Tác giả: Chelsea Robin | 2026-03-20

Trung Quốc đã đáp trả bằng những tuyên bố gay gắt sau hội nghị của các bộ trưởng quốc phòng và ngoại giao Úc và New Zealand tại Canberra hồi đầu tuần này.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles và Bộ trưởng Ngoại giao Penny Wong của Úc đã chủ trì cuộc họp tiếp đón Bộ trưởng Quốc phòng Judith Collins và Bộ trưởng Ngoại giao Winston Peters của New Zealand trong cuộc Tham vấn Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng Úc–New Zealand lần thứ ba vào ngày 17/3. Các cuộc hội đàm này được gọi là ANZMIN 2+2.

Trong tuyên bố chung, các bộ trưởng đã lên án Iran vì các “cuộc tấn công liều lĩnh và không phân biệt mục tiêu” nhằm vào các nước láng giềng, đồng thời chỉ trích Trung Quốc về những “hoạt động gây bất ổn” tại các vùng biển tranh chấp như Biển Đông và Biển Hoa Đông. Họ đặc biệt nhấn mạnh tới các hành vi của Trung Quốc là “không an toàn và thiếu chuyên nghiệp trên biển và trên không”.

Các bộ trưởng nêu rõ rằng tất cả các quốc gia phải tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Các bộ trưởng bày tỏ “quan ngại nghiêm trọng về các vi phạm nhân quyền” tại Tân Cương và Tây Tạng, đồng thời “quan ngại sâu sắc” về sự suy giảm các quyền tự do ở Hồng Kông.

Họ cũng khẳng định sự ủng hộ của quốc gia mình đối với Đài Loan và phản đối mọi nỗ lực nhằm thay đổi nguyên trạng của hòn đảo này. Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và đã nhiều lần đe dọa sẽ sử dụng vũ lực để chiếm giữ.

Các bộ trưởng New Zealand và Úc kêu gọi Trung Quốc dùng ảnh hưởng của mình để chấm dứt cuộc chiến “phi pháp và vô cớ” của Nga tại Ukraine.

'Tiêu chuẩn kép'

Các quan chức Trung Quốc đã đáp lại tuyên bố chung bằng những cáo buộc mang tính “ăn miếng trả miếng”.

Người phát ngôn của đại sứ quán Trung Quốc tại New Zealand đã cáo buộc Canberra và Wellington áp dụng “tiêu chuẩn kép”.

Người phát ngôn cho biết các quan chức từ các quốc gia Nam Thái Bình Dương đã viện đến những lập luận mang tính “thiên vị, thông tin sai lệch và sự ngạo mạn kiểu thực dân khó hiểu”.

Liên quan đến Iran, người phát ngôn cáo buộc hai quốc gia này đã phớt lờ “nguyên nhân gốc rễ” của cuộc xung đột.

Đại sứ quán cũng bác bỏ những quan ngại từ Canberra và Wellington về các vi phạm nhân quyền của Trung Quốc, tình trạng của Đài Loan, cũng như nhiều tranh chấp chủ quyền trên biển của Trung Quốc với các quốc gia láng giềng.

Các động thái không an toàn

Cuộc khẩu chiến này xảy ra sau hàng loạt vụ đối đầu giữa lực lượng Trung Quốc với lực lượng Úc và New Zealand trên biển.

Đầu tháng này, Úc đã bày tỏ quan ngại về Trung Quốc sau một cuộc chạm trán giữa hai trực thăng quân sự mà họ cho là “không an toàn và thiếu chuyên nghiệp”.

Một trực thăng quân sự Úc đang thực hiện nhiệm vụ tuần tra thường lệ trên vùng biển quốc tế ở Hoàng Hải thì bị một trực thăng Trung Quốc áp sát chặn đường vào ngày 4/3, Bộ Quốc phòng Úc cho biết trong một tuyên bố ngày 6/3.

Theo tuyên bố, trực thăng hải quân Trung Quốc đã bay ngang bằng độ cao với máy bay Úc trước khi “tiến lại ở khoảng cách không an toàn”, sau đó tăng tốc và nghiêng về phía máy bay này, buộc phi hành đoàn Úc phải thực hiện “các động tác né tránh”.

Bộ Quốc phòng Trung Quốc gọi tuyên bố của Úc là “xuyên tạc sự thật”, theo Reuters đưa tin ngày 7/3.

Úc cũng đã đưa ra khiếu nại tương tự vào tháng 10 năm ngoái về việc một tiêm kích Trung Quốc thả pháo sáng gần một máy bay tuần tra trên biển của nước này.

Lực lượng Quốc phòng New Zealand đã lên án Bắc Kinh vào cuối tháng 2 sau khi ba tàu hải quân Trung Quốc tiến vào Biển Tasman mà không thông báo trước.

Bộ trưởng Collins khi đó cho biết Trung Quốc “đã không thèm thông báo cho chúng tôi biết họ đang làm gì giữa Biển Tasman”, đồng thời nói thêm rằng đây là “một sự kiện khá đáng kể”.

RNZ đưa tin ngày 20/2, Bộ trưởng Quốc phòng nói: “Chúng ta không sống trong một môi trường chiến lược ôn hòa”.

Theo Bộ Quốc phòng Úc, tàu hộ vệ Hengyang, tuần dương hạm Zunyi và tàu tiếp tế Weishanhu tiếp tục di chuyển dọc theo bờ biển Úc sau khi bị phát hiện ở phía đông bắc nước này.

Việc triển khai nhóm tác chiến Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ – Thái Bình Dương của Mỹ, Đô đốc Samuel Paparo, đang có mặt tại Canberra để thảo luận an ninh với Tư lệnh Tác chiến Liên hợp của Úc.