Nguồn: AFP và Focus | 2026-03-02

MANILA -- Các lực lượng Philippines, Mỹ và Nhật Bản gần đây đã tiến hành các cuộc diễn tập không-hải quân chung trên vùng biển phía bắc Luzon, bao gồm cả các khu vực tiếp cận eo biển Bashi, nơi ngăn cách Philippines và Đài Loan, theo các quan chức cho biết.

Trong một tuyên bố, Lực lượng Vũ trang Philippines cho biết Hoạt động Hợp tác Hàng hải Đa phương lần thứ 15 (MMCA), diễn ra từ ngày 20 đến 26/2 trên Biển Tây Philippines, được xây dựng dựa trên các hoạt động huấn luyện tương tự hồi đầu năm nay và phản ánh “mức độ gắn kết ngày càng sâu sắc” trong hợp tác hàng hải giữa ba quốc gia.

Máy bay của ba quốc gia đã tiến hành tuần tra trên không phận quần đảo Batanes ở cực bắc của Philippines trong các cuộc diễn tập nhằm thể hiện “khả năng phối hợp tác chiến nhịp nhàng trong môi trường hàng hải phức tạp”, quân đội Philippines cho biết.

Lần đầu tiên MMCAs vượt ra ngoài Biển Đông

Đây là lần đầu tiên các hoạt động MMCA có sự tham gia của các nước này được mở rộng ra ngoài Biển Đông, nơi Philippines và Trung Quốc đã nhiều lần đụng độ do tranh chấp lãnh thổ.

Chỉ hơn 100 km ngăn cách Philippines và Đài Loan — vùng lãnh thổ tự quản mà Trung Quốc coi là một phần lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm giữ.

“Các hoạt động không quân được tiến hành trong không phận trên lãnh thổ Philippines và vùng lãnh hải của nước này, phía bắc đảo Luzon”, quân đội Philippines cho biết trong một tuyên bố, đồng thời cho biết các tàu hải quân vẫn hoạt động ở phía tây chuỗi đảo Batanes.

Người phát ngôn Lực lượng Vũ trang Philippines, Đại tá Xerxes Trinidad, nói với AFP rằng đây là “lần đầu tiên” các hoạt động MMCA được tiến hành trong "khu vực tác chiến nói trên".

Theo ông Trinidad, khu vực này hoàn toàn nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế của Philippines.

Tuyên bố của quân đội Philippines cho biết khu vực này kéo dài “đến tận mũi cực bắc của đảo Luzon, đặc biệt là đảo Mavulis Island”, nơi hiện có các đơn vị nhỏ của hải quân và thủy quân lục chiến Philippines đồn trú.

Các cuộc tuần tra trên không đã vươn tới tận khu vực phía bắc của eo biển Bashi, nhưng các tàu tham gia vẫn hoạt động trong vùng biển Philippines và không đi vào eo biển này, ông Trinidad cho biết.

Quân đội Philippines cho biết các phương tiện tham gia của nước này gồm khinh hạm tên lửa dẫn đường lớp Jose Rizal BRP Antonio Luna, mang theo trực thăng AW-159, cùng các máy bay của Không quân Philippines như tiêm kích FA-50, máy bay đa dụng C-208B, máy bay tấn công hạng nhẹ A-29 Super Tucano và trực thăng tìm kiếm – cứu nạn Sokol.

Theo Hãng Thông tấn Philippines, lực lượng này cũng cho biết Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines đã triển khai tàu tuần tra xa bờ BRP Gabriela Silang, thể hiện cách tiếp cận “toàn diện của cả quốc gia” trong việc bảo vệ không gian hàng hải của đất nước.

Quân đội Mỹ cho biết các đơn vị tham gia bao gồm một máy bay P-3C của Nhật Bản, tàu khu trục USS Dewey và một máy bay tuần tra P-8A Poseidon, theo Lầu Năm Góc.

Hoạt động này bao gồm các nội dung tiếp tế trên biển, huấn luyện đủ điều kiện hạ cánh trên boong tàu và diễn tập thông tin liên lạc.

Tàu BRP Antonio Luna đã tiến hành bắn đạn thật nhằm kiểm chứng độ chính xác trong việc xác định mục tiêu và mức độ sẵn sàng chiến đấu, trước khi kết thúc bằng cuộc họp rút kinh nghiệm và đánh giá ngay sau diễn tập để ghi nhận các bài học phục vụ cho các hoạt động trong tương lai, theo Manila.

Phản ứng giận dữ từ Bắc Kinh

Quân đội Trung Quốc đã phản ứng gay gắt trước các cuộc diễn tập này vào ngày 27/2.

“Philippines đã lôi kéo các quốc gia ngoài khu vực để tổ chức cái gọi là các cuộc tuần tra chung, làm gián đoạn hòa bình và ổn định trong khu vực”, ông Zhai Shichen, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Chiến khu miền Nam của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, tuyên bố.

Ông cho biết Trung Quốc đã tiến hành một cuộc “tuần tra thường lệ” trên Biển Đông từ ngày 23 đến 26/2.

Căng thẳng giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã gia tăng kể từ tháng 11, khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gợi ý rằng Tokyo có thể can thiệp quân sự nếu Đài Loan bị tấn công.

Bắc Kinh đã áp đặt các biện pháp hạn chế xuất khẩu và cảnh báo công dân nước này không nên tới Nhật Bản, đồng thời cáo buộc Tokyo tìm cách "hồi sinh chủ nghĩa quân phiệt".

Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản đã tiếp tục gia tăng căng thẳng khi tuyên bố Tokyo có kế hoạch triển khai các hệ thống tên lửa phòng không trên một trong những hòn đảo xa xôi ở phía tây của nước này, nằm gần Đài Loan, vào đầu năm 2031.

Philippines sẽ bị kéo vào bất kỳ cuộc chiến nào liên quan đến Đài Loan trong tình trạng “vừa chống cự vừa kêu gào”, Tổng thống Ferdinand Marcos phát biểu hồi tháng 8 năm ngoái.

“Tôi hy vọng điều đó sẽ không xảy ra… Nhưng nếu nó xảy ra, chúng ta phải chuẩn bị kế hoạch ngay từ bây giờ”, ông nói, viện dẫn số lượng lớn người Philippines đang làm việc tại Đài Loan.