Nguồn: AFP và Focus | 2026-02-23

ĐẢO THỊ TỨ, Philippines -- Một thượng nghị sĩ Philippines hôm 21/2 đã kêu gọi mở rộng hơn nữa quan hệ quốc phòng và "liên tục" đẩy lùi các yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông khi bà thăm một trong những thực thể nhỏ bé mà Manila đang nắm giữ tại vùng biển tranh chấp.

Đảo Thị Tứ, được gọi là Pag-asa tại Philippines, là nơi sinh sống của khoảng 400 người Philippines, chủ yếu là ngư dân và gia đình họ. Trung Quốc cáo buộc họ cư trú bất hợp pháp tại đây. Hòn đảo nằm cách Palawan khoảng 450 km về phía tây, trong quần đảo tranh chấp Trường Sa, một nhóm gồm hơn 700 đảo nhỏ, bãi đá và rạn san hô vòng và có thể nằm trên một trữ lượng tài nguyên thiên nhiên khổng lồ.

Thượng nghị sĩ Risa Hontiveros, một người công khai chỉ trích Trung Quốc, nói với AFP hôm 21/2 rằng bà tin người dân Philippines không sẵn lòng từ bỏ “bất kỳ phần nào của Biển Tây Philippines," cách gọi mà Manila ưa dùng để chỉ vùng biển ngoài khơi bờ biển phía tây của mình.

Kêu gọi "liên tục đẩy lùi"

“Chúng ta cần liên tục đẩy lùi về mặt ngoại giao và chính trị”, bà Hontiveros nói sau chuyến bay kéo dài hơn hai giờ cùng các nhà báo địa phương.

Trong khi hoan nghênh việc củng cố quan hệ đồng minh theo hiệp ước giữa Philippines và Hoa Kỳ trong những năm gần đây, bà Hontiveros cho biết Manila hy vọng sẽ thu hút thêm nhiều “quốc gia cùng chí hướng” tham gia. “Chúng ta cần tiếp tục phát triển quan hệ an ninh và quốc phòng với (các nước khác), bao gồm cả tuần tra chung”, bà nói.

Một phóng viên AFP bay đến đảo Thị Tứ trên một máy bay thứ hai cho biết đã nhìn thấy các tàu hải quân và tàu cảnh sát biển Trung Quốc tuần tra gần hòn đảo.

Bà Hontiveros, người lưu ý rằng các biểu tượng trên màn hình điện thoại di động của bà đã chuyển sang ký tự tiếng Trung trước khi máy bay hạ cánh, cho biết bà mang theo hàng hóa thiết yếu và dịch vụ y tế nhằm hỗ trợ sự phát triển của hòn đảo.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Manila chưa phản hồi ngay lập tức đề nghị bình luận.

Chuyến thăm của bà Hontiveros diễn ra khi giới chức Manila thảo luận về cách bảo vệ Nhóm đảo Kalayaan, trong đó có Thị Tứ. Các thượng nghị sĩ đã đấu khẩu với đại sứ quán Trung Quốc trong những tuần gần đây, trong khi các quan chức cấp cao khác phát đi tín hiệu về ý định tăng cường sự hiện diện của Philippines trên đảo.

Chủ tịch Thượng viện tạm quyền Panfilo “Ping” Lacson nói ông muốn quay lại thăm Thị Tứ nếu điều kiện đi lại và lịch làm việc của Thượng viện cho phép, đồng thời nói rằng hòn đảo vẫn còn “thiếu hụt” về cơ sở hạ tầng, đặc biệt là về giáo dục. Lần gần nhất ông đến đây là vào năm 2021.

Lo ngại Trung Quốc xâm nhập hoặc xâm lược

Nhấn mạnh sự cần thiết phải có lập trường cứng rắn, ông Lacson nói “trách nhiệm thuộc về chúng ta, đặc biệt là Lực lượng Vũ trang, trong việc bảo vệ và phòng thủ Pag-asa trước mọi sự xâm nhập và, trong kịch bản xấu nhất, là xâm lược”, tờ Philippine Daily Inquirer đưa tin hôm 21/2.

Trong một diễn biến khác, Cảnh sát Quốc gia Philippines (PNP) cho biết họ có nhân sự trên đảo Thị Tứ và sẽ tập trung vào an ninh nội bộ, an toàn công cộng và trật tự trị an, trong khi quân đội phụ trách phòng thủ bên ngoài. Tư lệnh PNP, Tướng Jose Melencio Nartatez Jr., cho biết lực lượng của ông đang phối hợp với quân đội, lực lượng tuần duyên, chính quyền đảo và các cơ quan khác về công tác bảo vệ và lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp, theo Inquirer đưa tin trước đó trong tháng 2.

Khi được hỏi về khả năng xảy ra xung đột Mỹ - Trung liên quan đến Đài Loan gần đó, bà Hontiveros nói rằng Philippines nên “rất quan ngại”, lưu ý rằng chuỗi đảo cực bắc Batanes rất gần Taiwan.

Trung Quốc coi Đài Loan tự trị là một phần lãnh thổ của mình và đã đe dọa sẽ chiếm hòn đảo bằng vũ lực.

“Chúng ta có rất nhiều đồng bào làm việc ở đó [tại Đài Loan]”' bà Hontiveros nói. “Điều đó càng khiến chúng ta phải chủ động hơn để… kiên quyết thúc đẩy một giải pháp hòa bình cho các xung đột”.