Tác giả: Liz Lagniton | 2026-07-02

Chính phủ Mỹ đã chuyển giao 4 tàu tự hành dưới nước và trên biển Ocean Aero Triton cho hải quân Philippines, cung cấp năng lực về thiết bị không người lái mới cho Lực lượng Vũ trang Philippines để tăng cường giám sát hàng hải.

4 tàu chạy bằng hệ thống năng lượng mặt trời này, có tổng giá trị ước tính khoảng 13 triệu USD, được bàn giao cho đơn vị Tàu không người lái trên mặt nước số 1 của hải quân Philippines ở buổi lễ diễn ra hôm 22/6 tại Căn cứ Hải quân Subic ở tỉnh Zambales, cách bãi cạn Scarborough khoảng 200km ở Biển Đông.

Các tàu Triton được thiết kế để thu thập dữ liệu trên và dưới mặt biển với khả năng hoạt động tự động lên đến 30 ngày.

Việc bàn giao diễn ra trong bối cảnh Manila tiếp tục hiện đại hóa quân đội để bảo vệ lãnh thổ trong lúc căng thẳng hàng hải tái diễn ở Biển Đông, nơi lực lượng Philippines và Trung Quốc đã đối đầu nhau nhiều lần trong vùng biển tranh chấp.

Tuyên bố của Đại sứ quán Mỹ tại Philippines cho biết, các tàu tự hành này sẽ tăng cường khả năng của nước này trong việc đối phó với các thách thức như "đánh bắt cá bất hợp pháp, các hoạt động trong vùng xám và các mối đe dọa đối với tự do hàng hải".

Đại biện lâm thời Đại sứ quán Mỹ tại Philippines Bridgette Walker nhấn mạnh: "Vùng biển Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rất rộng, nơi tranh chấp đang diễn ra, vô cùng quan trọng, và Philippines nằm ở trung tâm của khu vực này".

"Vùng xám" dùng để chỉ các động thái không dẫn đến chiến tranh nhưng khiến lực lượng an ninh của đối phương bị áp lực.

Giám sát liên tục

Bà Walker thông tin thêm rằng, các tàu tự hành Triton sẽ giúp hải quân Philippines tuần tra "các tuyến đường thủy quan trọng".

Tàu Triton chạy bằng năng lượng mặt trời mà Mỹ bàn giao khác với các phương tiện không người lái dưới nước thông thường. Đó là pin của loại phương tiện thông thường nói trên cần được thu hồi và sạc thường xuyên.

Các hệ thống này truyền tin qua một hệ thống dạng lưới (mesh network) rất ổn định, hỗ trợ việc giám sát liên tục trên các khu vực biển rộng lớn.

Các tàu này có thể mang các thiết bị chuyên dụng, như sonar quét ngang, các cảm biến âm thanh thụ động và các thiết bị chuyên dụng khác. Chúng có thể được phóng ra từ các căn cứ trên bờ, tàu hoặc cầu tàu.

Trang Defense News cho biết, các tàu Triton có thể hỗ trợ các hoạt động tình báo, giám sát và trinh sát, tác chiến chống tàu ngầm và rà phá thủy lôi, tùy tải trọng mang theo.

Củng cố hạm đội thiết bị không người lái

Các tàu tự hành này sau có thể được đưa vào biên chế trong hạm đội hiện đại của hải quân Philippines trong bối cảnh quân chủng này ngày càng phụ thuộc vào công nghệ không người lái, phía hải quân cho biết.

"Việc tích hợp các hệ thống không người lái vào các tàu của chúng tôi có thể mở rộng tầm hoạt động, nâng cao nhận thức tình huống và củng cố năng lực của chúng tôi", phát ngôn viên hải quân Philippines, Đại tá Marissa Martinez, nhận định, theo Thông tấn xã Philippines.

Phát ngôn viên Martinez cho biết, các địa điểm triển khai vẫn chưa được xác định và sẽ tuỳ vào yêu cầu hoạt động được quyết định bởi các chỉ huy vùng của Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP). Bà cũng nêu rõ, chi tiết về các nhiệm vụ trong tương lai không thể công khai vì lý do an ninh.

Hoạt động viện trợ này được thực hiện dựa trên những nỗ lực toàn diện hơn của Mỹ nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi của AFP từ các hoạt động an ninh nội bộ sang bảo vệ lãnh thổ và mở rộng kho vũ khí không người lái của hải quân Philippines.

Hải quân Philippine đã thành lập đơn vị Tàu không người lái hoạt động trên mặt nước số 1 vào năm 2024 và đã nhận được các tàu không người lái hoạt động trên mặt nước khác do Mỹ cung cấp, gồm các tàu MANTAS T-12 và Devil Ray.

Lực lượng Mỹ đã "trình làng" các tàu Triton trong cuộc tập trận Balikatan năm nay trước khi Washington chuyển giao chúng cho hải quân Philippines như một phần trong nỗ lực toàn diện hơn để tăng cường năng lực thiết bị không người lái của Lực lượng Vũ trang Philippines, theo tin từ Defense News.

Quan hệ đối tác an ninh sâu sắc hơn

Dòng khí tài này hỗ trợ "năng lực nhận thức hàng hải liên tục với chi phí cực thấp và gánh nặng hậu cần thấp", Andre Morabe, phó chủ tịch chiến lược quốc tế của Ocean Aero, trả lời Naval News như vậy. Chúng giải quyết vấn đề mà theo ông là khoảng cách về năng lực quan trọng đối với một quốc đảo chịu trách nhiệm giám sát "hàng ngàn hòn đảo và một vùng [đặc quyền kinh tế] rộng lớn".

Tháng 6 vừa qua, lực lượng Mỹ và Philippines đã tiến hành các cuộc tập trận hàng hải chung sử dụng các khí tài trên không và khí tài của lực lượng bảo vệ bờ biển ở Biển Đông. Việc chuyển giao tàu Triton góp phần vào Lộ trình Hỗ trợ An ninh Philippines-Mỹ, một sáng kiến kéo dài nhiều năm để đẩy nhanh việc cung cấp các hệ thống radar, khí tài không người lái và các năng lực khác cho hoạt động giám sát hàng hải.

Việc chuyển giao tàu này diễn ra sau những căng thẳng gần đây quanh bãi cạn Scarborough khi giới chức Philippines phản đối việc Trung Quốc triển khai một giàn nổi được trang bị ăng-ten trước khi Trung Quốc dỡ bỏ nó vào giữa tháng 6.

Các tàu Triton giúp hải quân Philippines có thêm năng lực không người lái với tầm hoạt động lâu dài khi lực lượng này tăng cường giám sát hàng hải liên tục tại các vùng biển trọng yếu của Philippines.