Oleh AFP dan Liz Lagniton | 2026-05-11

MANILA -- Pengawal Pantai Filipina pada 7 Mei melaporkan bahawa mereka mengerahkan pesawat untuk memberi amaran melalui radio kepada kapal penyelidik China yang beroperasi berhampiran terumbu yang dipertikaikan di Kepulauan Spratly. Manila menuduh Beijing menjalankan aktiviti saintifik tanpa kebenaran di dalam Zon Ekonomi Eksklusif (ZEE) negara itu.

Kapal China Xiang Yang Hong 33, yang berkebolehan untuk menyokong kapal boleh tenggelam, dikesan berhampiran Terumbu Iroquois di hujung selatan Reed Bank, kawasan yang dipercayai mengandungi rizab gas asli dan minyak yang banyak.

Pihak berkuasa Filipina menyatakan bahawa kapal tersebut sedang menghantar bot perkhidmatan ke arah terumbu semasa operasi itu, "mengesahkan operasi penyelidikan saintifik marin tanpa kebenaran yang berlanjutan."

Kerumunan kapal

Semasa penerbangan rondaan itu, pengawal pantai melihat 41 kapal yang disyaki sebagai "kapal militia maritim" China berlabuh berhampiran Terumbu Iroquois dan Pulau Thitu yang dikuasai Filipina. Pulau itu menjadi rumah kepada kira-kira 400 penduduk serta mempunyai sebuah stesen pengawal pantai yang baru ditubuhkan.

"Kehadiran kapal penyelidik dan kerumunan kapal Militia Maritim China secara besar-besaran merupakan satu pencerobohan serius terhadap hak kedaulatan dan bidang kuasa maritim Filipina," kata Pengawal Pantai Filipina dalam satu kenyataan.

"Kami akan terus mencabar sebarang aktiviti haram yang menjejaskan kedaulatan dan hak kedaulatan kami," kata Komandan Pengawal Pantai Filipina, Laksamana Ronnie Gil Gavan, menurut Reuters.

Xiang Yang Hong 33 telah dipantau berhampiran beberapa ciri-ciri geografi yang dituntut oleh Filipina sejak beberapa minggu kebelakangan ini, termasuk Beting Sabina dan Beting Second Thomas. Kedua-dua kawasan itu sering menjadi titik konflik antara pasukan tentera China dan Filipina.

Tekanan maritim

Pertembungan terbaru itu menyusuli operasi Filipina yang lain pada 3 Mei, apabila pihak berkuasa mengerahkan pesawat dan kapal di bawah perintah Presiden Ferdinand Marcos Jr. untuk mencabar empat kapal penyelidik China yang dikesan merentasi pelbagai kawasan dalam ZEE Manila.

Pemantauan Filipina mengenal pasti kapal-kapal tersebut sebagai Xiang Yang Hong 33, Shi Yan 1, Jia Geng dan Zhuhaiyun. Manila menggambarkan keempat-empat kapal itu sebagai kapal penyelidik khusus yang berkebolehan melakukan pemetaan laut dalam, tinjauan akustik dan penempatan sistem tanpa pemandu.

"Kami tidak akan bertolak ansur dengan sebarang penyelidikan saintifik marin haram yang dijalankan tanpa persetujuan kerajaan kami," kata Gavan pada 3 Mei.

Tuntutan bersaing

Manila menyatakan bahawa operasi China melanggar hak kedaulatan Filipina dan Konvensyen Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu mengenai Undang-Undang Laut. Konvensyen tersebut memerlukan kelulusan daripada negara pantai untuk penyelidikan saintifik yang dijalankan dalam ZEE.

Beijing, yang menuntut sebahagian besar Laut China Selatan walaupun kesnya ditolak oleh tribunal antarabangsa pada 2016, mempertahankan operasi tersebut sebagai sah dan menyatakan bahawa pulau-pulau serta terumbu yang terlibat adalah wilayah China.

Sementara itu, aktivis awam daripada gabungan Atin Ito ("Ini Milik Kami") pada 3 Mei menjalankan misi simbolik menanam bendera di Sandy Cay. Tindakan itu merupakan satu lagi langkah untuk memperkukuh kehadiran Manila di perairan yang dipertikaikan itu.

Wakil Rakyat Akbayan Dadah Kiram Ismula, yang menyertai misi tersebut, berkata bahawa rakyat Filipina melihat kapal pengawal pantai dan kapal tentera laut China berhampiran semasa operasi itu dijalankan.

"Ada sebuah kapal China yang cuba mengejar kami," kata Ismula kepada pemberita, menurut Philippine Star.

Angkatan Bersenjata Filipina kemudiannya menggambarkan operasi itu sebagai "satu tuntutan kuat terhadap hak kedaulatan kami dan tunjuk perasaan kewarganegaraan aktif dalam menghadapi cabaran luar."

Pihak tentera Filipina secara berasingan melaporkan bahawa mereka memantau 62 kapal tentera laut dan pengawal pantai China di seluruh kawasan utama Laut Filipina Barat pada bulan April. Antara kawasan yang dipantau termasuk Beting Scarborough, Beting Second Thomas, Beting Sabina dan Pulau Thitu.