Oleh AFP dan Focus | 2026-02-13

TOKYO -- Jepun pada 12 Februari merampas sebuah bot nelayan China dan menangkap nakhodanya, satu insiden yang boleh memburukkan lagi pertelingkahan antara kedua-dua gergasi Asia ini.

Episod di luar perairan selatan Jepun ini berlaku tiga bulan selepas Perdana Menteri Sanae Takaichi mencadangkan bahawa Jepun akan campur tangan secara ketenteraan jika Beijing cuba mengambil Taiwan secara paksa. Beliau menyifatkan kontingensi sedemikian sebagai "situasi yang mengancam kelangsungan hidup."

Agensi perikanan Jepun berkata pihaknya mengarahkan nakhoda kapal itu berhenti untuk pemeriksaan tetapi kapal tersebut "gagal mematuhi arahan dan melarikan diri."

"Akibatnya, kapten bot itu telah ditahan pada hari yang sama," kata agensi itu dalam satu kenyataan.

Dikenal pasti sebagai Qiong Dong Yu 11998, bot itu berada dalam Zon Ekonomi Eksklusif Jepun sejauh 89.4 batu nautika (166km) selatan-barat daya Pulau Meshima dalam kepulauan Goto, di luar pesisir wilayah Nagasaki.

Kapal itu difahamkan berpangkalan di Basuo, Pulau Hainan, China, dan telah menangkap ikan kembung dan ikan selar, menurut media tempatan.

Rampasan pertama sejak 2022

China segera bertindak balas dengan menggesa Jepun supaya menghormati keselamatan dan hak-hak anak kapal China. Ini merupakan kali pertama sejak tahun 2022 agensi perikanan Jepun merampas bot nelayan China.

Jepun mengenal pasti kapten itu sebagai warganegara China Zheng Nianli, 47 tahun. Beliau dan 10 lagi anak kapal dibebaskan pada 13 Februari selepas China menjamin pembayaran wang jaminan tunai.

"Untuk mencegah operasi penangkapan ikan haram oleh kapal asing, kami akan terus mengambil tindakan tegas dan menjalankan aktiviti penguatkuasaan," ujar jurucakap ketua kerajaan Minoru Kihara.

Menteri Pertanian Norikazu Suzuki mengeluarkan kenyataan yang hampir sama, menegaskan pendirian bersepadu kerajaan untuk "menghalang operasi haram."

China mempunyai beberapa pertikaian wilayah dengan Jepun, dan telah berulang kali berlaku insiden di sekitar Kepulauan Senkaku, yang dikenali sebagai Diaoyu di China.

Penahanan kapten bot nelayan China yang lain di luar kepulauan tersebut pada 2010 menjadi insiden diplomatik besar. Tokyo akhirnya membebaskan kapten itu tanpa sebarang pertuduhan.

Pertikaian Taiwan

Jepun dan China mempunyai hubungan ekonomi yang rapat, tetapi komen Takaichi mengenai Taiwan telah menyebabkan hubungan merudum semula. China telah lama menegaskan bahawa Taiwan, yang diduduki Jepun dari 1895 hingga 1945, adalah wilayahnya dan tidak menolak penggunaan kekerasan untuk mencapai "penyatuan semula."

Presiden Taiwan Lai Ching-te memberitahu AFP dalam temu bual minggu ini bahawa negara lain -- termasuk Jepun -- akan menjadi sasaran China seterusnya sekiranya Beijing menguasai pulau demokratik itu. "Negara-negara seterusnya yang terancam ialah Jepun, Filipina dan negara lain di rantau Indo-Pasifik," ujar Lai.

Selepas kenyataan Takaichi, Beijing memanggil duta Tokyo, memberi amaran kepada warga China supaya tidak melawat Jepun dan mengadakan latihan udara bersama Rusia. Pada bulan Disember, jet J-15 dari kapal pengangkut pesawat China Liaoning dua kali mengunci radar ke atas pesawat Jepun di perairan antarabangsa berhampiran Okinawa.

China juga mengetatkan kawalan ke atas eksport ke Jepun untuk barangan yang berpotensi kegunaan ketenteraan, mencetuskan kebimbangan bahawa Beijing mungkin menyekat bekalan mineral nadir bumi yang penting. China malah mengambil balik dua panda terakhir Jepun bulan lalu.

Pemimpin berpendirian tegas

Takaichi, 64, dilihat sebagai tokoh yang berpendirian keras terhadap China sebelum menjadi perdana menteri wanita pertama Jepun pada bulan Oktober. Beliau memenangi kemenangan besar dalam pilihan raya mengejut pada awal bulan Februari, memberi beliau mandat kukuh untuk empat tahun akan datang bagi membentuk dasar domestik dan luar negara Jepun.

Takaichi berkata pada 9 Februari bahawa di bawah kepimpinannya Jepun -- yang menempatkan kira-kira 60,000 anggota tentera AS -- akan mengukuhkan pertahanannya dan "melindungi dengan teguh" wilayahnya. Beliau juga berkata bahawa beliau "terbuka kepada pelbagai dialog dengan China."

Namun Kementerian Luar China berkata "dialog sebenar harus dibina berdasarkan rasa hormat antara satu sama lain."

"Jika Jepun benar-benar mahu membangunkan hubungan strategik dan saling menguntungkan dengan China, caranya sangat mudah dan jelas: tarik balik kenyataan keliru Takaichi mengenai Taiwan," kata jurucakap Kementerian Luar Lin Jian pada 10 Februari.