Nguồn: AFP | 2026-03-10

ĐÀI BẮC, Đài Loan -- Trong 9 trên 10 ngày qua, Đài Loan không phát hiện bất kỳ máy bay quân sự Trung Quốc nào xung quanh hòn đảo, khiến các nhà quan sát bối rối về nguyên nhân của sự sụt giảm mạnh trong số lần xuất kích, AFP đưa tin ngày 9/3.

Trung Quốc tuyên bố Đài Loan là một phần lãnh thổ của mình và đe dọa sử dụng vũ lực để kiểm soát hòn đảo này.

Trong những năm gần đây, Bắc Kinh đã gia tăng sức ép quân sự đối với Đài Loan, triển khai máy bay chiến đấu và tàu chiến quanh hòn đảo gần như hằng ngày.

Sự tạm lắng trong các đợt triển khai

Nhưng kể từ ngày 28/2, chỉ có hai máy bay của Trung Quốc được ghi nhận trong một khoảng thời gian 24 giờ gần Đài Loan, theo thống kê của AFP dựa trên các số liệu do Bộ Quốc phòng Đài Loan công bố hằng ngày.

Con số này so với 86 máy bay trong cùng kỳ năm ngoái. Đây là quãng thời gian dài nhất không ghi nhận vụ phát hiện nào kể từ khi AFP bắt đầu thống kê các số liệu này vào năm 2024.

Trung bình sáu tàu chiến của Trung Quốc được phát hiện mỗi ngày quanh Đài Loan trong 10 ngày qua, tương đương với mức của năm ngoái.

Các chuyến xuất kích quân sự của Trung Quốc quanh Đài Loan cũng giảm khoảng 42% trong tháng 1 và tháng 2 so với cùng kỳ năm ngoái. Số lượng tàu chiến thấp hơn khoảng 4,5% so với một năm trước.

Giới quan sát đã đưa ra nhiều suy đoán về nguyên nhân của sự sụt giảm mạnh trong việc triển khai máy bay của Trung Quốc, từ kỳ họp chính trị thường niên của nước này, được gọi là “lưỡng hội”, đang diễn ra tại Bắc Kinh, đến các cuộc thanh trừng quân đội diễn ra gần đây.

Những nguyên nhân khác bao gồm chuyến thăm Bắc Kinh dự kiến vào cuối tháng này của Tổng thống Mỹ Donald Trump để gặp người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình, cũng như xung đột tại Trung Đông.

“Tôi không nghĩ rằng mình sẽ phải lo lắng về việc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) ngừng hoạt động quanh Đài Loan, nhưng việc thiếu một lời giải thích hợp lý thật đáng lo ngại”, Drew Thompson, nghiên cứu viên cao cấp tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore, viết trên Substack.

Một nhà quan sát lâu năm khác về quân đội Trung Quốc nói với AFP rằng “hoàn toàn không rõ nên hiểu điều này như thế nào”.

“Tôi cũng đang băn khoăn về điều tương tự”.

'Sự gián đoạn đáng kể'

Ben Lewis của trang phân tích PLATracker cho biết đây “rõ ràng là một sự gián đoạn đáng kể đối với hoạt động thường lệ”.

"Khoảng gián đoạn hoạt động càng dài, tôi sẽ càng lo ngại hơn về những hệ lụy rộng lớn hơn. Nhưng tôi chưa thấy bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC) đang chuẩn bị cho bất kỳ hành động quân sự quy mô lớn nào”, Ben Lewis nói với AFP.

Một số nhà phân tích khác không bất ngờ trước việc giảm tần suất hoạt động của các máy bay này.

“Các đợt máy bay của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc xâm nhập Vùng nhận dạng phòng không (ADIZ) của Đài Loan thường giảm xuống gần như bằng 0 vào thời điểm diễn ra kỳ họp thường niên ‘lưỡng hội’ mỗi năm”, Brian Hart, phó giám đốc kiêm nghiên cứu viên của dự án China Power tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế có trụ sở tại Washington, viết trên mạng X.

“Nếu mô hình này vẫn tiếp tục sau kỳ họp lưỡng hội, thì đó sẽ là điều bất thường. Còn hiện tại tôi chưa thấy bằng chứng nào cho thấy có điều gì bất thường”.

Có thể là kế nghi binh

Su Tzu-yun, nhà phân tích quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Quốc gia ở Đài Bắc, suy đoán Bắc Kinh có thể đang cố gắng “làm suy yếu sự ủng hộ của công chúng” đối với kế hoạch tăng chi tiêu quốc phòng của Đài Loan.

Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã đề xuất bổ sung 40 tỷ USD chi tiêu quốc phòng trong tám năm từ chính phủ của mình, nhưng kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ tại quốc hội do phe đối lập kiểm soát.

Theo hướng tương tự, một quan chức an ninh Đài Loan nói với AFP rằng Bắc Kinh có thể đang cố gắng “tạo ra ấn tượng sai lệch rằng Trung Quốc đang giảm bớt các mối đe dọa đối với Đài Loan nhằm đánh lừa Mỹ giảm sự ủng hộ đối với an ninh của Đài Loan”.

Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, nhưng Washington là bên ủng hộ chủ chốt và là nhà cung cấp vũ khí lớn nhất cho Đài Bắc.

“Chúng ta không được buông lỏng cảnh giác”, vị quan chức này nhấn mạnh.