Ayon sa AFP at kay Liz Lagniton | 2026-05-11

MANILA -- Sinabi ng Philippine Coast Guard noong Mayo 7 na nagpadala ito ng aircraft upang magbigay ng radio warning sa isang barkong pananaliksik ng Tsina na naglalayag malapit sa pinagtatalunang reef sa Spratly Islands. Inakusahan ng Maynila ang Beijing ng pagsasagawa ng walang pahintulot na siyentipikong aktibidad sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ) ng bansa.

Ang barkong Tsino na Xiang Yang Hong 33, na kayang sumuporta ng mga submersible craft, ay namataan malapit sa Iroquois Reef sa katimugang bahagi ng Reed Bank, isang lugar na pinaniniwalaang may malalaking reserba ng natural gas at langis.

Ayon sa mga awtoridad ng Pilipinas, nagpadala umano ang barko ng isang service boat patungo sa reef habang isinasagawa ang operasyon, na "nagkukumpirma ng nagpapatuloy na walang pahintulot na marine scientific research operations."

Dagsa ng mga barko

Sa isinagawang patrol flight, namataan ng coast guard ang 41 pinaghihinalaang "maritime militia vessel" ng Tsina na nakadaong malapit sa Iroquois Reef at sa Pag-asa Island na hawak ng Pilipinas, kung saan nakatira ang humigit-kumulang 400 residente at may bagong tayong coast guard station.

"Ang presensya ng barkong pananaliksik at ang malawakang pagdagsa ng mga barko ng Chinese Maritime Militia ay seryosong paglabag sa mga karapatang soberanya at hurisdiksyong pandagat ng Pilipinas," ayon sa pahayag ng Philippine Coast Guard.

"Patuloy naming hahamunin ang anumang ilegal na aktibidad na sumisira sa ating soberanya at mga karapatang soberano," sabi ni Philippine Coast Guard Commandant Admiral Ronnie Gil Gavan, ayon sa Reuters.

Ilang linggo nang binabantayan ang Xiang Yang Hong 33 malapit sa ilang bahagi ng katubigang inaangkin ng Pilipinas, kabilang ang Sabina Shoal at Second Thomas Shoal, na kapwa madalas na pinagmumulan ng tensyon sa pagitan ng mga puwersa ng Tsina at Pilipinas.

Presyur sa karagatan

Kasunod ito ng isa pang operasyon ng Pilipinas noong Mayo 3, nang magpadala ang mga awtoridad ng mga sasakyang panghimpapawid at mga barko sa ilalim ng utos ni Pangulong Ferdinand Marcos Jr. upang hamunin ang apat na barkong pananaliksik ng Tsina na namataan sa iba't ibang bahagi ng EEZ ng Maynila.

Kinilala ng Philippine monitoring ang mga barko bilang Xiang Yang Hong 33, Shi Yan 1, Jia Geng at Zhuhaiyun, na inilarawan ng Maynila bilang mga barko para sa dalubhasang pananaliksik na kayang magsagawa ng deep-sea mapping, acoustic survey at paglunsad ng mga unmanned system.

"Hindi namin kukunsintihin ang anumang ilegal na marine scientific research na isinasagawa nang walang pahintulot ng aming gobyerno," sabi ni Gavan noong Mayo 3.

Magkakatunggaling mga pag-angkin

Sinabi ng Maynila na nilabag ng mga operasyon ng Tsina ang mga karapatang soberanya ng Pilipinas at ang United Nations Convention on the Law of the Sea, na nag-aatas ng pahintulot mula sa isang coastal state para sa anumang scientific research na isinasagawa sa loob ng isang EEZ.

Ipinagtanggol ng Beijing, na nag-aangkin sa malaking bahagi ng South China Sea sa kabila ng pagbasura ng isang international tribunal sa kaso nito noong 2016, ang mga operasyon bilang legal at sinabing teritoryo ng Tsina ang mga sangkot na isla at bahura.

Samantala, nagsagawa noong Mayo 3 ng simbolikong misyon sa pagtatanim ng watawat sa Sandy Cay ang mga sibilyang aktibista mula sa koalisyong Atin Ito ("This Is Ours"), bilang bahagi ng hakbang na naglalayong palakasin ang presensya ng Maynila sa pinagtatalunang katubigan.

Sinabi ni Akbayan Rep. Dadah Kiram Ismula, na kabilang sa misyon, na namataan ng mga Pilipino ang mga barko ng coast guard at navy ng Tsina malapit sa lugar habang isinasagawa ang operasyon.

"May isang barko ng Tsina na nagtangkang humabol sa amin," sabi ni Ismula sa mga reporter, ayon sa Philippine Star.

Kalaunan, inilarawan ng Armed Forces of the Philippines ang operasyon bilang "matibay na paggigiit ng ating mga karapatang soberanya at pagpapakita ng aktibong pagkamamamayan sa harap ng mga panlabas na hamon."

Iniulat din ng militar ng Pilipinas na binabantayan nito ang 62 barko ng navy at coast guard ng Tsina sa mahahalagang bahagi ng West Philippine Sea noong Abril, kabilang ang Scarborough Shoal, Ayungin Shoal, Sabina Shoal, at Pag-asa Island.