Ayon kay Chelsea Robin | 2026-03-20

Tumugon ang Tsina sa pamamagitan ng matitinding pahayag matapos ang pulong ng mga ministro ng depensa at ugnayang panlabas mula sa Australia at New Zealand sa Canberra nitong unang bahagi ng linggo.

Pinangunahan nina Deputy Prime Minister at Minister for Defense na si Richard Marles at Foreign Minister Penny Wong ng Australia ang pagtitipon kasama sina Defense Minister Judith Collins at Foreign Minister Winston Peters ng New Zealand para sa ikatlong Australia-New Zealand Foreign and Defense Ministerial Consultations noong Marso 17. Kilala ang nasabing pag-uusap bilang ANZMIN 2+2.

Sa isang magkasanib na pahayag, kinondena ng mga ministro ang "walang ingat at walang pakundangang pag-atake" ng Iran sa mga karatig-bansa nito at ang "mga nakapipinsalang aktibidad" ng Beijing sa pinagtatalunang South China Sea at East China Sea. Tinukoy nila ang "mapanganib at hindi propesyonal na asal ng Tsina sa dagat at himpapawid."

Ayon sa mga ministro, dapat sumunod ang lahat ng bansa sa pandaigdigang batas, lalo na ang United Nations Convention on the Law of the Sea.

Ipinahayag ng mga ministro ang "matinding pag-aalala tungkol sa mga paglabag sa karapatang pantao" sa Xinjiang at Tibet, at "malalim na pag-aalala" sa unti-unting pagkawala ng kalayaan sa Hong Kong.

Pinagtibay din nila ang suporta ng kanilang mga bansa para sa Taiwan at ang pagtutol sa anumang pagtatangkang baguhin ang kasalukuyang kalagayan nito. Itinuturing ng Beijing ang Taiwan bilang teritoryo nito at paulit-ulit na nagbanta na sakupin ito sa pamamagitan ng puwersa.

Hinimok ng mga ministro ng New Zealand at Australia ang Tsina na gamitin ang impluwensiya nito upang pigilan ang "ilegal at walang dahilan" na digmaan ng Russia sa Ukraine.

'Dobleng pamantayan'

Tumugon ang mga opisyal ng Tsina sa magkasanib na pahayag sa pamamagitan ng gantihan ng mga akusasyon.

Inakusahan ng isang tagapagsalita ng embahada ng Beijing sa New Zealand ang Canberra at Wellington ng "dobleng pamantayan."

Sinabi ng tagapagsalita na ang mga opisyal ng mga bansa sa Timog Pasipiko ay gumamit ng "pagkiling, maling impormasyon, at hindi maipaliwanag na kolonyal na estilo ng kayabangan."

Hinggil sa Iran, inakusahan ng tagapagsalita ang dalawang bansa na binalewala ang "ugat na sanhi" ng alitan.

Katulad nito, tinanggihan ng embahada ang mga alalahanin ng Canberra at Wellington tungkol sa mga paglabag ng Tsina sa karapatang pantao, sa katayuan ng Taiwan, at ang maraming alitan sa teritoryo ng dagat sa mga karatig-bansa nito.

Mapanganib na mga maniobra

Nangyari ang palitan ng maaanghang na salita matapos ang sunod-sunod na komprontasyon ng Tsina sa mga puwersa ng Australia at New Zealand sa karagatan.

Noong unang bahagi nitong buwan,ipinahayag ng Australia ang mga alalahanin nito sa Tsina matapos ang isang insidente na tinawag nitong "mapanganib at hindi propesyonal" sa pagitan ng dalawang helikopter ng militar.

Isang militar na helikopter ng Australia ang nagsasagawa ng regular na pagpapatrolya sa mga internasyonal na katubigan sa Yellow Sea nang harangin ito ng isang helikopter ng Tsina noong Marso 4, ayon sa pahayag ng Department of Defense ng Australia noong Marso 6.

Ayon sa pahayag, tinapatan ng Chinese naval helicopter ang taas ng eroplano ng Australia bago "lumapit sa isang mapanganib na distansya," pinabilis at pagkatapos ay umikot patungo rito, na nag-udyok sa tripulante ng Australia na magsagawa ng "pag-iwas na aksyon."

Tinawag ng Ministry of Defense ng Tsina na "pagbaluktot ng mga katotohanan" ang pahayag ng Australia, iniulat ng Reuters noong Marso 7.

Naglabas ang Australia ng katulad na reklamo noong nakaraang Oktubre tungkol sa isang fighter jet ng Tsina na naghulog ng mga flare malapit sa isa sa kanilang eroplano para sa pagpapatrolya sa dagat.

Kinondena ng New Zealand Defense Force ang Beijing noong huling bahagi ng Pebrero matapos pumasok ang tatlong barkong pandagat ng Tsina sa Tasman Sea nang walang paunang abiso.

Sinabi noon ni Collins na "hindi man lang naisip ng Tsina na ipaalam sa amin kung ano ang ginagawa nila sa gitna ng Tasman Sea," at idinagdag niya na ito ay "isang napakahalagang pangyayari."

"Hindi tayo namumuhay sa isang maayos o ligtas na estratehikong kapaligiran," sabi ng ministro ng depensa, iniulat ng RNZ noong Pebrero 20.

Ayon sa Department of Defense ng Australia, nagpatuloy sa paglalayag sa baybayin ng Australia ang frigate Hengyang, cruiser Zunyi, at barkong panustos na Weishanhu matapos silang mamataan ng mga tagamasid sa hilagang-silangan ng bansa.

Naganap ang pag-deploy ng task group ng Tsina habang nasa Canberra ang kumander ng US Indo-Pacific Command na si Adm. Samuel Paparo para sa mga pag-uusap tungkol sa seguridad kasama ang pinuno ng Joint Operations ng Australia.