Ayon kay Ha Er-rui | 2026-05-04

Kinokonsidera ng Indonesia ang panukala ng US para sa akses sa overflight ng mga eroplanong militar sa himpapawid nito, isang kahilingang maaaring magpalawak ng operational flexibility ng US sa Southeast Asia. Kailangan pa rin nito ng pag-apruba ng Jakarta.

Nakipagtalakayan tungkol sa seguridad sina Indonesian Defense Minister Sjafrie Sjamsoeddin at US Secretary of War Pete Hegseth sa Pentagon noong Abril 13. Inanunsyo ng dalawang panig ang isang Major Defense Cooperation Partnership na nakabatay sa tatlong haligi: modernisasyon at pagpapahusay ng kakayahang militar, propesyonal na edukasyon at pagsasanay sa militar, at magkasanib na ehersisyo at kooperasyong operasyonal.

Ang pagtutulungan ay nagpapahiwatig ng mas malalim na ugnayan, ani Hegseth. "Ang [pagtutulungan] na ito ay sumisimbolo sa lakas at potensyal ng ating ugnayang pangseguridad ... pinapalakas ang panrehiyong pagpigil, at isinusulong ang ating pinagsamang paninindigan sa kapayapaan sa pamamagitan ng lakas," aniya.

Binalangkas ni Sjamsoeddin ang pagtutulungan sa magkatumbas na diwa. “Nagsusumikap kami para sa kapwa paggalang at kapwa pakinabang upang mapahusay ang ating mga pambansang interes,” aniya.

Panukalang isinasailalim sa pagsusuri

Isang mahalagang bahagi ng mga talakayan ang iminungkahing kaayusan sa paglipad.

Ang panukala ay magpapahintulot sa "Pamahalaan ng Indonesia na pahintulutan ang blanket overflight para sa clearance ng mga eroplano ng US sa himpapawid ng Indonesia para sa mga operasyon sa panahon ng krisis, mga layunin sa pagtugon sa krisis, at mga aktibidad na may kaugnayan sa ehersisyo na napagkasunduan ng magkabilang panig," iniulat ng Sunday Guardian ng New Delhi noong Abril 12, na binabanggit ang nasiwalat na text nito.

Papayagan ng panukala ang bukas na akses, ngunit sinasabi ng Jakarta na ang dokumento ay hindi nagbubuklod at isinasailalim pa sa pagsusuri. Sa ilalim ng mga tuntuning binanggit ng Sunday Guardian, "ang mga eroplano ng US ay maaaring direktang lumipad pagkatapos ng abiso hanggang sa kasunod na abiso ng pag-deactivate ng Estados Unidos."

May mga pangamba tungkol sa malawakang kontrol ng Washington sa akses sa himpapawid. Sinasabi ng mga opisyal ng Indonesia na sinusuri nila ang panukala alinsunod sa pambansang interes ng Indonesia, soberanya sa himpapawid, at sarili nilang patakarang panlabas.

Iniulat na sumunod ang panukalang overflight sa mga naunang talakayan ng US at Indonesia, kabilang ang mga pag-uusap nina Pangulong Prabowo Subianto ng Indonesia at Pangulong Donald Trump sa Washington noong Pebrero.

Estratehikong heograpiya

Ang Indonesia ay may estratehikong lokasyon. Ang arkipelago ay sumasaklaw sa mga karagatang Pacific at Indian at kinokontrol ang mga daanan ng dagat sa Strait of Malacca, na nagbibigay dito ng dalawahang papel sa parehong paglalakbay sa dagat at himpapawid sa rehiyon.

"Ang Indonesia ang nawawalang piraso na kumukumpleto sa regional air corridor," isinulat ng geopolitical analyst na si Agung Sulistyo sa Asia Times. Nakapuwesto ang Indonesia sa mga pinakaepektibong air corridor na nag-uugnay sa Western Pacific, South China Sea, Indian Ocean at hilagang Australia, ani Sulistyo.

"Tila nilayon nitong lutasin ang isang malinaw na problemang estratehiko para sa US habang lalong umaasa ito sa mga base militar sa hilagang Australia na mas malayo sa Tsina at samakatuwid ay mas ligtas kaysa sa mga malapit sa Taiwan," isinulat ni Aristyo Rizka Darmawan, isang assistant professor ng batas internasyonal sa University of Indonesia, sa The Strategist, ang blog ng Australian Strategic Policy Institute.

Inilarawan niya ang panukala bilang pagtugon sa malinaw na kahinaan ng US.

Kung maaprubahan, magbibigay ang akses sa overflight sa mga puwersa ng US ng mas malawak na kakayahang umangkop sa buong Indo-Pacific. Maaari nitong paikliin ang oras ng pagtugon at palawakin ang estratehikong abot sa Taiwan Strait, South China Sea at Indian Ocean.

Maaaring baguhin ng panukala ang balanseng heopolitikal at militar sa rehiyon, ayon sa mga analyst.

Akses sa rehiyon

Mayroon nang mga kasunduan ang Washington sa basing at overflight sa Australia, Pilipinas, at Japan. Ang akses sa himpapawid ng Indonesia, kung ipagkakaloob, ay magdaragdag ng isa pang antas sa rehiyonal na network na iyon, lalo na habang sinisikap ng mga puwersa ng US na ipakalat ang mga operasyon at bawasan ang pagdepende sa mga base na mas malapit sa Tsina.

Ang mga katulad na padron ng kooperasyon sa depensa sa ibang lugar sa rehiyon, kabilang ang sa Pilipinas at Papua New Guinea, ay nagpalawak ng suporta sa lohistika, magkasanib na pagsasanay at mga kasunduan sa akses na maaaring magpabilis sa pagkilos ng militar ng US.

Kabilang sa pagtutulungan ang magkasanib na pagbuo ng mga kakayahan sa asymmetric warfare at mga susunod na henerasyong teknolohiyang pandepensa sa hukbong-dagat. Sumang-ayon ang dalawang panig na magtulungan sa pagpapanatili ng kagamitan at palawakin ang magkasanib na pagsasanay sa mga espesyal na puwersa.

May 77 taon nang umiiral ang ugnayang diplomatiko ng Estados Unidos at Indonesia.