Ayon sa AFP | 2026-03-10

TAIPEI, Taiwan -- Walang naitalang kahit isang eroplano ng militar ng Tsina sa paligid ng Taiwan sa siyam sa nakaraang sampung araw, na nagdulot ng palaisipan sa mga tagamasid tungkol sa dahilan ng matinding pagbawas sa mga sortie, ayon sa ulat ng AFP noong Marso 9.

Iginigiit ng Tsina na bahagi ng teritoryo nito ang Taiwan at nagbantang gagamit ng puwersa upang mapasailalim sa kontrol nito ang isla.

Pinalakas ng Beijing ang presyur militar laban sa Taiwan sa nakalipas na ilang taon, sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga fighter jet at mga barkong pandigma sa paligid ng isla halos araw-araw.

Paghupa ng deployment ng militar

Ngunit mula noong Pebrero 28, dalawang eroplano ng Tsina lang ang naitala sa loob ng isang araw sa paligid ng Taiwan, batay sa tala ng AFP mula sa araw-araw na ulat ng Ministry of Defense.

Ikinukumpara ito sa 86 na naitala sa parehong panahon noong nakaraang taon. Ito ang pinakamahabang panahon ng walang naitalang presensya mula nang simulan ng AFP ang pagtatala ng mga bilang noong 2024.

Sa nakalipas na 10 araw, karaniwang anim na barkong pandigma ng Tsina ang nakikita araw-araw sa paligid ng isla, na kapareho noong nakaraang taon.

Bumaba rin ng humigit-kumulang 42% ang mga sortie ng militar ng Tsina sa paligid ng Taiwan noong Enero at Pebrero kumpara sa kaparehong panahon noong nakaraang taon. Mas mababa naman ng mga 4.5% ang bilang ng mga barkong pandigma kaysa noong nakaraang taon.

Patuloy na naghahaka-haka ang mga tagamasid tungkol sa mga dahilan ng matinding pagbaba ng pagpapadala ng mga eroplano ng Tsina, mula sa posibilidad na kaugnay ito ng taunang pulitikal na pagtitipon ng bansa na kilala bilang "two sessions" na kasalukuyang ginaganap sa Beijing, hanggang sa kamakailang pagtanggal sa ilang opisyal ng militar.

Kabilang sa iba pang dahilan ang nakatakdang pagbisita ni US President Donald Trump sa Beijing sa huling bahagi ng buwang ito upang makipagpulong sa kanyang Chinese counterpart na si Xi Jinping, at ang hidwaan sa Gitnang Silangan.

"Hindi ko inaasahan na mababahala ako sa pagtigil ng mga operasyon ng PLA [People's Liberation Army] sa paligid ng Taiwan, ngunit nakakabahala ang kawalan ng makatuwirang paliwanag," ayon kay Drew Thompson, senior fellow sa S. Rajaratnam School of International Studies ng Nanyang Technological University sa Singapore, sa kanyang isinulat sa Substack.

Sinabi naman ng isa pang matagal nang tagamasid ng militar ng Tsina sa AFP na "hindi malinaw kung paano ito dapat unawain."

"Ako rin ay naguguluhan sa parehong bagay."

'Malaking pagkaantala'

Ayon kay Ben Lewis ng analysis website na PLATracker, "malinaw na ito ay malaking pagkaantala sa karaniwang aktibidad."

"Habang mas matagal ang pagkakaantala ng aktibidad, mas nababahala ako sa mas malawak na implikasyon, ngunit wala pa akong nakikitang palatandaan na naghahanda ang PRC [People's Republic of China] para sa anumang malaking aksyong militar," ayon kay Lewis sa AFP.

Hindi ikinagulat ng ibang mga analyst ang pagbaba ng aktibidad ng mga eroplano.

“Ang mga pagpasok ng mga eroplano ng PLA sa ADIZ [Air Defense Identification Zone] ng Taiwan ay bumababa sa halos wala o zero tuwing ginaganap ang ‘two sessions’ bawat taon,” isinulat ni Brian Hart, deputy director at fellow ng China Power Project sa Center for Strategic and International Studies na nakabase sa Washington, sa X.

"Kung magpapatuloy ang ganitong pattern kahit tapos na ang two sessions, magiging kakaiba na iyon. Ngunit sa ngayon, wala pa akong nakikitang ebidensya ng anumang hindi pangkaraniwan."

Posibleng panlilinlang

Ipinagpalagay ni Su Tzu-yun, isang military analyst sa Institute for National Defense and Security Research sa Taipei, na posibleng sinusubukan ng Beijing na “pahinaan ang suporta ng publiko” para sa plano ng Taiwan na dagdagan ang paggastos nito sa depensa.

Iminungkahi ni Pangulong Lai Ching-te ng Taiwan ang karagdagang $40 bilyon na paggastos ng kanyang pamahalaan para sa depensa sa loob ng walong taon, ngunit nakararanas ang plano ng matinding pagtutol mula sa parliyamentong kontrolado ng oposisyon.

Sa katulad na pananaw, sinabi ng isang opisyal sa seguridad ng Taiwan sa AFP na posibleng sinusubukan ng Beijing na "gumawa ng maling impresyon na pinapahina ng Tsina ang mga banta nito laban sa Taiwan upang linlangin ang US na bawasan ang suporta nito sa seguridad ng Taiwan."

Wala pang pormal na ugnayang diplomatiko ang Estados Unidos sa Taiwan, ngunit ang Washington ang pangunahing tagasuporta at pinakamalaking supplier ng armas ng Taipei.

“Hindi tayo dapat maging kampante,” sabi ng opisyal.