Nguồn: Focus và AFP | 2026-06-10

BÌNH NHƯỠNG -- Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước hai ngày hiếm hoi tới Bình Nhưỡng sau khi cam kết đưa quan hệ Trung - Triều lên “tầm cao mới” cùng nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un. Tuy nhiên, điều thu hút sự chú ý lớn nhất lại chính là những gì không được nói ra.

Chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập trong các ngày 8-9/6 là chuyến thăm đầu tiên của ông kể từ năm 2019. Tháp tùng ông có phu nhân Bành Lệ Viện và các quan chức cấp cao.

Ông Tập và bà Bành được ông Kim cùng phu nhân Ri Sol-ju đón tiếp tại sân bay. Tại hội nghị thượng đỉnh, ông Tập cam kết hợp tác với ông Kim về thương mại, nông nghiệp, khoa học, du lịch và y tế, đồng thời kêu gọi tăng cường trao đổi “ở mọi cấp độ và trên mọi lĩnh vực”.

“Bất kể tình hình quốc tế thay đổi thế nào... tình hữu nghị truyền thống giữa Trung Quốc và CHDCNDTT [tên viết tắt của Triều Tiên] sẽ không thay đổi”, ông Tập nói.

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA cho biết hai nhà lãnh đạo đã thông qua một “bản thiết kế mang tầm chiến lược sâu rộng” cho quan hệ Bắc Kinh - Bình Nhưỡng.

Sự im lặng về hạt nhân

Diễn biến đáng chú ý nhất là những gì hai bên đã lược bỏ.

Thông cáo chính thức của cả hai nước đều không đề cập đến vấn đề phi hạt nhân hóa. Thay vào đó, thông cáo của Trung Quốc nhấn mạnh rằng hai bên cần “cùng nhau bảo vệ hòa bình và phát triển khu vực”. Việc lược bỏ này tiếp nối xu hướng bắt đầu từ tháng 9 năm ngoái, khi ngôn ngữ về phi hạt nhân hóa biến khỏi các tuyên bố chung sau chuyến thăm Bắc Kinh của ông Kim để dự một cuộc duyệt binh.

Trong lịch sử, Bắc Kinh luôn phản đối việc Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân, một phần vì lo ngại điều đó có thể thúc đẩy các đồng minh của Mỹ là Hàn Quốc và Nhật Bản phát triển chương trình vũ khí hạt nhân riêng.

“Cách tiếp cận của Trung Quốc đối với Triều Tiên đã thay đổi đáng kể trong bảy năm qua, từ vai trò trung gian cho các cuộc đàm phán Mỹ - Triều về phi hạt nhân hóa sang vai trò một đối tác chiến lược mạnh mẽ trong việc đối phó với Mỹ”, nhà phân tích Hong Min tại viện Korea Institute for National Unification, nói với tờ The New York Times.

Triều Tiên bước vào hội nghị thượng đỉnh với lập trường đã được xác định rõ. Hôm 7/6, một ngày trước khi ông Tập đến, em gái của ông Kim và là cố vấn chính sách quan trọng Kim Yo Jong tuyên bố trên báo Rodong Sinmun rằng vị thế hạt nhân của Bình Nhưỡng là “tuyệt đối không thể thương lượng”.

Theo các nhà phân tích, Bình Nhưỡng coi sự im lặng của Trung Quốc về vấn đề phi hạt nhân hóa trong suốt hội nghị thượng đỉnh là một sự thừa nhận.

“Ông Kim tìm kiếm sự công nhận của Trung Quốc rằng Triều Tiên là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, và ông ấy đã đạt được điều đó thông qua sự im lặng của Trung Quốc về các vấn đề phi hạt nhân hóa”, bà Ellen Kim, Giám đốc các chương trình học thuật tại viện Korea Economic Institute of America (KEIA), nói với hãng thông tấn Yonhap.

Vị thế vững mạnh của ông Kim

Ông Kim tham dự hội nghị thượng đỉnh từ một vị thế đầy tự tin. “Điều cốt lõi là Kim Jong Un có thể đón tiếp Tập Cận Bình từ vị thế vững mạnh. Nếu không, người Triều Tiên sẽ không muốn Trung Quốc đến thăm vào thời điểm họ cảm thấy yếu thế”, ông John Delury, nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Đại học Ewha Womans ở Seoul, nói với NBC News.

Chuyến thăm phản ánh “tầm quan trọng chiến lược ngày càng tăng” của Bình Nhưỡng trong khu vực, đồng thời nâng cao vị thế của ông Kim như một nhà lãnh đạo được cả Trung Quốc và Nga theo đuổi, ông Andrew Yeo, Chủ tịch Quỹ SK-Korea tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Đông Á thuộc Brookings Institution, nói với Yohhap.

Bóng dáng của Nga

Việc ông Tập tái khẳng định ảnh hưởng diễn ra trong bối cảnh Triều Tiên ngày càng nghiêng về phía Moscow. Mặc dù Triều Tiên lâu này phụ thuộc vào Trung Quốc, ông Kim trong những năm gần đây đã đưa đất nước xích lại gần Nga hơn, bao gồm việc cử binh sĩ tham chiến cùng lực lượng Nga tại Ukraine.

Về kinh tế, Triều Tiên vẫn phụ thuộc sâu sắc vào Trung Quốc. Theo Bộ Kinh tế và Tài chính Hàn Quốc, thương mại với Trung Quốc đạt 2,6 tỷ USD, chiếm gần 98% tổng kim ngạch ngoại thương của Triều Tiên trong năm 2024.

Yếu tố Washington

Chuyến thăm Bình Nhưỡng của ông Tập diễn ra chỉ vài tuần sau khi ông tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh. Khi đó, Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo đã xác nhận một “mục tiêu chung” là phi hạt nhân hóa Triều Tiên.

“Chiến lược khu vực rộng lớn hơn của Trung Quốc được lợi từ một quốc gia phên dậu ổn định, được vũ trang mạnh và có cùng định hướng, giúp hấp thụ nguồn lực quân sự của Mỹ và các đồng minh”, ông Seong-Hyon Lee, học giả thỉnh giảng tại Trung tâm Châu Á thuộc Đại học Harvard, nói với AFP.

Nhưng Trung Quốc có thể phải trả giá. Theo bà Ellen Kim tại KEIA, sự im lặng của Bắc Kinh sẽ “vô tình khiến Hàn Quốc đánh giá lại giá trị chiến lược của Trung Quốc với tư cách một đối tác”.