Tác giả: Wu Qiaoxi | 2026-01-29

Các cuộc tập trận hải quân và không quân chung giữa Philippines và Mỹ đã diễn ra gần Bãi cạn Scarborough trên Biển Đông vào cuối tháng 1, trong bối cảnh hai đồng minh tiếp tục mở rộng hợp tác an ninh tại các vùng biển mà Trung Quốc tuyên bố chủ quyền. Philippines gọi bãi càn này là Bajo de Masinloc.

Hoạt động Hợp tác Hàng hải (MCA) diễn ra trong hai ngày 25 và 26/1 trong Vùng đặc quyền kinh tế của Philippines. Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) cho biết đây là cuộc tập trận chung thứ 11 được tổ chức với lực lượng Mỹ kể từ tháng 11/2023, và là cuộc đầu tiên trong năm nay. Bãi cạn Scarborough từ lâu đã là một điểm nóng tại Biển Đông.

Bãi cạn này, nằm cách đảo chính Luzon của Philippines khoảng 220 km về phía tây, đã bị Trung Quốc kiểm soát từ năm 2012 nhưng lại nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế được quốc tế công nhận của Philippines. Ranh giới của vùng này nằm cách bờ biển Philippines 200 hải lý (370,4 km).

Tăng cường phối hợp Philippines - Mỹ

Cuộc tập trận hai ngày tập trung tăng cường phối hợp tác chiến trên cả lĩnh vực hàng hải và không quân, AFP cho biết trong buổi họp báo hôm 27/1.

“Lần tập trận này nêu bật liên minh bền chặt giữa AFP và Mỹ, và tái khẳng định cam kết chung của cả hai lực lượng trong việc tăng cường an ninh hàng hải, nâng cao khả năng tương tác tác chiến và duy trì trật tự quốc tế dựa trên luật lệ tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương”, quân đội Philippines tuyên bố.

Các phương tiện do phía Philippines triển khai bao gồm khinh hạm mang tên lửa dẫn đường BRP Antonio Luna, các tiêm kích FA-50, một cường kích A-29 Super Tucano, một trực thăng AW-109 và tàu tuần duyên Philippines BRP Gabriela Silang.

Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương của Mỹ đã triển khai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS John Finn, một trực thăng MH-60R Seahawk và một máy bay trinh sát P-8A Poseidon, theo các tuyên bố của quân đội Philippines và Mỹ.

Theo AFP, hoạt động này bao gồm một loạt các thao tác phối hợp giữa hải quân và không quân nhằm cải thiện khả năng phối hợp chiến thuật và tính tương tác giữa hai lực lượng. “Việc triển khai thành công các hoạt động này đã nâng cao khả năng phối hợp, trình độ chiến thuật và sự hiểu biết lẫn nhau giữa các lực lượng đồng minh”, quân đội Philippines cho biết.

Theo Hạm đội 7 của Mỹ, các cuộc tập trận nhằm cải thiện nhận thức hàng hải chung và diễn ra với sự tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế và quyền tự do hàng hải. Hạm đội này thường xuyên hoạt động cùng các đồng minh và đối tác để hỗ trợ một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở.

Cuộc tập trận diễn ra trong bối cảnh các yêu sách lãnh thổ chồng lấn tại Biển Đông, nơi Bắc Kinh khẳng định các quyền hàng hải rộng lớn mâu thuẫn với yêu sách của một số quốc gia Đông Nam Á.

Tàu Trung Quốc ở gần

Trong thời gian diễn tập, một tàu hải quân Trung Quốc đã hoạt động gần đó, giới chức Philippines cho biết. “Có một tàu Hải quân của Quân Giải phóng Nhân dân (PLAN) được theo dõi trong phạm vi khu vực tập trận. Tàu này không có bất kỳ hành động hung hăng hay cưỡng ép nào”, Chuẩn Đô đốc Roy Vincent Trinidad, người phát ngôn của Hải quân Philippines về các vấn đề Biển Tây Philippines, nói với Hãng Thông tấn Philippines.

Bộ Tư lệnh Chiến khu Nam của Trung Quốc cho biết riêng rằng họ đã tiến hành một cuộc tuần tra thường lệ ở Biển Đông trong cùng thời gian, nhưng không cung cấp chi tiết về vị trí tuần tra. Trong một tuyên bố hôm 27/1, bộ tư lệnh này đã chỉ trích hợp tác an ninh giữa Manila và Washington.

“Philippines đã lôi kéo các quốc gia ngoài khu vực để tổ chức cái gọi là ‘tuần tra chung’, làm rối loạn hòa bình và ổn định ở Biển Đông”, tuyên bố nêu rõ.

“Lực lượng chiến khu này sẽ kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia và các quyền và lợi ích hàng hải, đồng thời kiên định duy trì hòa bình và ổn định khu vực”.

Hoạt động MCA mới nhất này phản ánh mối quan hệ quốc phòng chặt chẽ hơn giữa Manila và Washington dưới thời Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., người đã mở rộng hợp tác quân sự với Mỹ trong bối cảnh các cuộc đối đầu Trung Quốc - Philippines liên tiếp xảy ra tại các vùng biển tranh chấp. Manila cho biết các cuộc tập trận như vậy nhằm nâng cao mức độ sẵn sàng và khả năng tương tác, chứ không nhằm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào.