![Si Lai Chung-chiang (kaliwa) ng Economic Democracy Union ng Taiwan, at ang kanyang mga tagasuporta ay may hawak na placard na nanunuya kay Pangulong Xi Jinping ng Tsina at kay Cheng Li-wun, pinuno ng Kuomintang (KMT) Party ng Taiwan, sa isang kilos-protesta sa labas ng punong tanggapan ng KMT sa Taipei noong Abril 14. [Courtesy of Economic Democracy Union]](/gc9/images/2026/04/16/55599-edu_protest_1__20260414-370_237.webp)
Ayon kay Joyce Huang |
Ayon sa mga aktibistang pro-democracy sa Taipei, inilagay sa panganib ng Kuomintang (KMT) Party Chairwoman Cheng Li-wun ng Taiwan ang pandaigdigang legal na katayuan ng demokratikong isla sa paghiling ng pahintulot kay Pangulong Xi Jinping ng Tsina para sa paglahok ng Taiwan sa mga pandaigdigang organisasyon.
Ang KMT ang pangunahing oposisyong partido sa Taiwan. Pinamumunuan nito ang isang koalisyon na may kontrol sa parlamento at isinusulong ang mas malapit na ugnayan sa Beijing.
Umani ng batikos si Cheng sa Taiwan noong nakaraang linggo matapos bumiyahe patungong Tsina para makipagpulong kay Xi. Siya ang kauna-unahang tagapangulo ng Kuomintang na bumisita sa Tsina sa nakalipas na 10 taon.
"Ito ay tiyak na isang hakbang paatras," sabi ni Lai Chung-chiang, isang abogado sa karapatang pantao at convenor ng Economic Democracy Union (EDU), isang grupong sibiko, sa Focus.
![Bumisita si KMT Chairwoman Cheng Li-wun (kaliwa) sa pabrika ng de-kuryenteng sasakyan ng Xiaomi Corp. sa Beijing noong Abril 12 bago tapusin ang kanyang anim na araw na pagbisita sa Tsina. [Courtesy of KMT]](/gc9/images/2026/04/16/55597-kmt_s_cheng_2_20260412-370_237.webp)
Dagdag pa niya, "Sinunod ni Cheng ang kagustuhan ng Beijing na muling ibaba ang katayuan ng Taiwan bilang isang lalawigan ng Tsina, na hindi makakatulong sa pagpapalawak ng pandaigdigang pagkilala sa Taiwan."
Ibinigay ni Lai ang pahayag matapos siyang magprotesta kasama ang mga tagasuporta ng EDU sa harap ng punong tanggapan ng KMT sa Taipei noong Abril 14.
'Huwad na kapayapaan'
Ayon sa mga nagpoprotesta, ang pagsuporta ni Cheng sa retorikang "one China" ng Beijing sa kanyang pagbisita sa Tsina ay maaaring magdulot ng "huwad na kapayapaan" sa Taiwan habang nakikipagsabwatan siya sa mga plano ni Xi na isama ang Taiwan sa ilalim ng Tsina.
Itinuturing ng Tsina ang Taiwan bilang isang rebeldeng lalawigan at paulit-ulit na nagbanta na sakupin ito.
Sa kanilang pagpupulong noong Abril 10, muling kinumpirma nina Cheng at Xi ang "1992 consensus" -- isang tahimik na pagkakaunawaan na nabuo ng Beijing at ng noo’y pamahalaang KMT ng Taiwan noong 1992. Nakasaad dito na mayroong "isang Tsina," ngunit may kanya-kanyang interpretasyon ang bawat panig sa kahulugan ng konseptong ito.
Matapos ang kanilang pag-uusap, sinabi ni Cheng sa isang press conference sa Beijing na hiniling niya sa Tsina na suportahan ang pagpasok ng Taiwan sa mga pandaigdigang organisasyon gaya ng World Health Assembly (WHA), International Civil Aviation Organization (ICAO), Regional Comprehensive Economic Partnership (RCEP), at Comprehensive and Progressive Agreement for Trans-Pacific Partnership (CPTPP).
Walang kumpirmasyon
Nang tanungin kung paano tumugon si Xi sa kanyang kahilingan, sinabi ni Cheng na "napakapositibo ang naging tugon" ni Xi, ayon sa ulat ng Central News Agency ng Taiwan.
Ngunit hindi binanggit ng state media ng Tsina ang umano’y kahilingan ni Cheng na maisama ang Taiwan sa mga pandaigdigang organisasyon.
Hindi rin ito lumitaw sa inilabas na anunsyo ng Beijing hinggil sa 10 prayoridad na patakaran para sa Taiwan noong Abril 12.
Ayon kay Lai ng EDU, ang pananahimik ng Beijing ay maaaring nangangahulugang "binalewala o tinanggihan" ni Xi ang panukala ni Cheng para palakasin ang pandaigdigang partisipasyon ng Taiwan.
Ayon kay Lai, kahit tinanggap ni Xi ang kahilingan ni Cheng, maaari pa rin niyang gawing kondisyon ang paglahok ng Taiwan sa mga pandaigdigang forum sa hinaharap kapalit ng pagsunod nito sa Tsina bilang isang rebeldeng lalawigan.
Pambu-bully ng Beijing
Sa pahintulot ng Beijing, nakadalo ang Taiwan sa mga sesyon ng WHA, ang pangunahing lupon ng pagpapasya ng World Health Organization, bilang tagamasid sa ilalim ng katawagang "Chinese Taipei" mula 2009 hanggang 2016. Saklaw ng panahong iyon ang dalawang termino ni Ma Ying-jeou, kasapi ng KMT, bilang pangulo ng Taiwan (2008 hanggang 2016).
Ngunit mula noong 2016, nang muling makuha ng Democratic Progressive Party (DPP) ang pagkapangulo, hinarang na ng Beijing ang paglahok ng Taiwan sa mga sesyon ng World Health Assembly (WHA).
Mas matagal pang hindi nakadalo ang Taiwan sa mga sesyon ng ICAO assembly, na nagsimula pa noong 2013.
Iginiit ng Democratic Progressive Party (DPP) na ang Taiwan ay isang malayang soberanong estado. Tinututulan nito ang "one China principle" ng Beijing at ang 1992 consensus.
Noong huling bahagi ng Marso, hindi dumalo ang Taipei sa isang mataas na antas na pagpupulong ng World Trade Organization (WTO), ang kauna-unahang pagkakataon mula nang sumali ito sa WTO noong 2002. Tinukoy ng bansang Cameroon, na host ng pagpupulong, ang demokratikong isla bilang "Taiwan, Province of China" sa mga dokumentong ibinigay sa delegasyon ng Taiwan bago ang pagpupulong.
Naghain ng "matinding protesta" ang Foreign Ministry ng Taiwan laban sa Cameroon, na ayon sa kagawaran ay walang ipinakitang intensyon na lutasin ang sigalot.
Legal na katayuan
Ayon kay Lai ng EDU, sa ilalim ng pamumuno ng Democratic Progressive Party (DPP), nagsikap ang Taiwan na makakuha ng pandaigdigang suporta para sa paglahok o "makabuluhang partisipasyon" nito sa pandaigdigang komunidad.
Iyon ang tamang landas na dapat tahakin, sa halip na hayaang tawagin ng Beijing ang Taiwan bilang bahagi ng Tsina, aniya.
Sa pahayag ng Foreign Ministry ng Taiwan noong Abril 10, muling iginiit nito na may "ganap na karapatan ang Taiwan na lumahok sa mga pandaigdigang organisasyon kabilang ang United Nations. At walang kapangyarihan ang Tsina na makialam dito."
Ayon sa Mainland Affairs Council (MAC), bukod sa pagpapahina sa pandaigdigang legal na katayuan ng Taiwan, ang paglalarawan ni Cheng sa ugnayan sa pagitan ng magkabilang panig ng Taiwan Strait bilang isang panloob na usapin ng Tsina ay maaaring makaapekto sa pandaigdigang suporta para sa Taiwan.
"Kung ilalarawan ang isyu ng Taiwan bilang panloob na usapin ng Tsina, nagdudulot ito ng pangamba kung paano makikialam ang pandaigdigang komunidad kapag nahaharap ang Taiwan sa mga suliranin," sinabi ni MAC Deputy Minister Liang Wen-chieh sa isang press conference sa Taipei noong Abril 10.
Samantala, hinikayat ng American Institute in Taiwan (AIT), ang diplomatikong himpilan ng Washington sa Taipei, ang Tsina na makipag-ugnayan sa "walang kundisyong diyalogo" sa mga demokratikong nahalal na awtoridad ng Taiwan, pati na rin sa lahat ng partidong pampulitika sa Taiwan.
"Inaasahan namin na malulutas ang mga pagkakaiba sa pagitan ng magkabilang panig ng Strait sa mapayapang paraan, nang walang pamimilit, at sa paraang katanggap-tanggap sa mga mamamayan ng magkabilang panig ng Strait," ayon sa pahayag ng American Institute in Taiwan (AIT) noong Abril 10.