Nguồn: Focus | 2026-07-01

Triều Tiên và Nga đã hoàn tất việc xây dựng một cây cầu đường bộ xuyên biên giới bắc qua sông Tumen. Hai nước đang tiến gần tới việc thiết lập tuyến qua lại bằng phương tiện cơ giới đầu tiên giữa hai nước.

Tuy nhiên, đến nay cây cầu vẫn chưa được đưa vào khai thác, dù trước đó từng được lên lịch khánh thành vào ngày 19/6. Theo một trang tin Hàn Quốc chuyên theo dõi tình hình Triều Tiên, các nguồn tin tại Triều Tiên cho biết việc chậm trễ là do các hạng mục cơ sở hạ tầng và công tác trải nhựa đường ở phía Nga chưa hoàn thành.

Hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA và Đại sứ quán Nga tại Bình Nhưỡng đã thông báo về việc hợp long cầu Khasan-Tumangang từ ngày 21/4.

Cho đến nay, hai nước chỉ có một tuyến kết nối duy nhất trên đất liền: tuyến đường sắt một ray chạy qua Cầu Hữu nghị gần đó. Công trình này được hoàn thành năm 1959.

Theo Frontelligence Insight, khi cầu được mở, cửa khẩu mới tại Khasan ban đầu sẽ vận hành với 5 làn xe và có khả năng tiếp nhận tới 300 phương tiện mỗi ngày, trong đó khoảng 200 lượt dành cho xe chở hàng. Hình ảnh vệ tinh do BBC Verify phân tích cũng cho thấy cây cầu gần hoàn thiện gần thị trấn biên giới Khasan của Nga.

Thống đốc (Lãnh thổ Biển) Primorsky Krai, ông Oleg Kozhemyako, gọi cây cầu là một "tuyến huyết mạch vận tải quan trọng". Ông cho biết sau khi cầu được đưa vào sử dụng, quãng đường từ Vladivostok của Nga đến Rason của Triều Tiên sẽ còn 320 km.

Cách đưa tin đối lập và cuộc diễu hành gây bức xúc

Truyền thông nhà nước Nga và KCNA đã đưa tin nổi bật về lễ hợp long hồi tháng 4. Trái lại, truyền thông nhà nước Trung Quốc như Nhân Dân nhật báo, Thời báo Hoàn cầu và Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin rất ít.

Thay vào đó, Bắc Kinh cử một quan chức cấp cao của Đại sứ quán tới khu vực biên giới của Triều Tiên. Theo Đại sứ quán Trung Quốc tại Bình Nhưỡng, Tham tán Công sứ Wang Congrong đã thăm tỉnh Bắc Hamgyong và Rason từ ngày 25 đến 30/4, thị sát các nhà máy và cửa khẩu Wonjong.

Sự im lặng này diễn ra đồng thời với làn sóng tranh cãi xoay quanh cuộc diễu hành của trẻ em tại Vladivostok ngày 3/5, tức 6 ngày trước lễ kỷ niệm 81 năm phát xít Đức đầu hàng Liên Xô.

Đoạn video do hãng truyền thông Nga Sputnik phát tán cho thấy học sinh tiểu học Trung Quốc diễu hành qua Vladivostok trong quân phục của Bát Lộ quân. Trẻ em Nga và Lào cũng tham gia diễu hành.

Bát Lộ quân là lực lượng cộng sản Trung Quốc chiến đấu chống quân đội Nhật Bản chiếm đóng trong Thế chiến II. Sau đó, lực lượng này trở thành một phần của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc non trẻ.

Hình ảnh những bộ quân phục này đã làm dấy lên tranh cãi, bởi nhiều người theo chủ nghĩa dân tộc Trung Quốc vẫn tiếc nuối việc Vladivostok bị Đế quốc Nga sáp nhập trong thời nhà Thanh.

Năm 1860, triều đại đang suy yếu đã nhượng thành phố này - vốn được người Trung Quốc gọi là Hải Sâm Uy - cho Nga theo Hiệp ước Bắc Kinh, một trong những "hiệp ước bất bình đẳng" giữ vị trí trung tâm trong câu chuyện lịch sử tủi nhục của Trung Quốc.

"Hải Sâm Uy là lãnh thổ Trung Quốc bị Nga chiếm đoạt... và là một phần trong lịch sử hiện đại về việc Trung Quốc đánh mất chủ quyền và chịu quốc nhục", theo một bài bình luận của Đài Phát thanh Quốc tế Đài Loan.

Bên trong Trung Quốc, những người chỉ trích cuộc diễu hành đã lên án chính phủ của họ cho phép diễn ra một cảnh tượng làm giảm nhẹ ý nghĩa của việc mất lãnh thổ trước đây vào tay Nga. Giới chức Trung Quốc được cho là đã kiểm duyệt một số bình luận gay gắt.

