Ayon kay Chelsea Robin | 2026-06-03

Sa isang makasaysayang pagpapakita ng Typhon Mid-Range Capability system, nagsagawa ang mga militar ng Estados Unidos at Pilipinas ng kauna-unahang test-fire ng Tomahawk cruise missile mula sa teritoryo ng Pilipinas, na nagpapakita ng mas matibay na paninindigan sa pinagsamang puwersang pandepensa sa rehiyon.

Inilunsad ang missile mula sa isang Typhon system sa Tacloban Airport noong Mayo 5 ng 1st Multi-Domain Task Force ng U.S. Army at ng Philippine Army Artillery Regiment, sinabi ni Philippine Marine Corps Col. Dennis Hernandez, tagapagsalita ng Armed Forces of the Philippines para sa Balikatan 2026, sa mga mamamahayag.

Tumpak na paglulunsad

Humigit-kumulang isang oras matapos ang paglulunsad, tumama ang missile sa target nito sa Fort Magsaysay sa Laur, Nueva Ecija. Walang dalang pampasabog ang bala, dahil idinisenyo ang pagsubok upang patunayan ang katumpakan nito sa halip na ang mapanirang epekto, sabi ni Col. Dennis Hernandez ng Philippine Marine Corps.

"Napakatumpak ng missile. Sabihin nating kung gusto mong patamaan ang isang bintana mula sa malayo, direkta itong tatama sa mismong bintanang iyon," sabi ni Hernandez sa Defense News.

Bilang bahagi ng Balikatan 2026, sinuportahan ng paglulunsad ang night land maneuver exercise ng 25th Infantry Division sa Fort Magsaysay.

Mahigit 17,000 tauhan mula sa Estados Unidos, Pilipinas, Australia, Canada, France, Japan, at New Zealand ang lumahok sa mga pagsasanay ngayong taon.

Saklaw ng operasyon

Ang Tomahawk ay isang subsonic, long-range cruise missile na may kakayahang tumama sa mga target na mahigit 1,500km ang layo, habang ang mas bagong variant ay umaabot sa mahigit 1,800km. Sa pamamagitan ng pagpapanatili ng flight profile na 30 hanggang 50 metro lamang sa itaas ng lupa, epektibo nitong naiilagan ang radar detection.

Ang mga bagong variant ay nagtataglay ng two-way data link na nagbibigay-daan sa in-flight retargeting, na nagpapahintulot sa mga operator na baguhin ang puntirya ng missile matapos ang paglulunsad kung magbabago ang sitwasyong pantaktika, ayon sa Army Recognition.

Nagsisilbing mobile, ground-based launcher ng missile ang Typhon Mid-Range Capability. Bahagi ito ng long-range precision strike modernization portfolio ng U.S. Army, na tumutulay sa puwang sa pagitan ng 500km na pinakamataas na abot ng Precision Strike Missile at sa 3,500km na abot ng Long-Range Hypersonic Weapon.

Kapag nakatalaga sa Luzon, kayang saklawin ng mga Typhon missile ang buong Luzon Strait -- ang mahalagang dugtungan sa pagitan ng Philippine Sea at South China Sea -- na naglalagay sa baybayin ng Tsina sa abot nito, ayon sa mga opisyal ng U.S. Army.

Estratehikong pahiwatig

Ang live-fire test ay isang "watershed moment" na inaasahang "magbabago" sa balanse ng kapangyarihan sa South China Sea, ayon sa mga analyst. "Mula sa heopolitikal na pananaw, ang live-fire event ay nagbibigay ng kalkulado ngunit malinaw na estratehikong pahiwatig na ang Maynila ay unti-unting lumilipat mula sa isang purong panteritoryong posisyong pandepensa patungo sa isang mas pinagsanib na arkitektura ng puwersang pandepensa ng mga alyado na malapit na nakahanay sa nagbabagong doktrinang pandigma ng U.S. sa Indo-Pacific," ulat ng Defence Security Asia.

Ipinahayag ng isang tagapagsalita ng U.S. Indo-Pacific Command sa Janes na ang mga ground-based capability sa Balikatan ay "idinisenyo upang pahusayin ang magkasanib na kakayahan at kahandaang militar," na nagpapakita ng "pangmatagalang suporta" na ibinibigay sa mga katuwang sa rehiyon upang matiyak "ang kapayapaan at kasaganaan ng rehiyon."

Panrehiyong saklaw

Mabilis na lumawak ang panrehiyong saklaw ng Typhon system simula noong pasinaya nito sa Pilipinas noong Abril 2024, na sinundan ng isang malaking pampublikong pagtampok sa Japan habang ginaganap ang Exercise Resolute Dragon 2025.

Bagama't hindi pinaputok ang sistema habang nakatalaga ito sa Japan mula Setyembre 11 hanggang 25, nagpahiwatig ang presensya nito ng isang makabuluhang pagbabago sa pinagsamang depensa ng rehiyon.

"Isa itong sistemang nakasakay sa trak at nakakarga sa trailer na kayang i-deploy sa mga baku-bako at liblib na lugar," ani U.S. Army Col. Wade Germann sa mga mamamahayag sa isang air station sa Iwakuni sa panahon ng Resolute Dragon.

"Maaaring palakasin ang puwersang pandepensa laban sa mga armadong pag-atake habang lalong tumitindi ang sitwasyong panseguridad sa paligid ng Japan," sabi ng isang tagapagsalita ng Self-Defense Forces ng Japan sa AFP.

Parehong itinuturing ng Pilipinas at Japan ang Typhon system bilang isang mahalagang kagamitan para sa puwersang pandepensa at pagtatanggol sa teritoryo, partikular na habang pinatitindi ng Beijing ang panggigipit militar sa buong Indo-Pacific.

Sa pamamagitan ng pagbibigay ng mobile at ground-based counter-strike capability, pinapayagan ng sistema ang parehong bansa na magpakita ng kapangyarihan mula sa kani-kanilang kapuluan patungo sa mga pinag-aagawang koridor pandagat.

Binigyang-diin ng Maynila ang estratehikong pangangailangang ito noong Disyembre, kung saan kinumpirma nito ang mga plano na tuluyang bilhin ang sistema upang pangalagaan ang mga soberanong interes nito sa karagatan.

Tutol ang Tsina

Paulit-ulit na tinutulan ng Tsina ang presensya ng Typhon launcher sa Pilipinas at Japan, dahil sa mga long-range strike capability nito -- partikular kapag armado ng mga Tomahawk missile.

Sa isang briefing noong Mayo 5, ipinahiwatig ng tagapagsalita ng Chinese Foreign Ministry na si Lin Jian na ang pagtatalaga ng Typhon system ay maaaring magdulot ng kawalang-katatagan sa panseguridad ng rehiyon at posibleng humikayat ng isang arms race, at binanggit na ang Tsina ay "nagpapahayag ng matinding pagkadismaya at mariing pagtutol dito."

Sa kabaligtaran, parehong pinaninindigan ng Pilipinas at Japan na ang Typhon system na gawa ng U.S. ay mahalaga sa katatagan ng rehiyon. Sa pamamagitan ng pagpapalakas ng kanilang sama-samang puwersang pandepensa at pagtatanggol sa teritoryo, nagsisilbing mahalagang panimbang ang sistema sa tumitinding panggigipit militar ng Beijing sa buong Indo-Pacific.