Ayon kay Liz Lagniton | 2026-07-02

Inilipat ng pamahalaan ng U.S. sa Philippine Navy ang apat na Ocean Aero Triton autonomous underwater and surface vehicles, na nagbibigay sa Armed Forces of the Philippines ng bagong kakayahang gumamit ng mga sasakyang walang tauhan upang palakasin ang pagmamanman sa karagatan.

Inilipat sa Unmanned Surface Vessel Unit One ng Philippine Navy ang apat na solar-powered systems na may kabuuang halagang humigit-kumulang $13 milyon sa isang seremonya noong Hunyo 22 sa Naval Operating Base Subic sa Zambales, isang lalawigang humigit-kumulang 200 kilometro mula sa Scarborough Shoal sa South China Sea.

Dinisenyo ang mga Triton upang mangalap ng datos sa ibabaw at ilalim ng karagatan habang mag-isang tumatakbo nang hanggang 30 araw.

Nagaganap ang paglilipat habang patuloy na isinusulong ng Maynila ang modernisasyon ng sandatahang lakas nito para sa pagtatanggol ng teritoryo sa gitna ng paulit-ulit na tensyon sa South China Sea, kung saan ilang ulit nang nagharap ang puwersa ng Pilipinas at Tsina sa pinagtatalunang mga katubigan.

Ayon sa isang pahayag ng U.S. Embassy sa Pilipinas, mapapahusay ng mga autonomous na plataporma ang kakayahan ng bansa na tugunan ang mga hamon tulad ng "ilegal na pangingisda, mga aktibidad sa gray zone, at mga banta sa kalayaan sa paglalayag."

"Malawak, pinagtatalunan, at mahalaga ang sakop na karagatan ng Indo-Pacific, at nasa sentro nito ang Pilipinas," sabi ni Bridgette Walker, Chargé d'Affaires ad interim ng U.S. Embassy.

Ang "gray zone" ay tumutukoy sa mga hakbang na hindi umaabot sa digmaan ngunit nagpapahirap sa mga puwersang panseguridad ng kalaban.

Patuloy na pagmamanman

Dagdag pa ni Walker, magbibigay-daan ang mga Triton sa Philippine Navy upang makapagpatrolya sa mga "mahahalagang ruta sa dagat."

Naiiba ang mga solar-powered Triton na ipinagkaloob ng Estados Unidos sa mga karaniwang unmanned underwater vehicles na nangangailangan ng madalas na pagkuha at pag-recharge ng baterya.

Nagpapadala ng impormasyon ang mga sistema sa pamamagitan ng isang matatag na mesh network, na nagbibigay-daan sa patuloy na pagmamanman sa malalawak na bahagi ng karagatan.

Maaaring magdala ang mga plataporma ng mga mission-specific payload, kabilang ang side-scan sonar, passive acoustic sensors, at iba pang espesyal na kagamitan. Maaaring ilunsad ang mga ito mula sa mga pasilidad sa baybayin, mga barko, o mga boat ramp.

Ayon sa ulat ng Defense News, kayang suportahan ng mga Triton ang paniniktik, pagmamanman at pagkuha ng impormasyon, pakikidigma laban sa submarino, at pagkontra sa mga pagmimina sa dagat, depende sa kanilang mga kargamento.

Lumalaking puwersa ng unmanned fleet

Ayon sa hukbong dagat, posibleng maisama sa modernong fleet ng Philippine Navy ang mga autonomous na plataporma habang lalo pang nakadepende ang serbisyo sa mga unmanned na teknolohiya.

"Ang pagsasama ng mga unmanned system sa ating mga barko ay makapagpapalawak ng ating saklaw ng operasyon, magpapahusay sa kamalayan sa sitwasyon, at magpapalakas sa ating mga kakayahan," sabi ni Capt. Marissa Martinez, tagapagsalita ng Philippine Navy, ayon sa ulat ng Philippine News Agency.

Ayon kay Martinez, hindi pa natutukoy ang mga lokasyon ng pag-deploy at depende ito sa mga kinakailangan sa operasyon na itatakda ng mga geographic commander ng Armed Forces of the Philippines (AFP). Dagdag pa niya, hindi maaaring ibunyag ang mga detalye ng mga misyon sa hinaharap dahil sa mga kadahilanang pangseguridad.

Ang donasyon ay bahagi ng mas malawak na pagsisikap ng U.S. na suportahan ang paglilipat ng pokus ng Armed Forces of the Philippines (AFP) mula sa mga operasyon para sa panloob na seguridad tungo sa pagtatanggol sa teritoryo at pagpapalawak ng imbentaryo ng unmanned system ng Philippine Navy.

Itinatag ng serbisyo ang Unmanned Surface Vessel Unit One nito noong 2024 at nakatanggap na ng iba pang mga unmanned surface vessel na ipinagkaloob ng U.S., kabilang ang mga plataporma ng MANTAS T-12 at Devil Ray.

Ipinakita ng mga puwersa ng Estados Unidos ang kakayahan ng mga Triton sa Balikatan exercise ngayong taon bago ilipat ng Washington ang mga ito sa Philippine Navy bilang bahagi ng mas malawak na pagsisikap nito na palakasin ang kakayahan ng AFP sa mga unmanned system, ayon sa ulat ng Defense News.

Mas malawak na ugnayang panseguridad

Nagbibigay ang plataporma ng "patuloy na kamalayan sa karagatan sa napakababang gastos at mababang pasanin sa lohistika," ayon kay Andre Morabe, vice president ng Ocean Aero para sa internasyonal na estratehiya, sa panayam niya sa Naval News. Tinutugunan nito ang inilarawan niya bilang isang kritikal na kakulangan sa kakayahan para sa isang bansang arkipelago na responsable sa pagsubaybay sa "libu-libong isla at isang malawak na [Exclusive Economic Zone]."

Noong Hunyo, nagsagawa ng magkasanib na pagsasanay sa karagatan ang puwersa ng U.S. at Pilipinas na kinabibilangan ng mga asset ng hukbong panghimpapawid at coast guard sa South China Sea. Sinusuportahan ng paglilipat ng Triton ang Philippines-U.S. Security Sector Assistance Roadmap, isang pangmatagalang inisyatiba na naglalayong pabilisin ang paghahatid ng mga radar system, unmanned platform, at iba pang kakayahan para sa pagmamanman sa dagat.

Kasunod ang donasyong ito ng kamakailang tensiyon sa paligid ng Scarborough Shoal matapos magprotesta ang mga opisyal ng Pilipinas kaugnay ng paglalagay ng Tsina ng isang lumulutang na platapormang may antenna, bago ito alisin ng mga Tsino noong kalagitnaan ng Hunyo.

Nagbibigay ang mga Triton sa Philippine Navy ng isa pang pangmatagalang kakayahan sa unmanned habang pinaigting nito ang patuloy na maritimong pagmamanman sa mga pangunahing katubigan ng Pilipinas.