Nguồn: AFP và Focus | 2026-07-06

ĐÀI BẮC -- Một tàu chở hàng treo cờ Singapore đã tuân thủ khi Hải cảnh Trung Quốc (CCG) yêu cầu cung cấp thông tin về thủy thủ đoàn và đích đến trong một chiến dịch của Trung Quốc ngoài khơi Đài Loan hồi tháng 6, một quan chức Cảnh sát biển Đài Loan nói với AFP hôm 3/7.

Cảnh sát biển Đài Loan cho biết đây là trường hợp đầu tiên được biết đến trong đó một tàu thương mại nước ngoài tuân thủ yêu cầu cung cấp thông tin của CCG tại vùng biển quanh Đài Loan.

Vị quan chức cấp cao cho biết, Đài Loan trước đó đã thông báo cho các tàu không phản hồi các thông điệp vô tuyến của phía Trung Quốc và liên hệ với Cảnh sát biển Đài Loan nếu cần hỗ trợ, trong nỗ lực giúp cộng đồng quốc tế "hiểu rằng Trung Quốc không có quyền tài phán tại đây".

Con tàu treo cờ Singapore do tập đoàn vận tải biển Đài Loan Evergreen khai thác đang ở vị trí cách mũi cực nam Đài Loan khoảng 72 km về phía tây nam vào ngày 7/6 thì bị một tàu CCG liên lạc và yêu cầu cung cấp số người có mặt trên tàu và cảng đến.

Lần tuân thủ đầu tiên

Một thành viên thủy thủ đoàn người Trung Quốc đã hợp tác với yêu cầu này, vị quan chức giấu tên nói với AFP.

Vị này cho biết đây là lần đầu tiên Cảnh sát biển Đài Loan ghi nhận một tàu CCG yêu cầu một tàu thương mại nước ngoài cung cấp thông tin tại vùng biển quanh Đài Loan.

"Ngay trong hôm đó, chúng tôi đã phát thông báo tới tất cả các tàu chở hàng, yêu cầu họ không trả lời các câu hỏi từ các tàu của chính phủ Trung Quốc", vị quan chức nói.

"Chúng tôi nghe thấy có liên lạc vô tuyến gửi tới ba tàu hàng, nhưng chỉ tàu này phản hồi, cho biết họ đang tới cảng nào. Sau đó chúng tôi mới biết người trả lời qua vô tuyến là một thủy thủ người Trung Quốc".

Vị quan chức cho biết công dân Trung Quốc này -- một trong 15 người Trung Quốc trong tổng số 21 thành viên thủy thủ đoàn -- có thể đã cảm thấy buộc phải trả lời vì "lo sợ" chính phủ Trung Quốc, hoặc cũng có thể "họ đã phối hợp từ trước" với CCG.

Hai tàu còn lại -- treo cờ Liberia và Benin -- đang ở ngoài khơi bờ biển phía đông Đài Loan khi bị CCG liên lạc vào ngày 9/6, nhưng đều không tuân thủ yêu cầu.

"Chiến tranh nhận thức"

Truyền thông nhà nước Trung Quốc trước đó cho biết "chiến dịch thực thi pháp luật" của các tàu Trung Quốc gần Đài Loan trong tháng trước là nhằm đáp trả các cuộc đàm phán giữa Nhật Bản và Philippines về việc phân định ranh giới trên vùng biển phía đông Đài Loan. Trung Quốc trong 10 ngày đã tiến hành 3 đợt hoạt động hàng hải mang tính xâm phạm.

Trung Quốc khẳng định Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình, và gọi các cuộc đàm phán trên là "bất hợp pháp" và tuyên bố có quyền kiểm soát độc quyền đối với các vùng biển trên.

Đài Loan chỉ trích chiến dịch của Trung Quốc trong tháng 6 là hành động "khiêu khích" và là "chủ nghĩa bành trướng trá hình".

Các văn phòng đại diện của Anh, Đức và Pháp tại Đài Bắc cũng bày tỏ quan ngại về "hoạt động mới" của Trung Quốc.

Vị quan chức Đài Loan cho biết Đài Loan đã triển khai 8 tàu Cảnh sát biển để bám theo 8 tàu CCG và các tàu khác của chính phủ Trung Quốc trong chiến dịch trên.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã gia tăng sức ép quân sự đối với Đài Loan và tiến hành nhiều cuộc tập trận quy mô lớn.

Trong khi nguy cơ Đài Loan bị xâm lược hoặc phong tỏa luôn hiện hữu, các nhà phân tích cho rằng Trung Quốc có thể tiến hành cách ly hàng hải do lực lượng thực thi pháp luật dẫn đầu để kiểm soát vận tải thương mại quanh hòn đảo.

Tuy nhiên, vị quan chức bác bỏ lo ngại rằng Trung Quốc có thể áp đặt quyền kiểm soát hoàn toàn đối với vùng biển phía đông Đài Loan.

"Theo góc nhìn hiện nay của chúng tôi, tình hình sẽ không đến mức đó. Vùng biển phía đông đơn giản là quá rộng lớn", vị quan chức nói.

"Trên thực tế, họ đang dùng những hành động này để tuyên bố với thế giới bên ngoài rằng họ thực thi quyền tài phán đối với vùng biển phía đông Đài Loan. Đây là điển hình của chiến tranh nhận thức".

Vị quan chức nói trước đây các hoạt động của Trung Quốc tại vùng biển này chỉ là "rải rác", nhưng hiện đã trở nên "thường xuyên hơn và tăng cường hơn."