Oleh AFP dan Focus | 2026-06-09

GENEVA -- China mengembangkan gudang senjata nuklearnya lebih pantas daripada mana-mana negara lain pada tahun lalu, manakala negara bersenjata nuklear semakin banyak memindahkan kepala peledak daripada storan ke pengerahan operasi, meningkatkan risiko nuklear global walaupun jumlah keseluruhan simpanan stok terus menurun, kata para penyelidik.

Kuasa nuklear dunia dianggarkan memiliki 12,187 kepala peledak setakat Januari, termasuk kira-kira 9,745 yang disimpan dalam simpanan stok ketenteraan untuk kegunaan yang berpotensi, menurut Institut Penyelidikan Keamanan Antarabangsa Stockholm (SIPRI) dalam satu laporan yang dikeluarkan pada 8 Jun.

Jumlah itu merupakan penurunan kecil berbanding tahun sebelumnya kerana sejak berakhirnya Perang Dingin, kepala peledak lama lazimnya ditanggalkan dengan lebih pantas berbanding kepala peledak baharu yang dikerahkan, mengakibatkan pengurangan jumlah keseluruhan.

"Perkembangan yang lebih membimbangkan ialah walaupun jumlah senjata nuklear berkurangan, tahap bahaya dan risiko nuklear semakin meningkat," kata Pengarah SIPRI, Karim Haggag, kepada AFP.

Arah aliran pengurangan simpanan stok nuklear berkemungkinan akan berbalik dalam beberapa tahun akan datang "oleh sebab kadar penanggalan semakin perlahan, manakala pengerahan senjata nuklear baharu semakin dipercepat." menurut SIPRI dalam satu kenyataan.

Tanda amaran lain termasuk kemerosotan perjanjian kawalan senjata antarabangsa dan persaingan yang semakin memuncak antara kuasa-kuasa yang memiliki senjata nuklear, kata Haggag.

Pengembangan yang pesat di China

China sedang mengembangkan gudang senjata nuklearnya lebih pantas berbanding negara lain, menurut SIPRI.

Simpanan stok kepala peledak Beijing meningkat daripada sekitar 600 pada Januari 2025 kepada kira-kira 620 setahun kemudian dan dijangka terus berkembang sepanjang dekad akan datang, menurut anggaran institut itu.

Sebahagian besar kepala peledak China disimpan secara berasingan daripada pelancar masing-masing, namun Beijing mungkin telah mula mengerahkan sebilangan kecil bersama pasukan tentera operasi, mungkin sehingga 34 setakat Januari, kata SIPRI.

Menjelang Januari, China telah memuatkan ratusan peluru berpandu ke dalam tiga medan silo besar di utara negara itu dan sedang menyiapkan 30 lagi silo di tiga kawasan bergunung-ganang di timur, menurut SIPRI. China sudah pun mempunyai lebih banyak pelancar peluru berpandu balistik antara benua (ICBM) berpangkalan darat berbanding Rusia atau Amerika Syarikat serta, bergantung pada cara ia menyusun pasukan tenteranya, boleh menempatkan sekurang-kurangnya sebanyak ICBM seperti yang mana-mana satu negara itu menjelang hujung dekad ini.

"Persaingan geopolitik yang semakin memuncak bermaksud memberikan dorongan yang sangat kuat kepada China untuk meningkatkan pergantungan terhadap senjata nuklear," kata Haggag.

Walau bagaimanapun, SIPRI menyatakan bahawa walaupun China melebihi bilangan 1,000 kepala peledak nuklear menjelang 2030, gudang senjatanya masih hanya sekitar satu perempat daripada simpanan stok semasa A.S. dan Rusia.

China merupakan pembelanja kedua terbesar di dunia bagi senjata nuklear pada tahun 2025 dengan anggaran $13.5 bilion, hanya di belakang Amerika Syarikat yang membelanjakan $69.2 bilion, menurut Kempen Antarabangsa untuk Menghapuskan Senjata Nuklear.

Kumpulan itu melaporkan bahawa perbelanjaan kolektif oleh sembilan negara bersenjata nuklear meningkat 19% tahun ke tahun kepada nilai rekod $119 bilion.

Lebih banyak kepala peledak dikerahkan

Satu lagi arah aliran yang membimbangkan ialah "apabila negara yang mempunyai senjata nuklear mengeluarkannya daripada simpanan dan mengerahkannya pada sistem penghantaran yang berkeupayaan nuklear. Jadi kami melihat lebih banyak senjata nuklear dikerahkan," kata Haggag.

Amerika Syarikat dan Rusia secara bersama menguasai kira-kira 83% senjata nuklear dunia, dengan masing-masing mengekalkan simpanan stok lebih daripada 5,000 kepala peledak.

Kedua-dua negara sedang melaksanakan program pemodenan untuk pasukan tentera nuklear mereka, walaupun masing-masing menghadapi cabaran.

Program Amerika Syarikat terus maju tetapi berdepan "cabaran perancangan dan pembiayaan yang berkemungkinan menyebabkan kelewatan tambahan dan meningkatkan kos program dengan ketara," kata SIPRI.

Program Rusia pula menghadapi beberapa kemundurannya sendiri, termasuk ujian ICBM yang tidak berjaya. Sekatan ekonomi dan tuntutan lain yang berpunca daripada perang di Ukraine nampaknya menjejaskan kemajuan program tersebut.

Pemodenan berterusan

Di Eropah, Perancis dan United Kingdom mengekalkan simpanan stok nuklear kira-kira 290 dan 225 kepala peledak, masing-masing.

Namun, SIPRI menyatakan bahawa gudang senjata Britain dijangka berkembang selepas satu kajian semula pada 2021 mengesyorkan agar nilai bumbung kepala peledak nuklear negara itu dinaikkan.

Presiden Perancis Emmanuel Macron mengarahkan peningkatan simpanan stok nuklear Perancis pada bulan Mac.

India sedikit mengembangkan gudang senjatanya kepada kira‑kira 190 kepala peledak, menurut anggaran SIPRI.

Jiran dan pesaing India, iaitu Pakistan mengekalkan kira-kira 170 kepala peledak tetapi terus mengumpul bahan boleh belah, "menunjukkan bahawa gudang senjata nuklearnya mungkin berkembang dalam dekad akan datang."

Korea Utara terus "memenuhi matlamat yang diisytiharkan untuk mengembangkan gudang senjata nuklearnya secara 'eksponen'," kata SIPRI, yang menganggarkan Pyongyang memiliki kira-kira 60 kepala peledak.

Israel, yang tidak secara terbuka mengakui memiliki senjata nuklear, dipercayai sedang memodenkan gudang senjatanya, dengan SIPRI menganggarkan simpanan stoknya sekitar 90 kepala peledak pada awal tahun 2026.