Tác giả: Wu Qiaoxi | 2026-04-07

Mỹ đã phê duyệt thương vụ bán trị giá 3,16 tỷ USD cho tối đa 450 tên lửa AIM-260 chiến thuật tiên tiến liên hợp (JATM) sang Úc. Thỏa thuận này đánh dấu lần xuất khẩu đầu tiên của loại vũ khí không-đối-không thế hệ mới và phản ánh nỗ lực rộng hơn nhằm ứng phó với những thách thức ngày càng gia tăng từ khả năng tên lửa không-đối-không tầm xa của Trung Quốc.

Truyền thông đưa tin về việc phê duyệt này vào tháng 3, nhưng Quốc hội Mỹ đã nhận được thông báo từ Lầu Năm Góc từ tháng 1, thông tin mà trước đó chưa được công bố. Sau đó, Quốc hội đã bật đèn xanh cho thương vụ mà không có phản đối nào.

Gói hợp đồng bao gồm năm phương tiện thử nghiệm tích hợp và 30 phương tiện thử nghiệm có dẫn đường, mở rộng khả năng của Úc trong việc thử nghiệm và triển khai hệ thống. Quy mô của gói này phản ánh một bước tiến quan trọng trong hợp tác quốc phòng Mỹ-Úc và nhấn mạnh sự tập trung của Canberra vào năng lực chiến đấu trên không tiên tiến.

Tín hiệu chiến lược

"Thương vụ được đề xuất này sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ. … Vị trí chiến lược của cường quốc chính trị và kinh tế này [Úc] đóng góp quan trọng trong việc đảm bảo hòa bình và ổn định kinh tế ở Tây Thái Bình Dương", theo thông báo của Quốc hội Mỹ.

Thông báo này đặt thương vụ trong bối cảnh chiến lược rộng hơn, nêu rõ: "Thương vụ được đề xuất… sẽ không làm thay đổi cân bằng quân sự cơ bản trong khu vực".

Thông báo này cũng nêu rõ các lợi ích về vận hành của thương vụ được đề xuất.

"Thương vụ được đề xuất sẽ nâng cao năng lực của Úc trong việc đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai bằng cách đảm bảo Úc sở hữu các loại đạn dược không-đối-không hiện đại, hiệu quả, đồng thời cải thiện khả năng hiệp đồng chiến đấu giữa Mỹ và Không quân Hoàng gia Úc", thông báo nêu rõ.

Theo Defense Post đưa tin, Úc dự kiến sẽ nhận lô tên lửa đầu tiên vào quý ba năm 2033.

Tên lửa thế hệ mới

Tên lửa AIM-260 JATM, do Lockheed Martin phát triển, là loại tên lửa không-đối-không vượt tầm nhìn thế hệ mới, được thiết kế để thay thế hoặc bổ sung cho tên lửa AIM-120 tầm trung không-đối-không tiên tiến đang phục vụ trong Không quân Mỹ. Chương trình này bắt đầu từ năm 2017, đánh dấu lần đầu tiên Mỹ phát triển tên lửa không-đối-không mới dành cho các máy bay tiêm kích cỡ nhỏ kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, theo Tạp chí Military Watch.

Tên lửa này được kỳ vọng có tầm bắn xa hơn so với AIM-120, trong khi hình dáng bên ngoài vẫn tương tự. Nó có thể tích hợp với các tiêm kích F-22, F-35 và F/A-18E/F Super Hornet mà không cần sửa đổi đáng kể.

Không quân Úc được dự kiến sẽ là lực lượng nước ngoài đầu tiên tích hợp tên lửa AIM-260 JATM, phù hợp với chương trình hiện đại hóa tiêm kích và các hoạt động không quân liên minh của Canberra.

Mặc dù các chi tiết kỹ thuật vẫn được giữ bí mật, nhưng tên lửa AIM-260 được dự kiến sẽ tích hợp với các Máy bay Chiến đấu Hợp tác. Những hệ thống này được thiết kế để hoạt động như các phi đội máy bay không người lái đi kèm cùng tiêm kích có phi hành đoàn, mở rộng tầm hoạt động và tính linh hoạt cho các chiến dịch không chiến trong tương lai.

Lockheed Martin Missiles and Fire Control sẽ là nhà thầu chính của chương trình. Gói hợp đồng rộng hơn bao gồm hỗ trợ hậu cần, hệ thống huấn luyện, phần mềm và các dịch vụ kỹ thuật nhằm đảm bảo việc tích hợp và duy trì hoạt động trong cơ cấu lực lượng hiện có của Úc.

Áp lực từ Trung Quốc

Việc mua sắm này đánh dấu một bước đi chiến lược nhằm tăng cường khả năng răn đe và hỗ trợ sức mạnh không quân của các đồng minh trong bối cảnh áp lực từ chương trình tên lửa của Trung Quốc ngày càng gia tăng.

Tạp chí Military Watch mô tả tình hình là "đặc biệt cấp bách do các đơn vị tiêm kích tiền tuyến của Trung Quốc ngày càng vượt trội về khả năng tên lửa không-đối-không", được thúc đẩy bởi tên lửa PL-15 vượt tầm nhìn và phiên bản kế nhiệm của nó, PL-16.

Nhật Bản và Úc được ưu tiên nhận các lô tên lửa AIM-260 sớm nhằm củng cố khả năng sẵn sàng trong khu vực. Cả hai quốc gia đều duy trì lực lượng không quân sẵn sàng hỗ trợ các hoạt động của Mỹ trong trường hợp xung đột với Trung Quốc.

Các quan chức cấp cao Mỹ mô tả thương vụ này là cần thiết để duy trì "năng lực tự vệ mạnh mẽ và sẵn sàng" cho Úc. Quy mô của việc mua sắm cũng phản ánh xu hướng tăng cường dự trữ và khả năng chiến đấu bền vững trong các kịch bản xung đột cường độ cao.