Oleh Zarak Khan | 2026-06-08

India telah menamatkan Latihan PRAGATI sulung, latihan tentera darat multinasional yang melibatkan anggota tentera daripada 12 buah negara asing, ketika New Delhi memperkukuh kerjasama keselamatan dengan sahabat serantau di tengah-tengah persaingan yang semakin memuncak dengan China.

Tentera darat India telah menamatkan latihan pada 30 Mei di Stesen Tentera Umroi di negeri Meghalaya, timur laut India. Lebih daripada 400 orang askar daripada 13 buah negara, termasuk India, telah menyertai latihan selama dua minggu, yang bermula pada 20 Mei.

Kontinjen asing mewakili tiga gugusan serantau yang bertindih: di rantau berhampiran India, termasuk Bhutan, Nepal dan Sri Lanka; Asia Tenggara, termasuk Indonesia, Malaysia, Filipina dan Vietnam; serta negara sahabat Lautan Hindi seperti Maldives dan Seychelles.

PRAGATI, yang bermakna Kerjasama Tentera Darat Serantau untuk Pertumbuhan dan Transformasi di Rantau Lautan India, menyediakan platform bagi pasukan tentera yang mengambil bahagian untuk bertukar-tukar pengalaman operasi, berkongsi amalan terbaik dan mengukuhkan kerjasama tentera ke tentera, menurut tentera darat India.

Kerjasama ketenteraan

Anggota tentera memberi tumpuan kepada operasi cegah keganasan di kawasan rupa bumi separa bergunung-ganang dan berhutan. Latihan tersebut termasuk latihan perancangan bersama, latihan taktikal dan operasi yang terselaras yang direka untuk meningkatkan kebolehsesuaian, daya ketahanan dan operasi keberkesanan dalam keadaan mencabar.

Pasukan campuran yang dipilih daripada tentera darat yang turut serta berlatih bersama-sama sepanjang latihan, yang mana tentera darat India mengatakan ini menunjukkan kebolehoperasian, kepercayaan dan komitmen bersama terhadap kerjasama keselamatan serantau.

Enam naib ketua dan lebih daripada 40 pegawai kanan tentera daripada negara yang turut menghadiri upacara penutup, yang dianjurkan oleh Leftenan Jeneral Dhiraj Seth, naib ketua turus tentera darat India. Tentera darat India berkata Seth mengadakan mesyuarat dua hala dengan rakan sejawat di luar mesyuarat itu untuk mengembangkan kerjasama pertahanan.

India menganjurkan pameran peralatan pertahanan dalam kerjasama dengan Dewan Perniagaan Persatuan dan Perindustrian India. Paparan tersebut mempamerkan perkakasan ketenteraan yang dibangunkan secara tempatan, gear taktikal dan sistem udara tanpa pemandu di bawah inisiatif "Atmanirbhar Bharat," atau Self-Reliant India, dan bertujuan untuk menggalakkan eksport pertahanan India.

Latihan tersebut ialah terbaru dalam satu siri latihan multinasional menerusi yang mana India mencuba untuk mengukuhkan hubungan pertahanan dengan negara-negara di seluruh Indo-Pasifik. The Times of India menggambarkan inisiatif itu sebagai mencerminkan "peranan India yang semakin meningkat dalam mempromosikan kestabilan, kepercayaan dan kerjasama pertahanan di seluruh Indo-Pasifik."

India telah memperluas skala latihan multinasional yang lebih besar juga. Pada Februari, latihan dwitahunan tentera laut MILAN di perairan di luar bandar Visakhapatnam telah menghimpunkan kapal perang dan pesawat dari negara-negara sahabat termasuk Amerika Syarikat, Perancis dan Jerman.

Strategi 'Bertindak Timur'

PRAGATI muncul ketika persaingan strategik terus memuncak di seluruh Indo-Pasifik, di mana India telah meningkatkan hubungan diplomatik dan ketenteraan dengan sahabat serantau di tengah-tengah kebimbangan mengenai pengaruh ketenteraan dan ekonomi China yang semakin meningkat.

Beberapa negara yang mengambil bahagian, termasuk Filipina, Vietnam dan Malaysia, menghadapi pertikaian maritim dengan China di Laut China Selatan. Ada pihak lain kekal sebagai sahabat penting dalam usaha India yang lebih luas untuk mengukuhkan kerjasama keselamatan serantau.

Latihan tersebut mencerminkan kemunculan beransur-ansur rangkaian keselamatan Indo-Pasifik tidak rasmi yang menumpu kepada dasar dan strategi maritim "Bertindak Timur" India yang lebih luas.

Sejak melaksanakan dasar itu pada tahun 2014, New Delhi mencari-cari hubungan pertahanan, diplomatik dan strategik dengan ahli-ahli Persatuan Negara-negara Asia Tenggara, negeri-negeri pulau Lautan Hindi dan negara-negara Himalaya yang berjiran.

Menerusi latihan bersama, pengerahan tentera laut dan perkongsian pertahanan, India telah meneruskan lebih kebolehoperasian dan kepercayaan politik dengan negara-negara yang semakin berwaspada terhadap tindakan Beijing di perairan serantau dan wilayah yang dipertikaikan.

"Di bawah dasar Bertindak Timurnya, New Delhi meletakkan dirinya sebagai tambatan keselamatan serantau alternatif yang mampu mengimbangkan pengaruh China serantau yang semakin meningkat," kata Mahadev Raj, pegawai tentera India bersara yang berpangkalan di New Delhi.

Pemilihan Meghalaya, negeri timur laut yang berkedudukan sensitif strategik bersempadanan dengan Bangladesh serta terletak berhampiran China dan Burma, menekankan tumpuan India kepada sempadan timurnya.

"Ia menandakan bahawa India bukan sahaja memperkukuh kesiapsiagaan sempadan tetapi juga menyepadukan rantau timur laut kepada seni bina keselamatan Indo-Pasifik yang lebih luas," kata Raj kepada Focus.