Ayon sa AFP at Focus | 2026-05-13

TAIPEI -- Inaprubahan ng parlamento ng Taiwan ang isang $25 bilyong budget para sa depensa na ayon sa oposisyon ay eksklusibong gagamitin para sa mga armas mula sa U.S., kasunod ng ilang buwang hidwaan sa pagitan ng parlamento at gobyerno. Kontrolado ng oposisyon ang parlamento.

Inanunsyo ang resulta noong Mayo 8 matapos ang huling botohan kung saan 59 sa 107 mambabatas na dumalo ang bumoto pabor dito. Ang panukalang batas ay malayo sa iminungkahing budget ng gobyerno na 1.25 trilyong NTD ($39.81 bilyon) para sa karagdagang pagbili ng mga armas sa loob ng walong taon.

Ang gastusin sa panukalang batas ay hindi kasama sa regular na budget para sa depensa.

Matagal nang nagtatalo ang mga mambabatas ng Taiwan sa usapin ng budget para sa depensa laban sa banta ng Tsina. Inaangkin ng Beijing ang isla bilang bahagi ng kanilang teritoryo at nagbantang gagamit ng puwersa upang makuha ito.

Inilarawan ni Pangulong Lai Ching-te ang botohan bilang isang pinaghirapang tagumpay matapos ang halos anim na buwang negosasyon — isang hakbang na ayon sa kanyang Facebook post ay hindi naging madali. Ngunit nagbabala siya laban sa pagtrato dito bilang isang kumpletong solusyon.

"Unang hakbang pa lamang ito -- hindi pa ito ang kabuuang sagot," aniya, habang hinihimok ang lehislatura na ipagpatuloy ang negosasyon at tiyaking walang mga kritikal na kakayahan sa depensa ng Taiwan ang mapapabayaan.

Mga limitasyon ng oposisyon

Sinabi ni Cheng Li-wun, ang tagapangulo ng pangunahing partidong oposisyon sa Taiwan, ang Kuomintang (KMT), na ang inaprubahang pondo ay inilaan lamang para sa pagbili ng mga armas mula sa U.S.

"Dapat tumayong matatag ang pambansang seguridad ng Taiwan sa dalawang haligi. Ang isa ay ang sapat na lakas ng kakayahan sa depensa, at ang isa naman ay ang patuloy na pagsisikap at determinasyon para sa kapayapaan sa pagitan ng Taiwan at Tsina," ani Cheng sa mga mamamahayag, sa ulat ng Reuters. Nagtungo siya sa Tsina noong Abril para sa pakikipagpulong kay Pangulong Xi Jinping.

Ipinasa ng oposisyon ang sarili nitong bersyon ng supplemental package, na nililimitahan ang gastos sa pagbili ng mga armas mula sa U.S. at tinatanggihan ang mas malawak na panukala ni Lai.

Naghati sa KMT ang ilang buwang panloob na hidwaan. Noong una, isinusulong ni Cheng ang mas maliit na alokasyon na 380 bilyong NTD ($12.1 bilyon), ngunit ang mga senior na mambabatas ng KMT, na nahaharap sa tumitinding presyon mula sa Washington, ay humiling ng mas mataas na halaga.

Suplay ng mga armas

Ang panukalang batas sa paggastos ay inilabas habang naghahanda ang Taiwan para sa mga karagdagang pagbili ng armas mula sa U.S. kasunod ng record na $11.1 bilyon na arms package ng Washington na inanunsyo noong Disyembre, na kinabibilangan ng High Mobility Artillery Rocket Systems (HIMARS), M109A7 self-propelled howitzers, Javelin anti-armor missiles at TOW 2B missiles.

Iniulat ng Reuters na maaaring sumunod ang ikalawang package na nagkakahalaga ng humigit-kumulang $14 bilyon matapos bumalik si US President Donald Trump mula sa isang summit kasama si Xi sa Beijing.

Bago ang botohan, inihayag ni KMT caucus leader Fu Kun-chi na ang partido ay "nakahandang magbigay ng buong suporta" sa ikalawang yugto ng pagbebenta ng mga armas na hihigit sa $15 bilyon, kabilang ang mga "Patriot missiles, Hellfire (missiles), at mga kaugnay na counter-drone defense systems."

Nananatiling paksa ng mga susunod na negosasyon sa lehislatura ang lokal na produksyon ng drone, mga supply chain sa depensa, at mga magkasanib na proyekto ng U.S. at Taiwan sa pananaliksik at pagpapaunlad.

Ang resulta ay isang "matinding dagok kay Lai," ani Lev Nachman, isang political science professor sa National Taiwan University, ayon sa ulat ng AFP. "Hamak na mas mababa ito kaysa sa (kanyang) iminungkahing budget, ngunit mas mabuti na ito kaysa sa wala."

Sinabi ni Taiwan analyst Wen-Ti Sung na nagpakita ang KMT ng sapat na paninindigan sa pagtutulungang pangseguridad ng U.S. at Taiwan para "patahimikin ang mga kritiko" ng partido, kabilang sa Washington, ngunit "hindi sapat para galitin ang Beijing."

Pahiwatig ng Washington

Kapaki-pakinabang para sa lahat ng panig ang katatagan sa Taiwan Strait, sabi ni U.S. Secretary of State Marco Rubio noong Mayo 8 matapos aprubahan ng parlamento ang panukalang batas.

"Naniniwala kaming makabubuti para sa Tsina, sa Estados Unidos, at sa buong mundo ang pagkakaroon ng katatagan sa strait, at iyon pa rin ang aming paninindigan," ani Rubio sa mga mamamahayag.

Patuloy na itinuturing ng Washington ang suporta sa Taiwan bilang bahagi ng mas malawak na katatagan ng rehiyon.

Naipasa ang panukalang batas ilang araw bago ang pagdating ni Trump sa Beijing para sa kanyang summit kay Xi, na nagbabala sa Washington laban sa pagpapadala ng karagdagang armas sa Taiwan.