Nguồn: Focus | 2026-02-11

Quân đội Mỹ đã bắt giữ một tàu chở dầu bị trừng phạt tại Ấn Độ Dương, được cho là đang tới Trung Quốc, sau khi theo dõi con tàu này hơn 10.000 hải lý kể từ vùng Caribe.

Hoạt động này đánh dấu vụ bắt giữ tàu mới nhất nhằm vào các dòng dầu phi pháp chảy tới Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), và nêu bật khả năng của Washington trong việc định vị và chặn giữ các tàu hoạt động ở xa vùng biển Mỹ.

Hải quân Mỹ đã bắt giữ tàu chở dầu Aquila II trong đêm 8 - 9/2 tại khu vực trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Mỹ, sau cuộc truy đuổi kéo dài nhiều tuần bắt đầu gần Venezuela từ đầu tháng 1.

Để theo dõi con tàu, lực lượng Mỹ duy trì liên lạc qua nhiều vùng đại dương bằng cách sử dụng hình ảnh vệ tinh và quan sát trên mặt biển.

Giới chức Mỹ mô tả vụ này là một phần của chiến dịch thực thi trừng phạt đang mở rộng nhằm cắt đứt các chuyến hàng chở dầu liên quan đến Nga và Venezuela, bao gồm dầu thô hướng tới Trung Quốc, đồng thời phá vỡ cái mà Washington gọi là "hạm đội bóng tối" được sử dụng để vận chuyển dầu bị trừng phạt qua các thị trường toàn cầu.

“Chỉ đạo duy nhất tôi đưa ra cho các chỉ huy quân sự là không để bất kỳ chiếc nào thoát”, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố, và cam kết sẽ bắt giữ mọi tàu còn lại.

Cuộc truy đuổi bắt đầu sau khi một số tàu chở dầu rời vùng biển Venezuela sau khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ bắt giữ nhà độc tài khi đó là Nicolás Maduro vào ngày 3/1.

Con tàu đã "chạy trong bóng tối"

Các công ty tình báo hàng hải ghi nhận Aquila II hoạt động dưới nhiều tên gọi khác nhau và trong thời gian dài đã tắt bộ phát tín hiệu radio — một hành vi được gọi là “chạy trong bóng tối”, cách để những kẻ buôn lậu tránh các hệ thống theo dõi thương mại.

Theo lịch trình của công ty dầu khí quốc doanh Venezuela PDVSA, Aquila II nằm trong một nhóm tàu đã rời vùng biển Venezuela đầu tháng 1, chở dầu thô nặng của Venezuela tới Trung Quốc, khiến con tàu trở thành mục tiêu trọng tâm trong nỗ lực của Mỹ nhằm ngăn chặn dòng dầu bị trừng phạt tới PRC.

Con tàu được đóng năm 2004, thuộc công ty Linnet Marguerite đặt tại Hong Kong, và theo giới chức Mỹ, là một phần của mạng lưới kết nối các nhà sản xuất dầu bị trừng phạt với thị trường châu Á thông qua cấu trúc sở hữu không rõ ràng và hồ sơ vận chuyển giả mạo.

Lầu Năm Góc xác nhận chiến dịch được tiến hành theo các thẩm quyền hàng hải hiện hành liên quan đến thực thi lệnh trừng phạt, và cho biết quân đội đã thực hiện “vụ chặn giữ hàng hải dựa trên quyền lên thăm tàu”.

Theo Lầu Năm Góc, Aquila II hoạt động bất chấp lệnh cách ly của chính phủ Mỹ đối với các tàu bị trừng phạt liên quan đến các chuyến hàng dầu bất hợp pháp.

Trong tuyên bố đi kèm video chiến dịch, Lầu Năm Góc mô tả vụ bắt giữ như minh chứng cho tầm với và năng lực răn đe của Mỹ.

“Không quốc gia nào khác trên Trái đất có khả năng thực thi ý chí của mình trên mọi lĩnh vực… Lực lượng vũ trang [Mỹ] sẽ tìm thấy bạn và thực thi công lý. Nhiên liệu của bạn sẽ cạn trước khi bạn có thể chạy thoát chúng tôi”, tuyên bố nêu rõ.

Các video và hình ảnh được công bố cho thấy các quân nhân Mỹ mặc quân phục lên trực thăng Hải quân cất cánh từ căn cứ biển cơ động USS Miguel Keith.

Các cảnh quay bổ sung từ bên trong trực thăng cho thấy Aquila II đang di chuyển, với các tàu khu trục USS Pinckney và USS John Finn đi kèm trong quá trình bắt giữ.

Những hình ảnh khác cho thấy các quân nhân chuẩn bị lên tàu khi con tàu di chuyển ổn định trên mặt biển mênh mông tại Ấn Độ Dương.

Một quan chức Hải quân Mỹ từ chối nêu cụ thể lực lượng nào đã thực hiện vụ bắt giữ, nhưng xác nhận các tàu khu trục USS Pinckney, USS John Finn và USS Miguel Keith đều hoạt động tại Ấn Độ Dương vào thời điểm đó.

Lên tàu an toàn, không có thương tích

Các quan chức cho biết việc lên tàu và kiểm tra diễn ra an toàn, chuyên nghiệp và không ghi nhận có thương tích.

Khác với một số vụ chặn tàu trước đây tại Caribe, giới chức Mỹ đang giữ con tàu bị bắt cho đến khi quyết định phương án xử lý cuối cùng, theo một quan chức quốc phòng trao đổi với hãng Associated Press với điều kiện giấu tên.

Tàu treo cờ Panama. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ đã liệt kê con tàu này vào danh sách tài sản bị phong tỏa từ tháng 1/2025 do liên quan đến lĩnh vực năng lượng của Nga.

Giới chức Mỹ cho biết các tàu trong mạng lưới này thường xuyên thay đổi tên, cờ đăng ký và cấu trúc sở hữu để né tránh thực thi pháp luật trong khi vận chuyển dầu bị trừng phạt từ Nga, Venezuela và Iran.

Vụ bắt giữ Aquila II là diễn biến mới nhất trong chuỗi hành động hàng hải của Mỹ nhằm vào các tàu chở dầu phi pháp thuộc diện trừng phạt.

Trong những tuần gần đây, Mỹ đã bắt giữ hoặc chặn ít nhất bảy tàu khi Washington tăng cường thực thi đối với dòng dầu bị trừng phạt, bao gồm các chuyến hàng hướng tới Trung Quốc, và tìm cách cắt đứt các nguồn doanh thu liên quan đến việc vận chuyển năng lượng bị trừng phạt.