Tác giả: Chia Fei-mao | 2026-05-19

Tính năng đếm ngược đèn giao thông trên AMap thuộc sở hữu của Alibaba đã làm gia tăng lo ngại tại Đài Loan rằng công nghệ dẫn đường của Trung Quốc có thể được sử dụng để thu thập dữ liệu vị trí nhạy cảm và lập bản đồ hoạt động xung quanh các cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Tính năng này, được triển khai tại Đài Loan vào giữa tháng 4, đã khiến Bộ Kỹ thuật số Đài Loan xếp AMap vào danh mục sản phẩm gây nguy hại đến an ninh thông tin quốc gia. Bộ này đã cấm các cơ quan chính phủ sử dụng ứng dụng này.

Giám đốc Cục An ninh Quốc gia Đài Loan (NSB), ông Thái Minh Ngạn, đã nói với các nhà lập pháp vào đầu tháng 5 rằng AMap thu thập danh bạ liên lạc của người dùng, dữ liệu cuộc gọi và luồng âm thanh, video theo thời gian thực, sau đó truyền dữ liệu này về các máy chủ tại Trung Quốc. Ông cho biết việc thu thập này vẫn tiếp diễn ngay cả sau khi người dùng đã đóng ứng dụng.

Theo Hãng Thông tấn Trung ương Đài Loan, ông Thái nhận định: "Luật an ninh quốc gia của Trung Quốc yêu cầu các công ty Trung Quốc phải chia sẻ dữ liệu doanh nghiệp và dữ liệu người dùng. Do đó, AMap tiềm ẩn những rủi ro tương đối nghiêm trọng về an ninh mạng và an ninh quốc gia".

Cục An ninh Quốc gia (NSB) đã tiến hành một cuộc rà soát nội bộ đối với AMap, phát hiện các quan ngại về an ninh mạng trong 9 trên tổng số 15 hạng mục đánh giá. Viện An ninh mạng Quốc gia Đài Loan đang thực hiện một cuộc đánh giá riêng, với kết quả dự kiến sẽ sớm được công bố.

Làm lộ công khai

Mặc dù lệnh cấm sử dụng AMap chỉ áp dụng đối với các cơ quan chính phủ, nhưng các nhà phân tích cho rằng rủi ro lớn hơn nằm ở cách ứng dụng thu thập thông tin theo thời gian thực từ người dùng phổ thông. Thông qua dữ liệu do cộng đồng đóng góp, AMap có thể xây dựng một bức tranh chi tiết về luồng giao thông, mô hình di chuyển và hoạt động gần các địa điểm nhạy cảm.

Trong một bài xã luận vào tháng 5, tờ Economic Daily News của Đài Loan cảnh báo: "Bản đồ chưa bao giờ chỉ đơn thuần là công cụ dẫn đường. Các mô hình giao thông, dữ liệu phân bố không gian và thông tin chiến lược tiềm tàng mà chúng mang theo đều liên quan đến quản trị lãnh thổ quốc gia và hoạch định quốc phòng, khiến chúng, trên thực tế, trở thành hạ tầng an ninh quốc gia trọng yếu".

Học giả chiến lược an ninh quốc gia Đài Loan Trần Văn Gia nói với tờ Focus News rằng nếu người dùng phổ thông tiếp tục sử dụng AMap, họ có thể vô tình giúp các lực lượng đối địch xây dựng một cơ sở dữ liệu dài hạn về các mô hình di chuyển trên khắp Đài Loan.

Ngay cả khi quân nhân, công chức và giáo viên bị cấm sử dụng ứng dụng này, ông Trần cho rằng dữ liệu từ cư dân lân cận, người thân và các nhà thầu vẫn có thể làm lộ hoạt động xung quanh các căn cứ quân sự, cảng biển, trạm radar và các cơ quan chính phủ.

"Thu thập tình báo hiện đại không còn nhất thiết phải dựa vào hoạt động gián điệp truyền thống. Một số lượng lớn thiết bị dân dụng là đủ để hình thành một 'mạng lưới cảm biến do cộng đồng đóng góp dữ liệu'. Các mô hình hoạt động xã hội, các điểm nút giao thông và cơ sở hạ tầng trọng yếu của Đài Loan có thể dần dần bị ĐCSTQ [Đảng Cộng sản Trung Quốc] biến thành một cơ sở dữ liệu chiến lược có thể phân tích và dự đoán", ông Trần nói.

Kiểm soát dữ liệu

Theo các nhà phân tích, vụ việc cho thấy một thách thức quản lý rộng hơn khi dữ liệu bản đồ ngày càng trở thành một tài sản an ninh quốc gia.

Một khi dữ liệu của AMap được gửi ra nước ngoài, Đài Loan sẽ rất khó có khả năng giám sát việc sử dụng, yêu cầu xóa bỏ hoặc hạn chế việc tái sử dụng dữ liệu, ông Dương Trường Vinh, trợ lý nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia Đài Loan, viết hồi đầu tháng 5.

Ông Dương viết: "Điều mà AMap cho thấy không phải là vấn đề của một ứng dụng đơn lẻ, mà là những rủi ro mang tính cấu trúc do các luồng dữ liệu xuyên biên giới vận hành trong những hệ thống pháp lý khác nhau tạo ra. Đài Loan nên coi dữ liệu là một vấn đề an ninh quốc gia thay vì chỉ đơn thuần là vấn đề thông tin cá nhân; nếu không, Đài Loan sẽ gặp khó khăn trong việc ứng phó hiệu quả với những thách thức dài hạn liên quan".

Giám sát Grab

Những lo ngại này không chỉ dừng lại ở AMap. Nền tảng gọi xe và giao đồ ăn Grab tại Đông Nam Á đã công bố kế hoạch mua lại hoạt động giao đồ ăn foodpanda tại Đài Loan, một thương vụ hiện đang được Ủy ban Thương mại Công bằng Đài Loan xem xét.

Các báo cáo chỉ ra rằng tập đoàn gọi xe Trung Quốc DiDi là một trong những cổ đông lớn của Grab, trong khi một số doanh nghiệp Trung Quốc trước đây cũng đã đầu tư vào Grab và công ty con GrabTaxi.

Nền tảng bản đồ của Grab, GrabMaps, có quan hệ hợp tác sâu rộng với Petal Maps của Huawei, bao gồm các thỏa thuận chia sẻ dữ liệu bản đồ. Grab cũng tăng cường hợp tác với một số công ty xe tự lái của Trung Quốc, bao gồm WeRide và Momenta. Alibaba Cloud là một trong những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây cho Grab.

Nếu Grab hoàn tất việc mua lại foodpanda và gia nhập thị trường Đài Loan, thì hàng nghìn tài xế giao hàng trên thực tế có thể trở thành "người tạo bản đồ", giúp công ty tái dựng nhịp hoạt động của đời sống đô thị, theo nhận định của Black Bear College, một tổ chức vận động về phòng vệ dân sự.

Theo tổ chức này, những dữ liệu như vậy có thể hỗ trợ dẫn đường chính xác cho máy bay không người lái hoặc phục vụ các hoạt động tác chiến đặc biệt trong thời chiến.

Bài xã luận của Economic Daily News kêu gọi chính phủ Đài Loan rà soát các chính sách về thông tin địa lý và thiết lập một cơ chế đánh giá rủi ro dữ liệu xuyên biên giới. Bài viết cho rằng nếu không, Đài Loan có thể trở thành một "cái rây" làm rò rỉ dữ liệu không gian có giá trị cao khi nền kinh tế số phát triển.