Ayon sa Focus at AFP | 2025-11-11

Isang Chinese research vessel, na dati’y iniuugnay sa posibleng interes ng hukbong-dagat at pangangalap ng datos militar, ang kasalukuyang naglalayag at nagsasagawa ng pag-aaral ng seabed sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng Cook Islands, bilang bahagi ng isang misyon ng pananaliksik na inaprubahan ng pamahalaan.

Ang barko, na Da Yang Hao, ay bahagi ng isang marine scientific partnership na inaprubahan ng pamahalaan kasama ang Cook Islands Seabed Minerals Authority (SBMA), ang ahensiya na responsable sa pangangasiwa ng mga aktibidad sa seabed mineral.

Ayon sa SBMA, layunin ng misyon na imapa ang ilalim ng dagat at mangalap ng mga sample upang palakasin ang kapasidad ng lokal sa pananaliksik. “Aktibong nakikibahagi ang aming grupo sa lahat ng gawain upang palawakin ang aming kaalaman at kakayahan sa pananaliksik sa dagat,” sabi ng isang tagapagsalita ng SBMA.

Mayaman sa mahahalagang mineral

Ang malalawak na bahagi ng ilalim ng dagat sa paligid ng Cook Islands ay mayaman sa polymetallic nodules na mayroong cobalt, nickel, at manganese. Ito ay mahahalagang mineral na ginagamit sa mga electric vehicle, renewable energy, at teknolohiyang pandepensa. Ang bansa, na nag-aangkin ng isa sa pinakamalalaking deposito ng ganitong uri sa mundo, ay pumirma ng isang kasunduan sa China sa kooperasyon sa pagmimina sa kailaliman ng dagat nitong nakaraang taon.

Dahil ang pandaigdigang supply ng mga mineral na ito ay apektado ng tensyon sa kalakalan, lalong nagka-interes ang China at United States sa umuusbong na sektor ng pagmimina sa kailaliman ng dagat ng Cook Islands. Nilagdaan ng Washington ang sarili nitong kasunduan noong Agosto upang isagawa ang seabed research kasama ang bansa sa Pasipiko.

Dumating ang Da Yang Hao wala pang isang buwan matapos ang isang hiwalay na expedition sa kailaliman ng dagat na sinuportahan ng US National Oceanic and Atmospheric Administration, na nagsaliksik sa mga habitat sa kailaliman ng dagat ng Cook Islands sakay ng research vessel na Nautilus.

Kaduda-dudang pananaliksik ng China

Ang pinakabagong kolaborasyon ay kasabay ng tumitinding pagsisiyasat sa mga aktibidad ng China sa pananaliksik sa dagat . Ayon sa ulat ng The New York Times noong Hulyo, ang mga scientific data na nakalap ng mga barkong Chinese, kabilang ang Da Yang Hao, ay maaaring gamitin upang suportahan ang mga operasyong pandagat ng Beijing.

Maaaring makatulong ang ganitong datos sa pagpaplano ng mga ruta ng Chinese submarine o sa pagsubaybay sa mas mahihirap makitang US submarine sa buong Pacific.

Noong 2021, inakusahan ng Palau ang naturang barko ng pagpasok sa kanilang EEZ nang walang pahintulot.

Sinabi ni SBMA commissioner Beverly Stacey-Ataera sa Cook Islands News noong Nobyembre, na alam ng pamahalaan ng Cook Islands ang mga ulat na ito.

“Ang lahat ng pananaliksik sa dagat na isinasagawa sa katubigan ng Cook Islands ay dapat sumailalim sa mga proseso ng pag-apruba ng pamahalaan,” sabi niya. “Alam namin ang mga ulat na binanggit ninyo at maingat naming sinuri ang mga ito.”

Bagaman iginiit ng China's Ocean Mineral Resources Research Association, na nagpapatakbo ng Da Yang Hao, na siyentipiko ang kanilang gawain, maingat ang kanilang mga analyst at environmentalist.

Ugnayan ng mga barko sa militar ng China

Maraming Chinese research vessels ang pinapatakbo ng mga institusyong konektado sa bansa na may koneksyon sa militar, at ang mga datos na nakakalap nila tungkol sa mga current sa kailaliman ng dagat at topograpiya “ay maaaring gamitin para sa komersyal na pagmimina at layuning militar, tulad ng submarine navigation,” ayon sa lokal na grupong pangkalikasan na Te Ipukarea Society noong Setyembre.

Ipinakikita ng tracking data na ang mga Chinese research ship ay nagsasagawa ng operasyon sa mga tubig na itinuturing ng Beijing na napakahalaga, kabilang ang mga lugar sa silangang baybayin ng Taiwan at malapit sa Guam. Ayon sa Starboard Maritime Intelligence, na may mga opisina sa New Zealand at Washington, madalas na gumalaw ang mga barkong ito sa mga linyang parallel sa isa't isa o sa masisikip na daanan, mga pattern na sinasabi ng mga analyst na nagpapahiwatig ng maingat na pagmamapa ng seabed na maaaring makatulong sa mga operasyong militar.

Noong Pebrero 2024, sinundan ng Da Yang Hao ang sunud-sunod na parallel na ruta sa silangang baybayin ng Taiwan sa loob ng limang araw, bahagi ng tinuturing ng mga analyst bilang mas malawak na pagsisikap ng China na imapa ang seabed ng Pacific para sa siyentipiko at estratehikong layunin.