Ayon sa AFP at Focus | 2026-04-02

TAIPEI, Taiwan -- Sinabi ng isang senador ng US na "napakahalaga" na aprubahan ng Taiwan ang espesyal na panukalang paggastos sa depensa, habang lalong tumitindi ang pressure mula sa Washington na palakasin ng demokratikong isla ang sarili nitong militar.

Ipinahayag ito noong Marso 30 sa dalawang araw na pagbisita sa Taipei ng isang bipartisan na grupo ng apat na senador ng US na pinangunahan nina Republican John Curtis at Democrat Jeanne Shaheen, na layong palakasin ang mga alyansa sa Indo-Pacific.

Hindi magkasundo ang mga mambabatas ng Taiwan kung magkano ang dapat ilaan para palakasin ang kakayahan sa depensa laban sa posibleng atake ng Tsina, na patuloy na iginigiit na bahagi ng teritoryo nito ang isla at nagbabantang agawin ito sa pamamagitan ng puwersa.

Ang Democratic Progressive Party (DPP) ni Taiwanese President Lai Ching-te at ang dalawang partido ng oposisyon na kumokontrol sa parlamento ay patuloy na nakikipagnegosasyon matapos suriin ang magkasalungat na panukalang budget noong nakaraang linggo at nabigong magkasundo.

"Napakahalaga para sa akin at sa aking mga kasamahan sa Washington, DC ang pagpasa ng espesyal na budget sa depensa," ani Curtis sa Taipei sa panahon ng pagbisita ng delegasyon.

"Gusto naming tiyakin na habang namumuhunan kami sa bahaging ito ng mundo, kayo rin ay namumuhunan at magkasama tayo dito," aniya matapos makipagpulong ang mga senador kay Lai.

Sa isang press event sa Presidential Office ng Taiwan, sinabi ni Shaheen na "ang kapayapaan at katatagan sa Taiwan Strait ay mahalaga sa pandaigdigang ekonomiya at sa ating pinagsasaluhang kasaganaan," habang binigyang-diin naman ni Curtis ang "kapayapaan sa pamamagitan ng lakas," ayon sa ulat ng Central News Agency ng Taiwan.

Iminungkahi ng gobyerno ni Lai ang 1.25 trilyong TWD ($39 bilyon) na paggastos sa loob ng walong taon para sa mahahalagang pagbili sa depensa, kabilang ang mga armas mula sa US. Samantala, nais ng partidong oposisyon na Kuomintang (KMT) na maglaan ng 380 bilyong TWD ($11.9 bilyon) para sa mga armas mula sa US, na may opsyon para sa karagdagang pagbili ng armas.

Parehong nagpapakita ng kaunting kahandaang magkompromiso ang KMT at DPP mula sa kanilang mga posisyon.

Habang patuloy na tumitindi ang pressure mula sa Estados Unidos, pangunahing tagasuporta sa seguridad ng Taiwan, may ilang mambabatas ng KMT na nananawagan ng mas mataas na budget kaysa sa mungkahi ng sarili nilang partido, na nagpapakita ng pagkakabahagi ng partido sa usaping depensa.

Samantala, sinabi ng senior DPP lawmaker na si Wang Ting-yu sa AFP noong nakaraang linggo na maaaring pumayag ang namumunong partido sa 900 bilyong TWD ($28.1 bilyon) imbes na sa orihinal na 1.25 trilyong TWD -- kung hindi lilimitahan ng oposisyon ang budget sa mga armas mula sa US.

Suporta ng US, 'matatag at pangmatagalan'

Sinabi ni Shaheen na ang suporta ng US para sa Taiwan ay "nananatiling matatag at pangmatagalan."

Bilang bahagi ng kanilang dalawang araw na pagbisita, dumaan ang delegasyon sa National Chung-Shan Institute of Science and Technology sa Taoyuan upang tingnan ang mga drone ng militar at kagamitan na kasalukuyang binubuo.

Bilyon-bilyong dolyar na ang ginastos ng Taiwan para palakasin ang depensa nito. May sarili itong industriya ng depensa, ngunit magiging dehado ito sa lakas ng armas kung magkaroon man ng labanan sa pagitan ng Taiwan at Tsina. Malaki pa rin ang pagkakadepende nito sa bentahan ng mga armas mula sa US.

Noong Marso, binigyan ng parlamento ng Taiwan ang gobyerno ng go-signal para pirmahan ang apat na kasunduan sa armas sa US, kahit na kailangan pa ring aprubahan ang pondo para sa mga ito at iba pang armas.

Ang mga armas -- mga M109A7 self-propelled howitzer, mga Javelin anti-armor missile, mga TOW 2B missile at mga High Mobility Artillery Rocket System (HIMARS) -- ay umaabot sa halos $9 bilyon mula sa $11.1 bilyong package ng armas na inihayag ng Washington noong Disyembre.

Noong Marso 30, hinimok ni Deputy Defense Minister Hsu Szu-chien ang pamahalaan ng US na "pabilisin ang proseso ng pag-abiso" para sa natitirang kahilingan sa pagbili ng armas ng Taiwan upang makatulong sa "aming pagsisikap na makakuha ng pondo para sa espesyal na budget sa depensa."

Sa ilalim ng Taiwan Relations Act, iniutos ng Kongreso ng US na magbigay ng armas sa Taiwan, isang demokrasya na may sariling pamahalaan, para sa depensa nito.

Sinabi ni US President Donald Trump noong Pebrero na malapit na siyang magdesisyon kung magpapadala pa ng karagdagang armas sa Taiwan.

Matapos ang pagbisita sa Taiwan, bumisita ang mga senador sa Japan at South Korea bilang bahagi ng pagsisikap na palakasin ang mga alyansa ng US sa rehiyong Indo-Pacific, ayon sa ulat ng internasyonal na media.