Tác giả: Wu Qiaoxi | 2026-01-23

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi tuần trước đã tới thăm Hoa Kỳ lần đầu tiên kể từ khi nhậm chức, đã có một buổi tập gym chung hiếm có với người đồng cấp Mỹ, và các cuộc hội đàm cấp cao về năng lực răn đe của liên minh.

Nhật Bản và Hoa Kỳ đã nhất trí mở rộng hợp tác về sản xuất phòng thủ tên lửa, huấn luyện và diễn tập, cũng như phối hợp công nghiệp quốc phòng, trong bối cảnh căng thẳng an ninh trong khu vực gia tăng.

Ngày 15/1, ông Koizumi đã có các cuộc đàm phán an ninh với Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tại Washington. Hai bên nhất trí các bước nhằm tăng cường năng lực răn đe tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Họ cho biết việc mở rộng sự hiện diện của liên minh tại chuỗi đảo Ryukyu, bao gồm Okinawa, sẽ là ưu tiên hàng đầu, đồng thời dự kiến mở rộng hợp tác về trang bị và công nghệ quốc phòng. Hai bên cũng nhất trí sẽ tiếp tục thảo luận về việc tăng tốc sản xuất tên lửa đánh chặn Standard Missile-3 Block 2A do hai nước cùng phát triển.

Trong khi đó, hai đồng minh cho biết họ sẽ nâng cao mức độ sẵn sàng thông qua huấn luyện và diễn tập được thiết kế sát với điều kiện tác chiến thực tế hơn, trải rộng trên lãnh thổ Nhật Bản và phần còn lại của chuỗi đảo thứ nhất. Chuỗi đảo này cũng bao gồm Đài Loan và Philippines.

“Đó là để bảo đảm hòa bình thông qua sức mạnh”, ông Hegseth nói.

Ông Koizumi mô tả chuyến đi là sự tái khẳng định sự quan tâm của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và đối với Nhật Bản. “Chúng tôi xác nhận rằng liên minh Nhật - Mỹ vẫn tuyệt đối không thể lay chuyển”.

Trước khi đàm phán chính thức, ông Koizumi và ông Hegseth xuất hiện cùng nhau trong những chiếc áo thun giống nhau cho một buổi tập gym, một màn thể hiện khác thường mà ông Koizumi gọi là “ngoại giao thể lực”.

Sau đó, ông Koizumi đăng trên X: “Vì mục tiêu tăng cường liên minh Nhật - Mỹ, tôi đã thúc đẩy mọi việc với một tinh thần kiểu ‘Hò dô!' (Enya kora)…”.

Cùng ngày, ông Koizumi cũng đàm phán riêng với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tại Nhà Trắng. Hai bên trao đổi quan điểm về tình hình an ninh khu vực và các nỗ lực của Nhật Bản nhằm tăng cường năng lực phòng vệ.

Căng thẳng Trung - Nhật

Chuyến thăm của ông Koizumi diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa hai nước láng giềng Nhật Bản và Trung Quốc, đã leo thang sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi gợi ý hồi tháng 11 rằng Nhật Bản có thể can thiệp quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan. Sau đó, Trung Quốc tuyên bố hạn chế xuất khẩu các loại đất hiếm và các mặt hàng lưỡng dụng sang Nhật Bản.

Trước khi đến Washington, ông Koizumi đã có bài phát biểu quan trọng ngày 13/1 tại Diễn đàn Quốc phòng Honolulu ở Hawaii. Dù không nêu đích danh quốc gia nào, ông cảnh báo rằng các “hoạt động tăng cường quân sự thiếu minh bạch” vẫn đang tiếp diễn, các nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực vẫn tiếp tục ở Biển Hoa Đông và Biển Đông, và các hoạt động quân sự mang tính khiêu khích đang gia tăng tại khu vực Tây và Nam Thái Bình Dương.

Ông kêu gọi các quốc gia cùng chí hướng đáp trả một cách tập thể và đưa ra khẩu hiệu: “Make the Alliance Great Always” (Làm cho liên minh luôn vĩ đại).

Các nhà phân tích và bình luận đã diễn giải những phát biểu này là nhắm vào các hành động của Trung Quốc trên khắp khu vực, bao gồm các cuộc đối đầu với tàu thuyền Philippines ở Biển Đông, các chuyến tuần tra của Hải cảnh Trung Quốc gần quần đảo Senkaku do Nhật Bản quản lý, các cuộc diễn tập quân sự nhắm vào Đài Loan, và hoạt động liên quan đến tàu sân bay quanh khu vực tây nam Nhật Bản.

Ông Koizumi cũng thảo luận về an ninh với Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Samuel Paparo, và cho biết Nhật Bản sẽ tiếp tục thúc đẩy hợp tác quốc phòng Nhật - Mỹ khi môi trường an ninh ngày càng nghiêm trọng. “Ông Paparo nói rằng liên minh Nhật - Mỹ là quan trọng và có ý nghĩa nhất đối với sự ổn định không chỉ của khu vực mà còn của thế giới”, tờ Japan News đưa tin.

Một biện pháp trọng tâm đang được thảo luận là kế hoạch tái tổ chức lực lượng Mỹ tại Nhật Bản thành một bộ chỉ huy tác chiến liên hợp nhằm phối hợp tốt hơn với Nhật Bản trong hoạch định và diễn tập chung, và hỗ trợ Nhật Bản khi cần thiết, theo Air & Space Forces Magazine.

Một trong những nỗ lực trung tâm nhằm làm sâu sắc thêm các mối liên kết này là việc chuyển đổi Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản thành một sở chỉ huy liên quân có thể phối hợp các hoạt động quân sự với phía Nhật, lập kế hoạch diễn tập chung và hỗ trợ bảo vệ Nhật Bản nếu xung đột bùng phát.

Tạp chí này cho biết thêm, Nhật Bản đang thành lập bộ chỉ huy tác chiến liên hợp của riêng mình để thống nhất chỉ huy trong toàn bộ Lực lượng Phòng vệ và cải thiện khả năng phối hợp với quân đội nước ngoài.