Nguồn: Focus và AFP | 2026-07-23

TOKYO -- Một tàu khu trục của Trung Quốc hôm 19/7 đã bắn súng máy trong cuộc diễn tập chung với Nga bên trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) mà Nhật Bản tuyên bố chủ quyền, khiến Tokyo gửi công hàm phản đối ngoại giao, song bị Bắc Kinh bác bỏ với lý do đây là cáo buộc "vô căn cứ".

Hải quân Trung Quốc và Nga đã tiến hành diễn tập bắn đạn thật ở phía tây nam Okinotori, vùng lãnh thổ cực nam của Nhật Bản, khiến Nhật Bản điều máy bay và tàu đến theo dõi, Chính phủ Nhật Bản cho biết.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, trong cuộc diễn tập, một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Luyang III của hải quân Trung Quốc đã bắn súng máy tại khu vực cách đảo nhỏ này khoảng 180 km về phía tây nam.

"Chúng tôi sẽ tiếp tục theo dõi với quan ngại các hành vi của tàu Trung Quốc và Nga tại các vùng biển xung quanh đất nước chúng tôi", Chánh Văn phòng Nội các Minoru Kihara, người phát ngôn cấp cao nhất của chính phủ Nhật Bản, tuyên bố.

Chiếc tàu khu trục này thuộc nhóm 3 tàu Trung Quốc và 1 tàu hộ vệ Nga, được phát hiện lần đầu ở phía tây nam Okinotori trước cuộc diễn. Truyền thông Nhật Bản đưa tin đây là lần đầu tiên Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát hiện và công bố một cuộc diễn tập bắn đạn thật của Trung Quốc bên trong vùng EEZ này.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết sau đó các tàu đã chuyển hướng đi lên phía bắc và bị theo dõi khi di chuyển tại khu vực cách đảo Iwoto khoảng 220 km về phía đông.

Tranh chấp về EEZ

Ông Kihara cho biết Tokyo đã phản đối Bắc Kinh thông qua các kênh ngoại giao, và cảnh báo rằng cuộc diễn tập "có thể đã gây nguy hiểm cho việc đi lại của các tàu gần đó".

Ngày 21/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lin Jian bác bỏ cáo buộc này, cho rằng đó là "hoàn toàn vô căn cứ".

Ông Lin tuyên bố hôm 21/7 rằng theo Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS), Okinotori "là một bãi đá chứ không phải một hòn đảo", vì vậy "không đủ điều kiện" để làm cơ sở xác lập vùng đặc quyền kinh tế. Tokyo khẳng định vùng EEZ của mình kéo dài 370 km tính từ Okinotori.

Ông Kihara cho biết một trong các tàu Trung Quốc đã thông báo cho các tàu gần đó về vị trí và thời gian diễn ra cuộc diễn tập ngay trước khi bắt đầu diễn tập.

Cuộc diễn tập diễn ra sau hàng loạt hoạt động quân sự Trung - Nga xung quanh Nhật Bản, trong đó có các chuyến bay của máy bay ném bom hồi tháng 6 và cuộc diễn tập hải quân chung vào đầu tháng 7.

Căng thẳng khu vực

Các chuyến bay của máy bay ném bom và cuộc diễn tập bắn đạn thật phản ánh sự tăng cường hợp tác quân sự giữa Bắc Kinh và Moskva, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi nhận định.

Quan hệ giữa Tokyo và Bắc Kinh đã xấu đi kể từ hồi tháng 11 khi Thủ tướng Sanae Takaichi gợi ý rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Đài Loan bị tấn công.

Dưới thời bà Takaichi, Nhật Bản đã theo đuổi lập trường quốc phòng chủ động hơn với sự hậu thuẫn của Mỹ. Ông Koizumi cho rằng an ninh của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Châu Âu - Đại Tây Dương là "không thể tách rời" và "liên kết chặt chẽ", và tái khẳng định nỗ lực của Tokyo nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng với các đối tác "cùng chí hướng" tại châu Âu và Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.