Nguồn: Focus | 2026-05-14

Phát biểu với Hội nghị Thượng đỉnh Dân chủ Copenhagen 2026, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức cho rằng, Đài Loan có thể giúp tăng cường khả năng chống chịu của nền dân chủ bằng những kinh nghiệm ứng phó với áp lực độc tài, cũng như vai trò dẫn dắt của hòn đảo này trong lĩnh vực bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.

Hôm 12/5, ông Lại đã có bài phát biểu bằng tiếng Anh được ghi hình sẵn theo lời mời của Quỹ Liên minh Các nền Dân chủ tại Hội nghị Thượng đỉnh Dân chủ Copenhagen lần thứ 9. Hội nghị năm nay tập trung chủ yếu vào các mối đe dọa đối với Đài Loan, Ukraine và Greenland.

Anders Fogh Rasmussen, người sáng lập quỹ và là cựu thủ tướng Đan Mạch, mô tả Đài Loan như một nền dân chủ đang phải chịu áp lực ngày càng lớn bởi chủ nghĩa độc tài.

Tuyến đầu về dân chủ

Trong bài phát biểu, Tổng thống Lại Thanh Đức nêu rõ, các chế độ độc tài đang ngày càng thách thức hòa bình và ổn định toàn cầu thông qua đe dọa quân sự, cưỡng ép kinh tế, tấn công mạng và các hoạt động "vùng xám" ở châu Âu, Trung Đông và khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

"Vùng xám" là những hành động không đủ gây ra chiến tranh nhưng khiến các lực lượng an ninh của một nước chịu nhiều áp lực.

Ông Lại nhắc đến việc cản trở chuyến thăm Eswatini dự kiến diễn ra vào tháng 4 của mình, sau khi Đài Loan thông báo Trung Quốc đã gây áp lực lên các quốc gia Ấn Độ Dương, khiến họ không cho phép máy bay của ông bay qua không phận. Cuối cùng, Tổng thống Lại cũng đến được Eswatini, đồng minh duy nhất của Đài Loan ở châu Phi, vào tháng 5.

Ông Lại nhấn mạnh: "Những thách thức này lặp đi lặp lại lời nhắc nhở chúng ta rằng: không một nền dân chủ nào có thể đứng ngoài cuộc trong bối cảnh chủ nghĩa độc tài đang bành trướng".

Nhà lãnh đạo này tuyên bố, Đài Loan, nằm trong "chuỗi đảo thứ nhất" chiến lược, đang đứng ở "tuyến đầu trong việc bảo vệ nền dân chủ" và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm đối phó với những áp lực độc tài cho cộng đồng quốc tế.

Chuỗi đảo thứ nhất gồm Nhật Bản, Đài Loan và Philippines.

Tổng thống Lại khẳng định, Đài Loan sẽ tiếp tục củng cố năng lực tự vệ đồng thời hợp tác với các đối tác dân chủ để nâng cao khả năng chống chịu của xã hội.

Ông Lại nói: "Tôi cảm ơn nước Mỹ vì đã giúp chúng tôi tăng cường khả năng phòng thủ như một phần trong cam kết vững chắc của họ đối với vấn đề an ninh".

Ông khẳng định: "Người dân Đài Loan chưa từng lùi bước trước những thách thức ngày càng tăng từ bên ngoài, và họ sẽ không bao giờ khuất phục trước áp lực. Đài Loan là một quốc gia có chủ quyền, độc lập".

Vai trò của chuỗi cung ứng

Nhà lãnh đạo Đài Loan coi lĩnh vực công nghệ của hòn đảo này là trụ cột hỗ trợ hợp tác dân chủ và an ninh kinh tế toàn cầu.

Theo ông, ngành công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo của Đài Loan được xây dựng thông qua hợp tác lâu dài và lòng tin với các đối tác dân chủ gồm Mỹ, Nhật Bản và các nước châu Âu.

Ông Lại tuyên bố: "Đài Loan sẽ tiếp tục tận dụng thế mạnh công nghệ của mình và hợp tác với những đối tác này để xây dựng các chuỗi cung ứng dân chủ đáng tin cậy và kiên cường hơn".

Tổng thống Lại nhấn mạnh Đài Loan sẵn sàng đóng góp vào việc bảo vệ thương mại tự do và "phát triển các công nghệ hỗ trợ dân chủ".

Chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh này gồm các cuộc thảo luận về khả năng chống chịu của nền quốc phòng, công nghệ dân chủ và hỗ trợ các nền dân chủ đang ở tuyến đầu đối đối phó với áp lực độc tài.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen; Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen; nguyên phó thủ tướng Canada Chrystia Freeland; và cựu bộ trưởng quốc phòng Nhật Bản Kono Taro đã có mặt tại hội nghị này.

Sự ủng hộ của châu Âu

Phát biểu của ông Lại Thanh Đức tập trung vào sự phát triển nền dân chủ của Đài Loan khi hòn đảo này kỷ niệm 30 năm ngày bầu cử tổng thống trực tiếp lần đầu tiên, diễn ra năm 1996. Thời điểm đó, Trung Quốc đã bắn tên lửa không đầu đạn vào vùng biển Đài Loan để thể hiện sự không hài lòng.

Sau đó, Đài Loan tiếp tục củng cố các thể chế dân chủ, thúc đẩy công lý chuyển tiếp (công lý cho các xã hội vừa thoát khỏi chiến tranh hoặc chế độ độc tài) và bảo vệ nhân quyền cũng như "sự đa dạng của các giá trị", Tổng thống Đài Loan chia sẻ.

Những phát biểu của ông Lại Thanh Đức đã cho thấy khả năng của Đài Loan trong việc đóng góp cho nền dân chủ và kinh tế toàn cầu khi vẫn đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ Trung Quốc, Michael Danielsen, Chủ tịch của Taiwan Corner, một tổ chức ủng hộ Đài Loan có trụ sở tại Đan Mạch, bình luận như vậy với hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan.

Đài Loan nên dừng việc tự đánh giá mình chỉ là một "quốc gia nhỏ", ông Danielsen nêu quan điểm, đồng thời lưu ý rằng hòn đảo nằm trong số 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới và có thể đóng vai trò quốc tế lớn hơn.