Tác giả: Wu Qiaoxi | 2026-05-06

Nhật Bản đã đảm nhiệm vai trò tác chiến mở rộng tại Cuộc tập trận Balikatan 2026, tham gia cùng lực lượng Mỹ, Philippines và Canada trong một cuộc diễn tập bắn đạn thật chống đổ bộ trên lãnh thổ Philippines với tư cách là một bên tham gia được tích hợp đầy đủ trong chiến dịch phòng thủ đa tầng, đa miền.

Hơn 800 binh sĩ từ bốn quốc gia đã tiến hành một cuộc diễn tập bắn đạn thật tại cồn cát Laoag vào ngày 4/5 trong khuôn khổ cuộc tập trận thường niên này. Khu vực huấn luyện này nằm cách eo biển Luzon khoảng 80 km – đây là một hành lang hàng hải quan trọng nối liền Biển Đông và Tây Thái Bình Dương.

Mỹ triển khai lực lượng đông nhất, với sự hỗ trợ của các lực lượng Philippines, Nhật Bản và Canada. Trong số đó có các binh sĩ nhảy dù Nhật Bản thuộc Lữ đoàn Triển khai Đổ bộ Nhanh đóng tại Sasebo, lực lượng đã đánh dấu một bước chuyển mang tính lịch sử so với vai trò quan sát viên trước đây khi trực tiếp khai hỏa súng cối và tác chiến bằng máy bay không người lái cùng các đơn vị đồng minh.

Phòng thủ đa tầng

Cuộc diễn tập được triển khai theo các tầng phối hợp đồng bộ.

Máy bay A-29 Super Tucano và trực thăng T-129 ATAK của không quân Philippines, được hỗ trợ bởi Hệ thống Pháo phản lực Cơ động Cao (HIMARS) của Mỹ, đã tấn công các phương tiện đổ bộ giả định của đối phương ngoài khơi. Khi kịch bản diễn tập tiếp diễn, một tàu tuần tra pháo hạm của hải quân Philippines đã phóng tên lửa chống hạm mô phỏng.

Khi các tàu đổ bộ áp sát bãi biển, các tiêm kích F-16 Fighting Falcon, trực thăng tấn công AH-64 Apache và máy bay không người lái của Mỹ tiếp tục tham gia tác chiến. Theo quân đội Mỹ, lực lượng bộ binh từ cả bốn quốc gia đã cùng nhau chốt giữ phòng tuyến cuối cùng.

Cấu trúc cuộc diễn tập ưu tiên sự phối hợp đồng bộ hơn là phô diễn sức mạnh. "Lý do chúng tôi tiến hành hoạt động huấn luyện này là vì tính chất phức tạp của nó. Nó đòi hỏi rất nhiều công tác chuẩn bị, phối hợp và hiệp đồng", Thiếu tướng James Bartholomees, Tư lệnh Sư đoàn Bộ binh số 25 và là chỉ huy hợp phần lục quân của Balikatan, phát biểu sau cuộc diễn tập.

Ông nói thêm: "Trọng tâm không nên là những gì các bạn nhìn thấy, mà là ở mức độ phối hợp đồng bộ cần thiết để triển khai hoạt động này — điều cực kỳ quan trọng và cũng cực kỳ nguy hiểm".

Các hệ thống không người lái giữ vai trò trung tâm

Các hệ thống không người lái được tích hợp trực tiếp vào chuỗi tiêu diệt mục tiêu thay vì chỉ đóng vai trò hỗ trợ, với các máy bay không người lái trên không và trên mặt nước hoạt động ngoài khơi trong suốt cuộc diễn tập.

Ông Bartholomees nhận định: "Hoạt động huấn luyện mà chúng tôi tiến hành trong khuôn khổ Cuộc tập trận Balikatan đang trở nên ngày càng phức tạp trên mọi miền tác chiến: trên không, trên biển và trên bộ".

Ông cho biết các nỗ lực hiện đại hóa không chỉ dừng lại ở các nền tảng trên không mà còn mở rộng sang các năng lực tự hành trên biển. Theo tờ Nikkei Asia, ông cũng cho biết tất cả các quốc gia tham gia đều đang thúc đẩy mở rộng năng lực tác chiến không người lái của mình.

Thiếu tướng Philippines Aristotle Gonzales, chỉ huy Bộ Tư lệnh Bắc Luzon, nhấn mạnh tính chất phòng thủ của cuộc diễn tập. "Chúng tôi đang mô phỏng các kịch bản nhằm kiểm tra khả năng ứng phó trước bất kỳ lực lượng nào tiếp cận từ hướng biển", Thiếu tướng Gonzales chia sẻ với tờ Stars and Stripes, đồng thời khẳng định hoạt động huấn luyện này "không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào".

Bước chuyển của Nhật Bản

Sự tham gia của Nhật Bản chính là thành quả rõ rệt nhất từ Thỏa thuận Tiếp cận Tương hỗ Philippines - Nhật Bản, có hiệu lực từ tháng 9 năm ngoái và chính thức mở đường để Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản chuyển từ vai trò quan sát sang hội nhập tác chiến sâu rộng hơn.

Theo tờ Nikkei Asia, khoảng 1.400 quân nhân Nhật Bản đã tham gia Balikatan 2026, trong đó có lực lượng thuộc Bộ Tư lệnh Tác chiến Liên hợp và Bộ Tư lệnh Phòng thủ Không gian mạng.

Đại tá Sho Tomino, chỉ huy Trung đoàn Triển khai Đổ bộ Nhanh số 2 của Nhật Bản, cho biết cuộc diễn tập đã mang lại những kết quả mà hoạt động huấn luyện trong nước không thể tái hiện đầy đủ. "Có những hoạt động huấn luyện mà chúng tôi không thể tiến hành đầy đủ trong nước. Cuộc diễn tập này đã mang lại những kết quả đáng kể về năng lực huấn luyện", ông Tomino nói với tờ Nikkei Asia.