tiến hành vụ phóng tên lửa Type 88 lần đầu tiên bên ngoài lãnh thổ Nhật Bản trong các cuộc diễn tập ngoài khơi Bắc Luzon.

Đại tá Takeshi Higuchi thuộc Bộ Tham mưu Liên quân Tokyo nhận định rằng các cuộc diễn tập này “góp phần tạo dựng một môi trường an ninh không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực nào nhằm đơn phương thay đổi hiện trạng bằng vũ lực”.

Giám đốc cuộc tập trận phía Philippines, Thiếu tướng Francisco Lorenzo Jr., mô tả các cuộc diễn tập là “một cơ hội quan trọng hàng đầu” để đẩy nhanh hiện đại hóa quân đội và củng cố vai trò của Manila như một lực lượng tiên phong cho hòa bình khu vực, đồng thời bảo vệ lãnh thổ của mình.

Mạng lưới rộng lớn hơn

Đại biện lâm thời Đại sứ quán Mỹ, ông Robert Ewing cho biết cuộc tập trận không chỉ nhằm chuẩn bị cho các tình huống khẩn cấp, mà còn nhằm xây dựng các quan hệ đối tác bền vững và củng cố các mối liên minh kiên cường.

Diễn ra đồng thời với kỷ niệm 75 năm Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ Mỹ - Philippines, Balikatan 2026 góp phần củng cố liên minh thông qua việc hiện đại hóa năng lực và nâng cao trình độ tác chiến.

Bên cạnh các nội dung bắn đạn thật, cuộc tập trận còn bao gồm huấn luyện đa phương trong các lĩnh vực không gian mạng và không gian vũ trụ, với tàu chiến từ bốn quốc gia tiến hành các cuộc diễn tập chống ngầm và tìm kiếm cứu nạn.

Sự hiện diện của 17 quốc gia quan sát cho thấy mạng lưới an ninh ngày càng mở rộng của Manila và sự hợp tác quốc phòng ngày càng sâu sắc với các đối tác phương Tây.

Ông Wortman cho biết những “mối liên kết không thể phá vỡ” được hình thành trong cuộc tập trận đã củng cố một liên minh “bén rễ sâu trong các giá trị chung”, qua đó định vị quan hệ đối tác này như một trụ cột của sự ổn định tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.