Hành lang chiến lược

Dự án cây cầu và vụ tranh cãi ở Vladivostok phản ánh một thực tế rộng lớn hơn đằng sau những lời lẽ nồng ấm: Nga và Triều Tiên ngày càng theo đuổi các ưu tiên riêng theo những cách làm hạn chế ảnh hưởng của Trung Quốc tại Đông Bắc Á.

Cây cầu này cản trở nỗ lực nhiều năm của Trung Quốc nhằm giành quyền tiếp cận trực tiếp Biển Nhật Bản thông qua sông Tumen.

Tổng thống Nga Vladimir Putin và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã nhất trí triển khai dự án cây cầu trong cuộc gặp thượng đỉnh tại Bình Nhưỡng vào tháng 6/2024.

Việc xây dựng bắt đầu tháng 4/2025 với tiến độ rất nhanh.

Ông Lin Zhihao, trợ lý nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia Đài Loan, chuyên về bán đảo Triều Tiên, cho biết tốc độ xây dựng phản ánh mức độ ưu tiên mà Moskva và Bình Nhưỡng hiện dành cho mối quan hệ song phương.

Quan trọng hơn, theo ông Lin, các dữ liệu kỹ thuật công khai cho thấy khoảng tĩnh không dưới cầu mới có độ cao gần như tương tự Cầu đường sắt Hữu nghị Nga-Triều cạnh bên, ước tính chỉ từ 7 đến 10 mét.

Mức độ hạn chế này nghĩa là chỉ các tàu thuyền cỡ nhỏ mới có thể lưu thông trên hạ lưu sông Tumen, qua đó tiếp tục làm suy giảm tham vọng trong nhiều thập kỷ của Bắc Kinh nhằm mở tuyến vận tải biển từ tỉnh Cát Lâm ra Biển Nhật Bản.

Trung Quốc từ lâu đã tìm cách mở rộng khả năng tiếp cận biển tại khu vực ngã 3 biên giới Trung Quốc, Nga và Triều Tiên. Mặc dù Bắc Kinh trên danh nghĩa vẫn duy trì quyền đi lại trên sông theo các thỏa thuận biên giới lịch sử, Nga phần lớn chỉ cho phép tàu cá hoạt động theo mùa thay vì tàu thuyền thương mại.

Ông Lin nói với Epoch Times rằng cây cầu mới và hạ tầng đường sắt hiện hữu nhiều khả năng sẽ khiến các tỉnh Đông Bắc của Trung Quốc về cơ bản vẫn trong tình trạng không có lối ra biển.

"Dường như cả Moskva lẫn Bình Nhưỡng đều không sẵn sàng thay đổi đáng kể trật tự hiện tại", ông nhận định.

Ngoại giao hai hướng

Cây cầu phản ánh cách tiếp cận ngày càng linh hoạt của Triều Tiên đối với Bắc Kinh và Moskva. Bình Nhưỡng dường như không còn quyết tâm duy trì một khối tam giác thống nhất, mà đang ưu tiên Nga hơn Trung Quốc.

Daily NK Japan, dẫn lời bà Patricia Kim, nghiên cứu viên tại Viện Brookings, cho biết nhiều nhà phân tích Mỹ hiện cho rằng Bình Nhưỡng đang theo đuổi chiến lược "ngoại giao hai hướng", theo đó Triều Tiên sẽ mở rộng hợp tác quân sự và chiến lược với Nga, đồng thời điều chỉnh quan hệ với Trung Quốc dựa trên các lợi ích kinh tế.

Ông Lâm cho rằng trình tự đối ngoại của Bình Nhưỡng có vẻ đã được tính toán kỹ.

"Đối với Triều Tiên, thứ tự ưu tiên là Nga trước tiên, sau đó là Trung Quốc và cuối cùng là Mỹ", ông nói.

Cây cầu được kỳ vọng sẽ giúp Triều Tiên giảm phụ thuộc vào việc trung chuyển qua Trung Quốc, và dự kiến sẽ tăng cường kết nối hậu cần giữa Moskva và Bình Nhưỡng, đặc biệt giữa lúc các chính phủ phương Tây tiếp tục lên án việc Triều Tiên cung cấp vũ khí cho cuộc chiến của Nga tại Ukraine. Trong khi đó, Bắc Kinh vẫn tỏ ra đặc biệt kiềm chế khi đề cập cả đến cây cầu này lẫn cuộc tranh cãi xoay quanh cuộc diễu hành tại Vladivostok.